Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: β. γ. δελλής, «μπανάλ»

β. γ. δελλής, μπανάλ. ΑΩ εκδόσεις, Καλύβια 2021

Ένας νεαρός, ψευδώνυμος ποιητής, που

-κάνει το ντεμπούτο του έχοντας στις αναφορές του –άμεσα ή έμμεσα– Ουράνη, Εγγονόπουλο, Καμπά(!), Ντόρρο, –παραδόξως;– Δημήτρη Χριστοδούλου, Βιαν, Εμπειρίκο, Ναμπόκοφ, Σεφέρη (Λάλα;), πλήθος σημαντικούς ζωγράφους, τον ηθοποιό Ζαν Πιερ Λεό και ποιος ξέρει τι άλλο που μου διέφυγε

-το βιογραφικό του είναι αυτοσαρκαστικό ποίημα

-αναπτύσσει εν πολλοίς ιδιοσύστημα γραφής (απουσία κεφαλαίων αρχιγραμμάτων στα ανθρωπωνύμια – τοπωνύμια, ιδιότυπη στίξη κλπ) Συνεχίστε την ανάγνωση του «Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: β. γ. δελλής, «μπανάλ»»

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Γιώργος Θάνος, «Τα καύκαλα»

Γιώργος Θάνος,  Τα καύκαλα, διηγήματα. Ιωλκός, Αθήνα 2019. 

Δεκαεννιά διηγήματα (και τέσσερις εξαιρετικές φωτογραφίες) του συγγραφέα (γεν. 1984), συναπαρτίζουν το υπολογίσιμο αυτό ντεμπούτο.

Το πρόβλημα είναι ότι τα δεκαεφτά πρώτα είναι παλιομοδίτικα, τόσο στη θεματολογία (θα μπορούσαν να είχαν γραφτεί το ΄70, με ελάχιστες προσμίξεις, όπως η  αλβανική μετανάστευση στην Ελλάδα ή η πρόσφατη Ολυμπιάδα), όσο και στη γραφή, επειδή απουσιάζει η υπαινικτικότητα: ο συγγραφέας τα λέει όλα, σα να φοβάται να ολοκληρωθεί το δημιούργημά του διαφορετικά στο κάθε αναγνωστικό μυαλό.

Πρέπει κανείς να φτάσει στο τέλος, για να βρει δυο διηγήματα που δεν έχουν τα παραπάνω προβλήματα: «Η γεώτρηση» (σε δεύτερο πρόσωπο!) και «Τα ροδάκινα». Η αποζημίωση είναι επαρκής.

 

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Bernhard Schlink, Όλγα

Bernhard Schlink, Όλγα ―μτφρ.: Απόστολος Στραγαλινός, εκδόσεις Κριτική, 2018

Ανατολική Πρωσία: η φτωχή Όλγα ερωτεύεται έναν ταξικά «ανώτερό» της, επηρμένο αξιωματικό, γίνεται δασκάλα και μοδίστρα, ζει δυο Παγκόσμιους Πολέμους,  και, σε προχωρημένη ηλικία, χάνει τη ζωή της σε μια παράτολμη πράξη. Ενδιάμεσα, στέλνει αναπάντητα γράμματα στον εξαφανισμένο αγαπημένο της.

Συγκίνηση, αξιοπρέπεια και απλότητα

Μυθιστόρημα σε τρία Μέρη, χωρισμένα με απόλυτη σαφήνεια. Πρώτο: τέλη του 19ου αιώνα – ΄50 κάτι, μηδενική εστίαση, παντογνώστης συγγραφέας· δεύτερο: ΄50 κάτι – μέρες μας, εσωτερική εστίαση· τρίτο: 1913-1971,επιστολικό, με εξαίρεση τον επίλογο. Κάθε (επίδοξος) συγγραφέας θα έπρεπε να μελετήσει την τέτοια δόμηση.

Μετάφραση ευπρόσωπη, με αναίτιες παραχωρήσεις στην καθαρεύουσα, επιμέλεια βελτιώσιμη, έκδοση άρτια.

(Λέξεις 99)

 

Ελπίδα Γρηγοράκη, Από τις κάργιες στα κοτοπουλάκια

(Εκφάνσεις της καρυωτακικής σάτιρας)

Στις 21 Ιουλίου 1928 ο Κ. Γ. Καρυωτάκης αυτοκτόνησε με μια σφαίρα στην καρδιά.

Στη  νεοελληνική λογοτεχνία, στη φιλολογία και στην κριτική έχουν εμφανιστεί και ευδοκιμήσει πολλές διαμάχες. Λίβελλοι, κριτικές,  παρωδία, σάτιρα, παιγνιώδης λογοτεχνία, θεωριτικά κείμενα και δοκίμια  αντικατοπτρίζουν ανταρσίες και συγκρούσεις.

Ο Κ.Γ. Καρυωτάκης εντάσσει το Ποίημα «Μικρή Ασυμφωνία εις Α Μείζον» στην ενότητα «Σάτιρες» από την ποιητική συλλογή «Ελεγεία και Σάτιρες», που κυκλοφόρησε το 1927.

«Το ποίημα είναι στιχουργημένο ολόκληρο σε ομοιοκαταληξίες που αρχίζουν από άλφα»,  παρατήρησε ο Τέλλος Άγρας για τον εκ πρώτης όψεως αινιγματικό, παιχνιδιάρικο τίτλο.

Ήδη από τον πρώτο στίχο αποκαλύπτονται η παιγνιώδης διάθεση και ο στόχος του ποιήματος. Στην υποσημείωσή του ο ποιητής διευκρινίζει: «Οι στίχοι αυτοί απευθύνονται στον κοσμικό κύριο, και όχι στον ποιητή [της Νέας Αθηναϊκής σχολής Μιλτιάδη] Μαλακάση, του οποίου δε θα μπορούσε να παραγνωρίσει κανείς το σημαντικό έργο». Ο παρατονισμένος στίχος και ο λόγιος τύπος “αριστοκράται” εντείνουν την ειρωνεία. Αργότερα ο Καρυωτάκης θα αποκαλύψει στο Μαλακάση ότι τον… «παρέσυραν οι δυνατότητες της ομοιοκαταληξιας» ώστε ενέδωσε και κατάφερε να προσφέρει στην ποίηση.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ελπίδα Γρηγοράκη, Από τις κάργιες στα κοτοπουλάκια»

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Η δίκη για φόνο και άλλα μυστήρια του Καρόλου Ντίκενς

Καρόλου Ντίκενς, Η δίκη για φόνο και άλλα μυστήρια ―μτφρ.: Γιώργος Μπαρουξής, εκδόσεις Ποικίλη Στοά, 2016

Το καλαίσθητο τομίδιο περιλαμβάνει μεστή Εισαγωγή, Βιβλιογραφικό Σημείωμα και τρία καλομεταφρασμένα διηγήματα.

Στο πρώτο, αφηγητής είναι ο πρόεδρος των ενόρκων μιας κακουργηματικής δίκης: το φάντασμα ενός αδικοσκοτωμένου παρεμβαίνει επιλεκτικά, συμβάλλοντας στη θανατική καταδίκη του φονιά. Το επόμενο, στον αντίποδα: δυο αδέρφια νοικιάζουν ένα «στοιχειωμένο» σπίτι και αποδείχνουν πως τα «φαντάσματά» του είναι (αυτ)απάτη. Το τρίτο, από τη σκοπιά ενός ασφαλιστή, παρουσιάζει το σταδιακό ξεσκέπασμα ενός απατεώνα και φονιά.

Εντυπωσιακές πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις, ακρίβεια  περιγραφών και κατά τόπους αχαλίνωτο χιούμορ.

Αν συμπεριλαμβάνονταν και πραγματολογικές Σημειώσεις, η καλλιτεχνική απόλαυση των 170άχρονων αυτών πεζών του κορυφαίου Βικτωριανού πεζογράφου θα ήταν εντονότερη.

 

(Λέξεις 97)

 

Λίλια Τσούβα, Το τραγούδι των Ινουίτ ―Από την Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου

Λίλια Τσούβα, Το τραγούδι των Ινουίτ, εκδόσεις Βακχικόν, Αθήνα 2021

Το μαγικό άγγιγμα του ρεαλισμού

Δεκαέξι μικρές ιστορίες, όπου η Λίλια Τσούβα χτίζει με μαεστρία τους μύθους της, καθώς η απαίτηση της μικρής φόρμας απαιτεί μια συμπύκνωση, η οποία ομολογουμένως επιτυγχάνεται από τη συγγραφέα. Δεκαέξι μικρές ιστορίες, οι οποίες φέρουν το χρώμα της ταξιδιωτικής λογοτεχνίας. Ωστόσο, η παραμυθία είναι εμφανής, ενώ ο ρεαλιστική αφήγηση συναντά λίγο από τον μαγικό ρεαλισμό, χωρίς καμία διάθεση να τον ωραιοποιήσει με ρομαντικά στοιχεία. Ανθρώπινες ιστορίες που εγκιβωτίζουν τολμηρά, μα επιτυχημένα, χαρακτήρες, νοοτροπίες και τόπους μακριά από την ελληνική πραγματικότητα. Η συγγραφέας τολμά ένα ταξίδι στο διακείμενο εισάγοντας τον αναγνώστη σε ισάριθμες διαφορετικές κουλτούρες. Κεντρικό γνώρισμα των αφηγήσεων ο ανθρώπινος πόνος, καθώς το δίπολο ζωή– θάνατος φλερτάρει μεταξύ ονείρου και ρεαλιστικής αφήγησης. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Λίλια Τσούβα, Το τραγούδι των Ινουίτ ―Από την Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου»

Αγγελική Πεχλιβάνη, Οι γάτες του τρίτου και άλλοι ζωντανοί ―Από την Κατερίνα I. Παπαδημητρίου

Αγγελική Πεχλιβάνη, Οι γάτες του τρίτου και άλλοι ζωντανοί, Εκδόσεις Κίχλη, Αθήνα 2021

Και που λείπεις είσαι η φαντασμαγορία μου…

Mε αυτήν τη δήλωση εισάγει την πρώτη ενότητα του βιβλίου της, η οποία καταλαμβάνει και το μεγαλύτερο μέρος της συλλογής της, η Αγγελική Πεχλιβάνη. Πρόκειται για μια έντεχνη, γεωμετρημένη, με πολλές αρετές ημερολογιακή γραφή – καταγραφή με κύριο θέμα της το πένθος. Η γλώσσα της Πεχλιβάνη μεστή, πυκνή, κυλά ρυθμικά, μετρημένα, πατά σε βάσεις στέρεες, κατασκευασμένες από αναγνώσεις, οι οποίες είναι εμφανείς, τόσο αυτές όσο και η κλασσική και η γενικότερη παιδεία της Πεχλιβάνη. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Αγγελική Πεχλιβάνη, Οι γάτες του τρίτου και άλλοι ζωντανοί ―Από την Κατερίνα I. Παπαδημητρίου»

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Νίκος Μητρογιαννόπουλος, Μέγα λαϊκό

Νίκος Μητρογιαννόπουλος, Μέγα λαϊκό, εκδόσεις Τυφλόμυγα 2019

Πολύ ιδιαίτερο βιβλίο, που προσπαθεί να συνδυάσει ευαισθησία – ποιητικότητα απ΄ τη μια (εξάλλου, περιλαμβάνονται και ποιήματα), «σκληρή» και εν πολλοίς «αρσενική» θεματολογία απ΄ την άλλη.

Εδώ εμφανίζονται σκυλάδικα, στρατός, ζεϊμπέκικα, εγκατάλειψη, θάνατος, παραζάλη, νοσοκομεία, λαϊκά – ρεμπέτικα, εμφύλιος, σινεμά, καύλες, μετανάστες, αντροπαρέες κλπ• ταυτόχρονα «σφάζονται με μπαμπάκι» κυριλέ πολιτικοί• γκεστ σταρ: Βαρβέρης, μα Μάης 2011.

Ο συνδυασμός δεν πετυχαίνει πάντα: καμιά φορά μπατάρει προς το υπερσυναισθηματικό, το νεορθόδοξο («Προσευχή»), το εθνομπολσεβίκικο: δηλαδή ξεφεύγει από Βαλτινό, Πετρόπουλο, Λιάππα, φαλτσάρει προς Χαριτόπουλο η Πάριο. Όποτε όμως πετυχαίνει, πετυχαίνει υπέροχο. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Νίκος Μητρογιαννόπουλος, Μέγα λαϊκό»