Χαράλαμπος Κατσαράς: Λόρδος Μπάϋρον, Συγκριτικές Μελέτες στην Ανάλυση των Ποιημάτων του

Χαράλαμπος Κατσαράς: Λόρδος Μπάϋρον, Συγκριτικές Μελέτες στην Ανάλυση των Ποιημάτων του, εκδόσεις ΑΩ

 Ο γνωστότερος και ίσως σημαντικότερος φιλέλληνας –λόρδος Βύρωνας για τους Έλληνες–, ο εμβληματικότερος εκπρόσωπος του «ρομαντισμού» στην χώρα του, άτομο με κοινωνικά αντισυμβατικό χαρακτήρα, ήρθε από νωρίς σε σύγκρουση με το αριστοκρατικό περιβάλλον του, αλλά και με την ίδια του τη χώρα, την Αγγλία, την οποία και εγκατέλειψε οριστικά το 1816.
Ο Μπάυρον, όμως, δεν ήταν μόνο φιλέλληνας, ούτε απλά κάποιος ποιητής· υπήρξε ένας από τους πυλώνες του ρομαντισμού, ευφυής κληρονόμος της gothic λογοτεχνίας, μεγάλος διανοητής με ρηξικέλευθες απόψεις για τη ζωή. Και πλήρωσε ακριβά γι’ αυτό. Εκατόν ενενήντα έξι χρόνια μετά το θάνατό του, ο Μπάυρον παραμένει ένας γνωστός-άγνωστος.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Χαράλαμπος Κατσαράς: Λόρδος Μπάϋρον, Συγκριτικές Μελέτες στην Ανάλυση των Ποιημάτων του»

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Επιστολές στον Στάλιν – Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, Γεβγκένι Ζαμιάτιν

Επιστολές στον Στάλιν – Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, Γεβγκένι Ζαμιάτιν, Πρόλογος μετάφραση σημειώσεις: Αλεξάνδρα Ιωαννίδου ―εκδόσεις Άγρα, 2020

Πέντε γράμματα του Μπουλγκάκοφ (1929 – 1934), ένα της χήρας του (1946) κι ένα του Ζαμιάτιν (1931), όλα προς το Στάλιν, καθώς και το άρθρο του τελευταίου «Φοβάμαι» (1921), είναι ο κορμός του σύντομου πλην σημαντικού αυτού βιβλίου.

Απευθυνόμενοι προς το σοβιετικό δικτάτορα, οι σπουδαίοι δημιουργοί ταπεινώνονται, μα ξέρουν πως είναι η τελευταία ελπίδα να ξαναγίνει δημόσιο το έργο τους ή να τους επιτραπεί να φύγουν στο εξωτερικό, μήπως μπορέσουν να γράψουν ξανά (πέθαναν ο πρώτος πάμφτωχος, ο δεύτερος στην αυτοεξορία).

Η μεταφράστρια έχει κάνει λαμπρή δουλειά- μάλιστα με πολλή μετριοφροσύνη ονομάζει «Πρόλογο» την πληρέστατη Εισαγωγή της.

Σημαντικό εικαστικό/φωτογραφικό υλικό.

(Λέξεις 100)

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Bernhard Schlink, Όλγα

Bernhard Schlink, Όλγα ―μτφρ.: Απόστολος Στραγαλινός, εκδόσεις Κριτική, 2018

Ανατολική Πρωσία: η φτωχή Όλγα ερωτεύεται έναν ταξικά «ανώτερό» της, επηρμένο αξιωματικό, γίνεται δασκάλα και μοδίστρα, ζει δυο Παγκόσμιους Πολέμους,  και, σε προχωρημένη ηλικία, χάνει τη ζωή της σε μια παράτολμη πράξη. Ενδιάμεσα, στέλνει αναπάντητα γράμματα στον εξαφανισμένο αγαπημένο της.

Συγκίνηση, αξιοπρέπεια και απλότητα

Μυθιστόρημα σε τρία Μέρη, χωρισμένα με απόλυτη σαφήνεια. Πρώτο: τέλη του 19ου αιώνα – ΄50 κάτι, μηδενική εστίαση, παντογνώστης συγγραφέας· δεύτερο: ΄50 κάτι – μέρες μας, εσωτερική εστίαση· τρίτο: 1913-1971,επιστολικό, με εξαίρεση τον επίλογο. Κάθε (επίδοξος) συγγραφέας θα έπρεπε να μελετήσει την τέτοια δόμηση.

Μετάφραση ευπρόσωπη, με αναίτιες παραχωρήσεις στην καθαρεύουσα, επιμέλεια βελτιώσιμη, έκδοση άρτια.

(Λέξεις 99)

 

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Mario Puzo, Ο νονός

Mario Puzo, Ο νονός ―μτφρ.: Ανθή Ροδοπούλου, εκδόσεις Λιβάνη 2021.

Εκδομένο το 1969, ταινία το 1972, το βιβλίο κουβαλάει μισό σχεδόν αιώνα το θρύλο των Κόπολα – Μπράντο – Πατσίνο, καθώς και των σίκουελ– λίγοι όμως θυμούνται ότι ο Ιταλοαμερικάνος συγγραφέας (1920 – 1999) είχε συνεργαστεί σε δυο από τα διασκευασμένα σενάρια, με ισάριθμα μάλιστα Όσκαρ..

Τούτη η άκρως ρεαλιστική, βίαιη και φαλλοκρατική σάγκα της μαφιόζικης οικογένειας Κορλεόνε στη μεταπολεμική Νέα Υόρκη, αφηγούμενη τον άγριο πόλεμο των συμμοριών και τις ανάλογες προσωπικές ζωές του «Νονού» και των τεσσάρων γιων του (ο ένας ψυχοπαίδι, Γερμανοϊρλανδός), ξεχώρισε ως μείζον αστυνομικοπολιτικό – ψυχολογικό μυθιστόρημα του 20ου αιώνα.

Αναγνωστικό «must», όπως λένε ελληνιστί.

(Λέξεις 99)

 

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Η δίκη για φόνο και άλλα μυστήρια του Καρόλου Ντίκενς

Καρόλου Ντίκενς, Η δίκη για φόνο και άλλα μυστήρια ―μτφρ.: Γιώργος Μπαρουξής, εκδόσεις Ποικίλη Στοά, 2016

Το καλαίσθητο τομίδιο περιλαμβάνει μεστή Εισαγωγή, Βιβλιογραφικό Σημείωμα και τρία καλομεταφρασμένα διηγήματα.

Στο πρώτο, αφηγητής είναι ο πρόεδρος των ενόρκων μιας κακουργηματικής δίκης: το φάντασμα ενός αδικοσκοτωμένου παρεμβαίνει επιλεκτικά, συμβάλλοντας στη θανατική καταδίκη του φονιά. Το επόμενο, στον αντίποδα: δυο αδέρφια νοικιάζουν ένα «στοιχειωμένο» σπίτι και αποδείχνουν πως τα «φαντάσματά» του είναι (αυτ)απάτη. Το τρίτο, από τη σκοπιά ενός ασφαλιστή, παρουσιάζει το σταδιακό ξεσκέπασμα ενός απατεώνα και φονιά.

Εντυπωσιακές πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις, ακρίβεια  περιγραφών και κατά τόπους αχαλίνωτο χιούμορ.

Αν συμπεριλαμβάνονταν και πραγματολογικές Σημειώσεις, η καλλιτεχνική απόλαυση των 170άχρονων αυτών πεζών του κορυφαίου Βικτωριανού πεζογράφου θα ήταν εντονότερη.

 

(Λέξεις 97)

 

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Πάβελ Κόχουτ, Ο άντρας που περπατούσε ανάποδα

Πάβελ Κόχουτ, Ο άντρας που περπατούσε ανάποδα, μτφρ. Σόνια Στάμου, εκδόσεις Καστανιώτη

Στην Ελένη Γκίκα, αντίδωρο

Ένα μοντέρνα γραμμένο (δόμηση σε «Αναπαραστάσεις»!), με πικρό χιούμορ – σιδηροδρομικές αναφορές (τυπικά  τσέχικα γνωρίσματα), εγκυκλοπαιδικό (ευθεία αξιοποίηση τριών τουλάχιστον επιστημών), και τελικά κορυφαίο, απολαυστικότατο μυθιστόρημα, σχετικά με το τι συμβαίνει όταν ένας καθηγητάκος, στην Τσεχοσλοβακία του υπαρκτού σοσιαλισμού, καταργεί τον νευτώνειο νόμο της βαρύτητας με μόνη τη σκέψη του. Οι αναλογίες με την «Άνοιξη της Πράγας» εμφανείς, ισχυροποιούνται μάλιστα από την αφιέρωση στον «Πιερότο» (= Ντούμπτσεκ!). Μετάφραση πολύ καλή, επιμέλεια όμως απούσα: π.χ. τα ετερόγλωσσα αποσπάσματα δε μεταφράζονται, οι πάμπολλοι υπαινιγμοί/ αναφορές δεν επισημαίνονται, η διάλεκτος εμφανίζεται αρσενικό, το «αρχής γενομένης» χρησιμοποιείται στο μέλλοντα, αφιέρωμα με αφιέρωση συγχέονται κλπ.

(Λέξεις 100)

Charles Baudelaire‎, «…στον ίσκιο των βλεφαρίδων σου ώρες ατέλειωτες» ―μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Charles Pierre Baudelaire‎, (Παρίσι, 9 Απριλίου 1821 – 31 Αυγούστου 1867)

II

Αγαπώ των σχιστών σου ματιών το πρασινωπό φως,
Σήμερα όμως όλα πίκρα μου δίνουν, γλυκιά μου ομορφιά,
Και τίποτε, μήτε η αγάπη μας, μήτε ή εστία, μήτε το μπουντουάρ,
Δεν μ’ ευθυμούν, όσο πάνω από τη θάλασσα ο ήλιος γελαστός.
Αγάπα με, ωστόσο, τρυφερή καρδιά! Να είσαι μητέρα
Για τον αχάριστο, ακόμα και για τον κακό•
Ένδοξου φθινοπώρου ή ενός ήλιου το γέρμα
Ερωμένη ή αδερφή, εφήμερο άρωμα απαλό.
Σύντομο χρέος! Άπληστος είναι ο τάφος, περιμένει! Συνεχίστε την ανάγνωση του «Charles Baudelaire‎, «…στον ίσκιο των βλεφαρίδων σου ώρες ατέλειωτες» ―μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου»

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Anne Applebaum, «Ο κόκκινος λιμός, Ο πόλεμος του Στάλιν εναντίον της Ουκρανίας»

Anne Applebaum, Ο κόκκινος λιμός, Ο πόλεμος του Στάλιν εναντίον της Ουκρανίας ―Μετάφραση Μενέλαος Αστερίου, εκδόσεις Αλεξάνδρεια.

Οίκος με μακρά θετική παράδοση στην Ιστορία, η «Αλεξάνδρεια» ξαναεπιβεβαιώνεται. Εδώ η εξαιρετική Αμερικανίδα ιστορικός («Γκουλάγκ», «Σιδηρούν παραπέτασμα») και αρθρογράφος υπενθυμίζει το παλιό ουκρανικό κράτος και εξηγεί πώς –με πρόσχημα τους «κουλάκους»- η σταλινική σοβιετική εξουσία στράφηκε ενάντια στο ουκρανικό έθνος / γλώσσα / αλφάβητο / αυτονομία, μετατρέποντας συνειδητά τον άλλοτε σιτοβολώνα της Ευρώπης σ΄ ένα λασπότοπο ομαδικών τάφων. Εδώ και οι απαντήσεις α) για τη μαζική συνεργασία Ουκρανών με τους ναζί στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο β) για τον ρωσοουκρανικό πόλεμο των ημερών μας και γενικά την επιβίωση του «ουκρανικού ζητήματος». Θα μάθετε και την τρομερή, δυσοίωνη ουκρανική λέξη «χολοντομόρ».

(Λέξεις 100)