Αντρέι Ταρκόφσκι, Ο Κόσμος της Αποκάλυψης ―κυκλοφορεί [αποσπάσματα]

Αντρέι Ταρκόφσκι, Ο Κόσμος της Αποκάλυψης, δύο συναντήσεις στο Λονδίνο. Μετάφραση- Προλεγόμενα: Χρίστος Αγγελακόπουλος. Εκδόσεις Κοβάλτιο

Το 1984, το St. James Festival διοργανώνει μία αναδρομική παρουσίαση των ταινιών του Αντρέι Ταρκόφσκι. Ο ίδιος, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων προς τιμήν του, δίνει δύο διαλέξεις στο Λονδίνο και δράττεται της ευκαιρίας να απευθυνθεί στο δυτικό κοινό. Διαυγής, ετοιμόλογος, κατατοπιστικός, ανυποχώρητος και ενίοτε αιχμηρός, σε αυτές τις δύο «συναντήσεις» ο Ταρκόφσκι μιλάει ανοιχτά για τον σκοπό του κινηματογράφου και της τέχνης και προβαίνει σε μια ενδελεχή, αποκαλυπτική ανασκόπηση της κοσμοθεωρίας, του καλλιτεχνικού αισθητηρίου και των φιλοδοξιών του, απαντώντας δίχως περιστροφές στα ερωτήματα των ακροατών. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Αντρέι Ταρκόφσκι, Ο Κόσμος της Αποκάλυψης ―κυκλοφορεί [αποσπάσματα]»

Ανταποκρίσεις Απόστολου Θηβαίου: Mafalda, una bella

Quino (ARG)

[…Όλοι πανηγυρίζουν στο Μπουένος Άιρες. Μονάχα η Μαφάλντα παραμένει στην θέση της καρφωμένη. Μάλλον είναι θυμωμένη.

 Τι έχεις Μαφάλντα;

 Ξεφυσάει και από την ζωγραφισμένη της τούφα πετούν ένα δυο δεμάτια.

 Ξέρεις, μου χαλάσανε το παιχνίδι εκείνοι εκεί οι τύποι.

 Έκανα πως καταλαβαίνω. Μα η Μαφάλντα συνέχισε.

 Περνώ τις μέρες μου μες στις λεζάντες. Ακούω ραδιόφωνο και αγαπώ τα πρωινά. Με ενοχλεί η αδικία στον κόσμο. Ας πούμε, κάποιοι να λερώνουν το παιχνίδι. Η εθνική μας ομάδα είναι αχτύπητη αυτήν την εποχή, μπορεί να τα καταφέρει. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ανταποκρίσεις Απόστολου Θηβαίου: Mafalda, una bella»

Μίλαν Κούντερα, Ο ακρωτηριασμός της Δύσης

Μίλαν Κούντερα, Ο ακρωτηριασμός της Δύσης, μετάφραση: Γιάννης Η. Χάρης, Εστία 2022

Παρουσίαση

«Ο ΑΚΡΩΤΗΡΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ Ή Η ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ Ευρώπης» δημοσιεύτηκε στο γαλλικό περιοδικό Le Debat τον Νοέμβριο του 1983, μεταφράστηκε αμέσως στις περισσότερες ευρωπαϊκές γλώσσες, και είχε αντίκτυπο αντιστρόφως ανάλογο με τη συντομία του. Είκοσι σελίδες οι οποίες έδωσαν το έναυσμα για πλημμυρίδα αντιδράσεων, συζητήσεων και πολεμικών, κυρίως από την πλευρά της Γερμανίας και της Ρωσίας. Ενώ στη Δύση συνέβαλαν, σύμφωνα με μια διατύπωση του Ζακ Ρούπνικ, «στην αναδιαμόρφωση του πνευματικού χάρτη της Ευρώπης» πριν από το 1989. Την εποχή που η Δύση έβλεπε την Κεντρική Ευρώπη σαν μέρος του ανατολικού μπλοκ, ο Κούντερα της υπενθύμιζε με σφοδρότητα ότι η Κεντρική Ευρώπη πολιτισμικά ανήκε ολόκληρη στη Δύση και ότι, στην περίπτωση αυτών των «μικρών εθνών» που δεν είχαν απολύτως Συνεχίστε την ανάγνωση του «Μίλαν Κούντερα, Ο ακρωτηριασμός της Δύσης»

Αλάα Αλ – Ασουάνι, Το σύνδρομο της δικτατορίας

Μετάφραση: Αντώνης Καλοκύρης / Ευθύνη Σειράς: Σώτη Τριανταφύλλου / Εκδόσεις Πατάκη

Περίληψη:
Στη Δύση, η µελέτη της δικτατορίας έχει αποκτήσει µια σχεδόν εξωτική διάσταση. Όµως τα απολυταρχικά καθεστώτα παραµένουν οδυνηρή πραγµατικότητα για δισεκατοµµύρια ανθρώπους παγκοσµίως, µε τις ελευθερίες τους να παραβιάζονται και τα δικαιώµατά τους να καταστρατηγούνται µε όλους τους τρόπους.
Ποια είναι η φύση της δικτατορίας; Πώς επικρατεί; Ποιες συνθήκες και περιστάσεις τής επιτρέπουν να ευδοκιµήσει; Και µε ποιους τρόπους οι δικτάτορες καταφέρνουν να διατηρούν την εξουσία ακόµα και όταν τους λοιδορούν και τους χλευάζουν οι κυβερνώµενοι;

*
Η κρίση του βιβλίου από τον ©Πέτρο Μαρινίδη στην Athens Review of Books

Ο Αλλάχ γνωρίζει καλύτερα

Η δικτατορία δεν εγκαθιδρύεται για να διαφυλάξει μιαν επανάσταση∙ η επανάσταση γίνεται για να εγκαθιδρυθεί η δικτατορία. (…) Στόχος της εξουσίας είναι η εξουσία. ―Τζορτζ Όργουελ, 1984

Η αναφορά που συνοψίζει εξαιρετικά το κεντρικό θέμα της μελέτης, φανερώνοντας ταυτόχρονα τον συγγραφέα μυθιστορημάτων πίσω από τον φωτισμένο δοκιμιογράφο, νομίζω πως είναι η παραβολή του σπουργιτιού, στην αρχή της 7ης ενότητας, για τους προδιαθεσιακούς παράγοντες στην αποδοχή μιας δικτατορίας (σ. 107-108). Πρόκειται για γνωστή στο Ισλάμ παραβολή, με το σπουργίτι που παραπονιέται στον Θεό επειδή με κάποιον κεραυνό κατέστρεψε τη φωλιά του σ’ ένα δένδρο, υποχρεώνοντάς το να κατασκευάζει καινούργια, και τον Θεό να του εξηγεί πως μια οχιά ενέδρευε στο δέντρο, συνεπώς το χτύπημα έσωσε τη ζωή του σπουργιτιού∙ το οποίο μένει πλέον ευγνώμoν προς την καταστροφική χειρονομία κι αρχίζει ενθουσιωδώς την κατασκευή νέας φωλιάς, βέβαιο ότι, αγαθός και προστατευτικός ακόμα κι όταν το κατατρύχει, «ο Αλλάχ γνωρίζει καλύτερα». Συνεχίστε την ανάγνωση του «Αλάα Αλ – Ασουάνι, Το σύνδρομο της δικτατορίας»

Αλέξανδρος Αδαμόπουλος, Ο κύκλος που δεν κλείνει ―κυκλοφορεί

Από τις εκδόσεις Οδός Πανός

Ποια σκέψη έρχεται κάθε Ιούλιο;

 20 Ιουλίου 1974: Η μέρα τής εισβολής στην Κύπρο. Κι ύστερα η Μεταπολίτευση: Τότε που άρχισε το πάρτι και ξεχυθήκαμε όλοι στους δρόμους βαστώντας κεριά αναμμένα, πανηγυρίζοντας τρελά γιατί έπεσε η χούντα· την ίδιαστιγμή που έπεφτε και η Κύπρος. Βγάλαμε τον γύψο απ’ το σπασμένο χέρι και χαιρόμασταν που μάς είχαν πριονίσει τοένα πόδι. Και κανείς στο πάρτι, δε σκεφτόταν πως χάσαμε έναν πόλεμο… Συνεχίστε την ανάγνωση του «Αλέξανδρος Αδαμόπουλος, Ο κύκλος που δεν κλείνει ―κυκλοφορεί»

Πασκάλ Μπρυκνέρ, Ένας σχεδόν τέλειος ένοχος ―κυκλοφορεί [απόσπασμα]

Κατασκευάζοντας τον λευκό ως αποδιοπομπαίο τράγο, από τις Εκδόσεις Πατάκη – Λογοτεχνικά δοκίμια. Μετάφραση: Ανδρέας Παππάς.

Η εξύμνηση μιας φυλής και η συνακόλουθη ταπείνωση μιας άλλης ή πολλών άλλων ήταν και θα είναι πάντα συνταγή για φόνο […]. Όποιος εξευτελίζει τους άλλους εξευτελίζεται ο ίδιος.
James Baldwin, The Fire Next Time

Ο κατεξοχήν εγκληματίας

Η Δύση έχει όλα τα προσόντα προκειμένου να αποτελέσει τον ιδανικό ένοχο. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ίδρυσε ένα νέο έθνος βασισμένο στον αφανισμό των Ινδιάνων, στη δουλεία των Αφρικανών και στις διακρίσεις κατά των μαύρων. Όσο για την Ευρώπη, χρεώνεται το βάρος τεσσάρων αιώνων αποικιοκρατίας, ιμπεριαλισμού και δουλείας, μολονότι σε ευρωπαϊκές χώρες τέθηκε πρώτη φορά το ζήτημα της κατάργησης όλων αυτών των «κακών». Αυτό που καθιστά τον Δυτικό κόσμο το κατεξοχήν εξιλαστήριο θύμα είναι καταρχάς ότι αναγνωρίζει τα εγκλήματά του, με τη φωνή των πιο καθαρών συνειδήσεών του, από τον Βαρθολομαίο ντε λας Κάζας έως τον Αντρέ Ζιντ και τον Αιμέ Σεζαίρ, χωρίς να ξεχνάμε τον Μονταίν, τον Βολταίρο και τον Κλεμανσό. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Πασκάλ Μπρυκνέρ, Ένας σχεδόν τέλειος ένοχος ―κυκλοφορεί [απόσπασμα]»

Ξενοφών Α. Μπρουντζάκης, Καλύτερα να μην γνωρίζεις τον συγγραφέα που αγαπάς να διαβάζεις

1971. O Ζαν Ζενέ και o Ζαν Πολ Σαρτρ σε αντιρατσιστική διαδήλωση στο Παρίσι

Λέγεται ότι στο Παρίσι οι κυρίες της αριστοκρατίας καλούσαν σε πάρτι τον Ζαν Ζενέ και στην πρώτη ευκαιρία τον πλησίαζαν και του έλεγαν, γεμάτες θαυμασμό και παραβατική έξαψη: «Θα κλέψετε κάτι και από εμάς, κύριε Ζενέ;».

Mπορεί η γαλλική μπουρζουαζία να έβρισκε χαριτωμένη την παραβατική φύση του Ζενέ, ωστόσο η βασική πρόσληψη του συγγραφέα είναι άλλη και δεν ξεφεύγει από τις εξιδανικεύσεις εκείνες που στο τέλος δημιουργούν μεγάλες απογοητεύσεις. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ξενοφών Α. Μπρουντζάκης, Καλύτερα να μην γνωρίζεις τον συγγραφέα που αγαπάς να διαβάζεις»

Γεράσιμος Δενδρινός, Δεκαέξι συλλογισμοί

Stratos Fountoulis: Athanor III, acrylic on canvas (detail)

1. Να εκτιμάς τις λογοτεχνικές κορυφές του κόσμου, κι αυτές να μελετάς. Από κει να ανασύρεις οδηγίες για τις κατασκευές σου. Πολλοί περνάνε από τους ίδιους δρόμους, αλλά μια μόνο γραφή σκάβει βαθιά το οδόστρωμα.

2. Είμαστε ανίκανοι για ουσιαστική επικοινωνία με τους ανθρώπους. Σε ό,τι αφορά τους άλλους, πλέκουμε με τον νου μας μύριες εκδοχές, κι όταν υπάρχει περίπτωση να συναντηθούμε από κοντά και δούμε έναν άνθρωπο υπεράνω ευγένειας και διάκρισης, πολιτισμένο και ταπεινό, τότε επιστρέφουμε σπίτι με τις τύψεις ενός παγωνιού, που το απογύμνωσαν από τα χρυσοπράσινα φτερά του για καπέλο ή για βραδινή τουαλέτα σε σουαρέ πρέσβη που έχασε σε τροχαίο παιδί και γυναίκα. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Γεράσιμος Δενδρινός, Δεκαέξι συλλογισμοί»