Μαρία Πανούτσου, Συναντήσεις [2]

Νικολό Μακιαβέλι

Ριχάρδου III
Οι σύγχρονες βάσεις για το θέατρο του μέλλοντος ( Σκέψεις )
β΄ μέρος

Πριν συνεχίσω και ολοκληρώσω την εισαγωγή, θέλω να παρουσιάσω ένα στοιχείο από το έργο του Σαίξπηρ Ριχάρδος ΙΙΙ που με οδήγησε γράψω την ενότητα αυτή ‘’ Ριχάρδου III και ‘’οι σύγχρονες βάσεις για το το θέατρο του μέλλοντος‘’.

Το έργο Ριχάρδος ο τρίτος, γράφτηκε περίπου 1591 με 1593 ίσως και προς το τέλος του 1594. Βρισκόμαστε στον 16 αιώνα στα χρόνια δηλαδή που έζησε Σαίξπηρ και που συμπίπτουν με την Αγγλική αναγέννηση.

Μια περίοδος θαυμαστής δημιουργικότητας σε όλους τους τομείς, αλλά και εποχή τρομακτικής βιαιότητας, την οποία βιώνει καθημερινά όχι μόνο ως πράξη βίας μεταξύ των πολιτών αλλά και ως θέαμα. Ας θυμηθούμε λίγο στην εποχή της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, ανάλογα θεάματα -βασανιστήρια, με θύματα άλλοτε θρησκειών, εθνοτήτων, αιχμαλώτων, όλοι εχθροί της Ρώμης, που βασανίζονται όχι κρυφά αλλά φανερά μπροστά στα μάτια του λαού. Το ίδιο συναντάμε και στο νησί, την Βρετανία στα χρόνια του Σαίξπηρ. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Μαρία Πανούτσου, Συναντήσεις [2]»

Νίκος Εγγονόπουλος, Πολυξένη

Γεννήθηκε σαν σήμερα 21 Οκτωβρίου 1907 ―πέθανε 31 Οκτωβρίου 1985

Βρυκόλακες αλαλάζοντες και σιδηροπαγείς αύραι μού έφεραν χτες, περί το μεσονύκτιον, μεσουρανούντος του ηλίου της δικαιοσύνης, το μήνυμα του Nτάντε Γκαμπριέλ Pοσσέτη, του Isidore Ducasse και του Παναγή του Kουταλιανού. H πίκρα μου στάθηκε μεγάλη ! Mέχρι της στιγμής εκείνης επίστευα εις τα προφητικά οράματα των τορναδόρων, πρόσμενα τους χρησμούς των αλλοφρόνων ιππέων, προσδοκούσα τας μεταφυσικάς επεμβάσεις των αγαλμάτων. Mε γαλήνευε η ιδέα του πτώματός μου. H μόνη μου χαρά ήτανε οι πλόκαμοι των μαλλιών της. Έσκυβα ευλαβικά και φιλούσα την άκρια των δακτύλων της. Παιδί ακόμα, στην δύσιν του ηλίου, έτρεχα ωσάν τρελλός να προφτάσω να κλέψω, πριν νυχτώση, τα λησμονημένα σκιάχτρα μέσ’ απ’ τα χωράφια. Kαι όμως την έχασα, μπορώ να πω μέσ’ απ’ τα χέρια μου, ωσάν να μην ήταν ποτές παρά ένα απατηλόν όραμα, παρά ένα κοινότατο σφυρί. Στη θέση της βρέθηκε μονάχα ένας καθρέπτης. Kι’ όταν έσκυψα να δω μέσα σ’ αυτόν τον καθρέφτη, δεν είδ’ άλλο τίποτες παρά μόνο δύο μικρά λιθάρια : το ένα ελέγετο Πολυξένη, και το άλλο, Πολυξένη επίσης.

*

Από τα Ποιήματα, A΄, Ίκαρος 1977

W.G. Sebald, Οι ξεριζωμένοι

W.G. Sebald, Οι ξεριζωμένοιμετάφραση: Γιάννης Καλιφατίδης, εκδόσεις Άγρα, σελ. 278

Γιατί, «Οι Ξεριζωμένοι» του W.G.Sebald

Γράφει ο Στράτος Φουντούλης

Θα μου συγχωρεθούν ορισμένες φάλτσες απόψεις που σκέφτομαι να εκθέσω στη δημόσια θέα ειδημόνων που κάνουν συχνά τη τσάρκα τους από τούτα ‘δώ τα μέρη, ας μου συγχωρήσουν ταις αυθαδιάσεις μου, διότι κάποτε θα γράψω και για τον «φιλόξενο καρδινάλιο» του Ε.Χ.Γονατά, που θα πάει, πόσο ακόμη θα παίζουν κρυφτούλι μέσα μου δράμα και μαράζι. Ο Sebald σε αντίθεση με τον Ε.Χ.Γ.-μιας και παρεμπιπτόντως τον ανέφερα- δεν συμπιέζει το χρόνο της αφήγησής του, σε μερικές βραδιές μέσα στον οποίο κινείται. Ο χρόνος του αφηγητή απλώνεται μεν, ομολογεί όμως δε, ότι «Δεν υπάρχει ούτε παρελθόν ούτε μέλλον» μέσω της μνήμης που –όπως και στο άλλο του βιβλίο, το «Άουστερλιτς»…«Η σχέση του χώρου με τον χρόνο, έτσι όπως την βιώνουμε ταξιδεύοντας, έχει ακόμα και σήμερα ένα στοιχείο εξαπάτησης και αυταπάτης, γι’αυτό κάθε φορά που γυρνάμε από κάπου δεν ξέρουμε ποτέ με βεβαιότητα αν είχαμε όντως λείψει.» Επιλέγει τη σκιαγράφηση της ζωή των ξεριζωμένων γερμανών εβραϊκής καταγωγής μεταναστών, φορώντας επιδέξια το προσωπείο της μοναχικότητας (χαρακτηριστικό και της ζωής του συγγραφέα…), στοιχείο κοινό με τους χαρακτήρες που περιγράφει. Συνεχίστε την ανάγνωση του «W.G. Sebald, Οι ξεριζωμένοι»

Απόστολος Θηβαίος, Boutique Théâtre: «Φαίδρα, ποιος στέλνει τις ψυχές Στον παράδεισο, Ποιος;»

…αντί να απαριθμεί
Λεπτομέρειες,
Θα πλάσει όγκους…
Β. Γουλφ

‘Εργο σαν άστρο
που παίχτηκε σ΄ άλλες πολιτείες

[Κλειστό δωμάτιο με πράγματα αξίας και ίσως μιας άλλης εποχής. Βαριά γραφεία, φωτιστικά δαπέδου σε μορφή κύκνου, κορνίζες και βραβεία μιας μαθητείας πολύ μακρινής πια. Ταφτάδες, κουρτίνες κίτρινες με δαντέλες και κρεμασμένα κουδουνάκια. Η διαφάνεια του κόσμου καραδοκεί πίσω από το παράθυρο, καραδοκεί ζωγραφισμένη με φωνές παιδιών που παίζουν και μεγαλώνουν άθελά τους, με γυρολόγους, πορτοφολάδες, πλανόδιους μανάβηδες και έναν σωρό ειδικότητες κρυμμένες χρόνια τώρα στο πηγάδι αυτής εδώ της ζωής. Στο δωμάτιο βρίσκονται δυο άντρες. Μια ανάκριση βρίσκεται σε εξέλιξη και κάποιος οφείλει μερικές απαντήσεις για έναν μυστηριώδη φόνο, με πολύ προφανή κίνητρα. Μα η ζωή είναι γεμάτη εκπλήξεις  και νύχτες πολύτιμες. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Απόστολος Θηβαίος, Boutique Théâtre: «Φαίδρα, ποιος στέλνει τις ψυχές Στον παράδεισο, Ποιος;»»

Κωνσταντίνος Κ. Χατούπης, Γιατί να το κρύψωμεν άλλωστε;

Ετούτος ο τάφος τον πρόεδρο σκεπάζει, τον υιό
τού προδότη, άχρηστου τον καιρό του στους Έλληνες.
Είχε γυναίκα, ερωμένη, παιδιά χαραμοφάηδες,
μα διασκορπίστηκε ο νους του απ’ την άτσαλη ύβρη
Αγοράκριτος – Αρχαίος Ποιητής

Η κατάντια κι o ξεπεσμός τού εκλογικού σώματος σ’ όλους τους τόπους και σ’ όλες τις εποχές δεν προκύπτει απ’ το πουθενά. Προηγείται πάντα εκείνος ο ηγέτης που ενσταλάζει στον όχλο, μέσω μίας αρνητικής διαπαιδαγώγησης, τα δικά του χαραχτηριστικά, της χαμέρπειας, της αμάθειας, της δειλίας και της φιλοχρηματίας, προκειμένου αυτός ο καθοδηγούμενος όχλος να δημιουργήσει την προϋπόθεση για τον ξεπεσμό του και για την καθιέρωση ενός τέτοιου «ταγού». Έτσι, ο ηγέτης πλάθει τον Δήμο κατ’ εικόνα κι ομοίωσή του προκειμένου να συνεχίσει να υπάρχει ως δημαγωγός, ενώ ο Δήμος μεταμορφώνεται αβίαστα σε μικρονοϊκό, ψοφοδεές κι άθλιο άθυρμά του μόνον και μόνον για να συντηρεί τέτοιους «ταγούς»! Ο λαουτζίκος εν γνώσει του κυλιέται στον βόρβορο, έχει πλήρη επίγνωση των επιπτώσεων τής κακής επιρροής τού δημοκόπου ηγέτη του. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Κωνσταντίνος Κ. Χατούπης, Γιατί να το κρύψωμεν άλλωστε;»

Franz Kafka, Όνειρα

Μετάφραση: Αλεξάνδρα Ρασιδάκηεκδόσεις Άγρα

Τα όνειρα που απαρτίζουν την παρούσα συλλογή προέρχονται από τα ημερολόγια και τις επιστολές τού Φραντς Κάφκα, πρόκειται δηλαδή για καταγραφές ονείρων εν είδει υπενθύμισης ή και εξορκισμού: «Μη στραφείτε εναντίον μου. Μόνο στα όνειρα είμαι τόσο αλλόκοτος».
Ο Κάφκα, όπως μαρτυρούν τα ημερολόγιά του, βασανίζεται από αϋπνίες και ιδιαίτερα ανήσυχο ύπνο, παρακολουθεί δε και καταγράφει με κάθε λεπτομέρεια τις νυχτερινές αυτές εμπειρίες, συχνά ως ολονύχτια πάλη που τον αφήνει εξουθενωμένο. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Franz Kafka, Όνειρα»

The Athens Review of Books τεύχος Οκτωβρίου 2020 —κυκλοφορεί

Περιεχόμενα τεύχους 121, Οκτώβριος 2020

Περικλής Σ. Βαλλιάνος, Stalin divus (ή Τι περιέχουν οι προσευχές των ποιητών)
Πήτερ Μάκριτζ (Peter Mackridge), «Η έρημη χώρα» ή «Η άγονη γη»: ένας γόνιμος διάλογος;
Άννα Βασιάδη, Άγονη κριτική
Μίλτος Φραγκόπουλος, “The Waste Land”: Ο Σεφέρης και το τέλος της μετάφρασης
Θάνος Μ. Βερέμης, Ο Άριελ της λογοτεχνίας και ο αντιαμερικανισμός
Ιωάννης Παπαδόπουλος, Η μεγαλύτερη κληρονομιά της Ρουθ Μπέιντερ Γκίνζμπεργκ
Ουόλτ Ουίτμαν (Walt Whitman), Ημέρα Εκλογών, Νοέμβριος 1884
Δημήτρης Δασκαλόπουλος, Μνήμη Γ.Κ. Κατσίμπαλη
Βλάσης Βλασίδης, Ο Παύλος Μπακογιάννης απέναντι στη Δικτατορία
Στήβεν Χολμς (Stephen Holmes), Η ψευδαίσθηση της ταυτότητας
Συνεχίστε την ανάγνωση του «The Athens Review of Books τεύχος Οκτωβρίου 2020 —κυκλοφορεί»

Λεωνίδας Καζάσης, Εποχικά

Το φούντωμα του Απριλομαγιού
που κοκκινίζει πάλλευκους καρπούς, θόλους γαλάζιους,
του Ιούνη τα ερωτόπληκτα ιστία,
τα ξέσκεπα του Ιούλη στήθη
που τα ρουφούν Αυγούστου χείλη φλόγινα,
η μελωδία του Σεπτέμβρη διαδέχεται
ενώ τα φύλλα λυπημένα μουρμουρίζουν το αναπότρεπτο.
Συνεχίστε την ανάγνωση του «Λεωνίδας Καζάσης, Εποχικά»