Αντώνης Νικολής, Το Γυμναστήριο, εκδόσεις Ποταμός 2018

Η τραυματική μήτρα της αφήγησης:

Ο χώρος του οικείου, του πένθους και της ταυτότητας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η νουβέλα Το Γυμναστήριο του Αντώνη Νικολή αποτελεί μία από τις πιο απαιτητικές και τολμηρές αφηγηματικές καταθέσεις της σύγχρονης ελληνικής πεζογραφίας. Πρόκειται για ένα σκοτεινό, υπνωτικό κείμενο που διερευνά τον οικιακό χώρο ως πεδίο τραύματος, πένθους και αποδόμησης της ταυτότητας. Η αφήγηση εκκινεί από την απώλεια της μητέρας των δύο ηρωίδων και εξελίσσεται σε ένα τοπίο ψυχικής αποσύνθεσης, όπου σώμα, μνήμη και γλώσσα φθείρονται παράλληλα.

Η παρούσα μελέτη προσεγγίζει τη νουβέλα μέσα από τη φεμινιστική ψυχαναλυτική θεωρία (Kristeva, Irigaray, Grosz) και τη θεωρία της queer αρνητικότητας (Edelman, Halberstam), υποστηρίζοντας ότι Το Γυμναστήριο διαμορφώνει μια λογοτεχνική αντίσταση απέναντι στις ετεροκανονικές και χρονικά καθορισμένες δομές. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Αντώνης Νικολής, Το Γυμναστήριο ―από τον Δημήτριο Μποσνάκη»

Ζώης Μπενάρδος, Η κραυγή της σιωπής. Εκδόσεις «Δρόμων», 2024

Το δραματικό έργο «Η κραυγή της σιωπής» του Ζώη Μπενάρδου αποτελεί μια διεισδυτική και πολυεπίπεδη ανατομία της ενδοοικογενειακής βίας, η οποία υπερβαίνει την απλή περιγραφή της κακοποίησης και ανάγεται σε μια οικουμενική σπουδή πάνω στην ανθρώπινη φύση και τις κοινωνικές δομές. Τοποθετημένο στον ηθογραφικό καμβά της ελληνικής επαρχίας των μέσων της δεκαετίας του 1960, το έργο μετατρέπεται σε ένα πεδίο σύγκρουσης ανάμεσα στο αρχέγονο ένστικτο και την επιτακτική ανάγκη για εκπολιτισμό. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ζώης Μπενάρδος, Η κραυγή της σιωπής ―από τον Γιώργο Πολ. Παπαδάκη»

Αντώνης Νικολής, Περεγρίνος ―εκδόσεις Αρμός, 2023

ΠΕΡΕΓΡΙΝΟΣ: ΕΝΑΣ ΑΡΧΑΙΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΜΕ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΠΑΘΗ

Εισαγωγή

Ο Περεγρίνος του Αντώνη Νικολή ανήκει σε εκείνα τα σπάνια έργα της σύγχρονης ελληνικής πεζογραφίας που, χωρίς να απολέσουν την ιστορική και γλωσσική τους ιδιοπροσωπία, υπερβαίνουν εξαρχής το εθνικό τους πλαίσιο και εγγράφονται οργανικά στον ορίζοντα της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Όχι επειδή αντλούν το υλικό τους από ένα αναγνωρίσιμο ιστορικό παρελθόν, αλλά επειδή ενεργοποιούν με αισθητική συνέπεια και στοχαστικό βάθος θεμελιώδη ερωτήματα της ανθρώπινης κατάστασης: την αστάθεια της ταυτότητας, τη σχέση τραύματος και αυτοπροσδιορισμού, τη συνάρθρωση βίου και αφήγησης, καθώς και το όριο ανάμεσα στην πράξη και το νόημά της. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Αντώνης Νικολής, Περεγρίνος ―από τον Δημήτριο Μποσνάκη»

 Έλενα Κουρή, Παρακαταθηκών και δανείων, εκδόσεις Κύμα

«Η νύχτα κοιμάται στις επάλξεις…»

Η Έλενα Κουρή εμφανίζεται για πρώτη φορά στα λογοτεχνικά δρώμενα. Πρόκειται για μια ποιητική συλλογή η οποία συνδυάζει όλα τα χαρακτηριστικά των σύγχρονων τάσεων στην ποίηση. Ο αφηγηματικός και βιωματικός χαρακτήρας της, ο ελεύθερος στίχος, η εξομολογητική διάθεση, καθώς και τα υπερρεαλιστικά στοιχεία που φέρει στα σπλάχνα της την καθιστούν αναγνωρίσιμη. Στην ποιητική της κατοικούν ελάχιστα επίθετα, τα οποία χρησιμοποιεί με μια οικονομία που ωθεί τα ρήματα κίνησης στο προσκήνιο. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Έλενα Κουρή, Παρακαταθηκών και δανείων ―από την Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου»

Νίκος Ι. Τζώρτζης, Αστοχία Υλικού-Αναψηλάφηση Γ’ ―Από τις εκδόσεις Κέδρος

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΧΡΟΝΑΚΗΣ ΓΡΑΦΕΙ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ:  ΑΣΤΟΧΙΑ ΥΛΙΚΟΥ-ΑΝΑΨΗΛΑΦΗΣΗ, Γ΄ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ Ι. ΤΖΩΡΤΖΗ

Η αστοχία του υλικού και η αγωνία του ποιητή

Καθώς βλέπω τον κόσμο γύρω μου και καθώς  αφουγκράζομαι το δοκιμαζόμενο φυσικό περιβάλλον  κατανοώ πληρέστερα ότι όντως πρόκειται για  «Αστοχία Υλικού». Η φράση αυτή, όρος του στρατού, της φυσικής και  της μηχανολογίας, τώρα επιστρατεύεται και στο πεδίο της ποίησης προκειμένου να σημάνει μεταφορικά δύο (τουλάχιστον) θέματα. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Νίκος Ι. Τζώρτζης, Αστοχία Υλικού-Αναψηλάφηση Γ’ ―Από τον Γιάννη Χρονάκη»

Διονύσης Χαριτόπουλος, Ο κόκκινος καθηγητής, Χρονικό ―εκδόσεις Τόπος

Το προϊόν ενός παράνομου έρωτα γεννιέται εν μέσω του εμφυλίου πολέμου, είναι αγόρι και είναι ήδη θυμωμένο. Θα μεγαλώσει σε νοικιάρικη κάμαρα Πειραιώτικης αυλής, με τον Μανιάτη βιολογικό πατέρα λαθραία παρόντα στη ζωή του, τον φούρναρη σύζυγο της Αγραφιώτισσας μάνας υποταγμένο στις βουλές της, εν τούτοις σαν γνήσιο αρσενικό.

Αυτά τα ετερόκλητα εκ πρώτης υλικά συνθέτουν το επονομαζόμενο “χρονικό” του Διονύση Χαριτόπουλου. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Διονύσης Χαριτόπουλος, Ο κόκκινος καθηγητής ―από την Μαρία Ιωαννίδου»

Απόστολος Δοξιάδης, Ερασιτέχνης Επαναστάτης, εκδόσεις Ίκαρος

Προσωπική μυθιστορία
(και της γενιάς μου)

Πασχίζω από τη στιγμή που ολοκλήρωσα την ανάγνωση των άνω των χιλίων σελίδων, να εντοπίσω την κεντρική ιδέα. Και δεν το καταφέρνω. Παρά τον όγκο του βιβλίου, τίποτα δεν μου περίσσεψε από τις πληροφορίες, τις ερμηνείες, και τη συναισθηματική τους αποτύπωση. Ενώ η αναγνωστική εγρήγορση διατηρείται ενίοτε και με την “αστυνομικού” τύπου δράση.

Η ζωή του συγγραφέα, η πολιτική, τα πρόσωπα που πρωταγωνίστησαν στο στενό και ευρύτερο περιβάλλον του, περνούν αυτόματα απέναντι. Ό,τι εξιστορείται είναι πραγματικό, και ό,τι υποστηρίζεται από τα συνοδά αισθήματα ειλικρινές και ιδιαίτερα βαθύ. Το χιούμορ κι ο αυτοσαρκασμός δεν έχουν συνταγή επιτυχίας, απαιτούν σκάψιμο και ικανότητα συσχετισμών. Αλλιώς ούτε το χείλι μας θα έσκαγε, ούτε τα μάτια μας θα βούρκωναν. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Απόστολος Δοξιάδης, Ερασιτέχνης Επαναστάτης ―από την Μαρία Ιωαννίδου»

Απόστολος Δοξιάδης, Το τηλεφώνημα που δεν έγινε ―Εκδόσεις Ίκαρος

Τον παλιό εκείνο τον καιρό τα τηλεφωνήματα ήταν κρίσιμα ως μοναδικά μέσα προφορικής και άμεσης επικοινωνίας ανάμεσα από άτομα που τα χώριζαν μεγάλες αποστάσεις – κυριολεκτικές ή μεταφορικές. Στο σύντομο αλλά συναρπαστικό μυθιστόρημα του Α. Δοξιάδη παρακολουθούμε την πορεία προς την ουσιαστική ενηλικίωση  ενός νέου στα χρόνια εκείνα.

Πρόκειται για ένα αφήγημα με πολλές ανατροπές. Η κύρια δράση εξελίσσεται μαζί με τον ψυχισμό του κεντρικού ήρωα. Αυτός διαμορφώνει αντίληψη για τη ζωή του και κάνει τις επιλογές του ενώ ταξιδεύει τον αναγνώστη σε παράδοξες καταστάσεις που σχετίζονται με τις σπουδές και τα ενδιαφέροντά του. Το κοίταγμα είναι αναδρομικό από τον παρόντα χρόνο. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Απόστολος Δοξιάδης, Το τηλεφώνημα που δεν έγινε ―από την Μαρία Ιωαννίδου»