Αντώνης Νικολής, Το Γυμναστήριο ―από τον Δημήτριο Μποσνάκη

Αντώνης Νικολής, Το Γυμναστήριο, εκδόσεις Ποταμός 2018

Η τραυματική μήτρα της αφήγησης:

Ο χώρος του οικείου, του πένθους και της ταυτότητας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η νουβέλα Το Γυμναστήριο του Αντώνη Νικολή αποτελεί μία από τις πιο απαιτητικές και τολμηρές αφηγηματικές καταθέσεις της σύγχρονης ελληνικής πεζογραφίας. Πρόκειται για ένα σκοτεινό, υπνωτικό κείμενο που διερευνά τον οικιακό χώρο ως πεδίο τραύματος, πένθους και αποδόμησης της ταυτότητας. Η αφήγηση εκκινεί από την απώλεια της μητέρας των δύο ηρωίδων και εξελίσσεται σε ένα τοπίο ψυχικής αποσύνθεσης, όπου σώμα, μνήμη και γλώσσα φθείρονται παράλληλα.

Η παρούσα μελέτη προσεγγίζει τη νουβέλα μέσα από τη φεμινιστική ψυχαναλυτική θεωρία (Kristeva, Irigaray, Grosz) και τη θεωρία της queer αρνητικότητας (Edelman, Halberstam), υποστηρίζοντας ότι Το Γυμναστήριο διαμορφώνει μια λογοτεχνική αντίσταση απέναντι στις ετεροκανονικές και χρονικά καθορισμένες δομές. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Αντώνης Νικολής, Το Γυμναστήριο ―από τον Δημήτριο Μποσνάκη»

Ανταποκρίσεις Απόστολου Θηβαίου: Το επιθυμητικόν

Εισί γάρ δή
οι περί τάς τελετάς
ναρθηκοφόροι μέν πολλοί,
βάκχοι δε τε παύροι
Πλάτων

αφήγημα σκέτη μασκαράτα

Ήταν τόσο κουρασμένος. Σύρθηκε ως την αποβάθρα του σταθμού. Δεν είχε κέφι μήτε να σκεφτεί και έτσι μηχανικά, όπως κάνει ένα καλά εκπαιδευμένο ζώο, ακολούθησε την ίδια διαδρομή, έστριψε στον ίδιο διάδρομο, διάλεξε μέχρι και το ίδιο μηχάνημα επικυρώσεως. Και έτσι ζώντας τελείως μηχανικά, έφθασε ως την αποβάθρα.

Όλα έρημα, ένας εδώ και κάποιος άλλος λίγο παραπέρα, στο φόντο των λεπτών που απομένουν. Δεν το ‘θελε – και είναι ανακρίβεια κατόπιν της εναρκτήριας παραδοχής – μα συλλογίστηκε πως πάνε χρόνια τώρα που τα καινούρια ρολόγια μετρούν μόνο ανάποδα. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ανταποκρίσεις Απόστολου Θηβαίου: Το επιθυμητικόν»

Σοφιαλένα Ψαρρά, Τα γενέθλια

Η μεγάλη μέρα έφτανε. Ποτέ ξανά δεν είχε γιορτάσει με όλους τους συμμαθητές της. Οι γονείς της, μονίμως κουρασμένοι, δεν είχαν όρεξη για νταβαντούρια. Έτσι το πολυπόθητο αυτό πάρτυ μεταφερόταν κάθε χρονιά για τα επόμενα γενέθλια. Όμως αυτή τη φορά το όνειρο θα γινόταν πραγματικότητα.

Αγόρασε πολύχρωμα χαρτόνια, κορδέλες, χρυσόσκονη και ξεκίνησε να φτιάχνει τις προσκλήσεις για τη γιορτή. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Σοφιαλένα Ψαρρά, Τα γενέθλια»

Ζώης Μπενάρδος, Η κραυγή της σιωπής ―από τον Γιώργο Πολ. Παπαδάκη

Ζώης Μπενάρδος, Η κραυγή της σιωπής. Εκδόσεις «Δρόμων», 2024

Το δραματικό έργο «Η κραυγή της σιωπής» του Ζώη Μπενάρδου αποτελεί μια διεισδυτική και πολυεπίπεδη ανατομία της ενδοοικογενειακής βίας, η οποία υπερβαίνει την απλή περιγραφή της κακοποίησης και ανάγεται σε μια οικουμενική σπουδή πάνω στην ανθρώπινη φύση και τις κοινωνικές δομές. Τοποθετημένο στον ηθογραφικό καμβά της ελληνικής επαρχίας των μέσων της δεκαετίας του 1960, το έργο μετατρέπεται σε ένα πεδίο σύγκρουσης ανάμεσα στο αρχέγονο ένστικτο και την επιτακτική ανάγκη για εκπολιτισμό. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ζώης Μπενάρδος, Η κραυγή της σιωπής ―από τον Γιώργο Πολ. Παπαδάκη»

Αντώνης Νικολής, Περεγρίνος ―από τον Δημήτριο Μποσνάκη

Αντώνης Νικολής, Περεγρίνος ―εκδόσεις Αρμός, 2023

ΠΕΡΕΓΡΙΝΟΣ: ΕΝΑΣ ΑΡΧΑΙΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΜΕ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΠΑΘΗ

Εισαγωγή

Ο Περεγρίνος του Αντώνη Νικολή ανήκει σε εκείνα τα σπάνια έργα της σύγχρονης ελληνικής πεζογραφίας που, χωρίς να απολέσουν την ιστορική και γλωσσική τους ιδιοπροσωπία, υπερβαίνουν εξαρχής το εθνικό τους πλαίσιο και εγγράφονται οργανικά στον ορίζοντα της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Όχι επειδή αντλούν το υλικό τους από ένα αναγνωρίσιμο ιστορικό παρελθόν, αλλά επειδή ενεργοποιούν με αισθητική συνέπεια και στοχαστικό βάθος θεμελιώδη ερωτήματα της ανθρώπινης κατάστασης: την αστάθεια της ταυτότητας, τη σχέση τραύματος και αυτοπροσδιορισμού, τη συνάρθρωση βίου και αφήγησης, καθώς και το όριο ανάμεσα στην πράξη και το νόημά της. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Αντώνης Νικολής, Περεγρίνος ―από τον Δημήτριο Μποσνάκη»

Ανταποκρίσεις Απόστολου Θηβαίου: Λάμπα Φθορίου

κρύα και τεράστια η μοναξιά
του χρόνου που τελειώνει

Κάθισε στην ίδια θέση. Σταύρωσε τα χέρια του, κοιτάζοντας μυστικά μην τύχει και τον δει από καμιά γωνιά. Η μητέρα επέμενε με όλα αυτά τα πράγματα. Μια λάθος εκτίμηση, ένα άστοχο φέρσιμο θα μπορούσε να την βγάλει εκτός εαυτού. Έπειτα μια αλυσιδωτή αντίδραση πυροδοτούσε μια ευφάνταστη τιμωρία που μέχρι τότε κανένας νους δεν είχε σκαρφιστεί. Το σταύρωμα των χεριών, οι αγκώνες πάνω στο τραπέζι και κάτι άλλα τελείως απρόσμενες επισημάνσεις, πλούτιζαν με κάτι σαν μεταφυσική τη ζωή του. Τότε, όμως, τότε. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ανταποκρίσεις Απόστολου Θηβαίου: Λάμπα Φθορίου»

Κωνσταντίνος Ν. Μακρής, Το πιπινόδασος

Είχανε πιάσει από νωρίς τα πόστα μες στα σύδεντρα. Οι στάλες της ομίχλης σταλάζανε στο χώμα ομού με τη χρυσή βροχή και την υγρασία των νεαρών τους ανθισμένων ως μπουμπούκια─ αιδοίων τους. Καθισμένες οκλαδόν, άφηναν την κάψα τους ν’ ανέβει σαν καπνός απ’ αναμμένο τζάκι μες στο δάσος. Άλλες με δίκτυα στα πόδια σαν ψαράς που περιμένει υπομονετικά μα και πυρετικά τη λεία του. Όλες με ψηλά στιλέτα που καρφώνονταν στο νοτισμένο καφεκίτρινο χώμα. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Κωνσταντίνος Ν. Μακρής, Το πιπινόδασος»

Γεωργία Κανελλοπούλου: Τραγουδώντας την ιστορία της Αφρικής

Αλλού η ιστορία γράφεται στους δρόμους, αλλού στους τοίχους, αλλού απ’ τις παρέες, επισήμως από τους νικητές, ανεπισήμως μιλιέται από γενιά σε γενιά και ίσως κάτι μείνει, οι GRIOTS όμως στη Δυτική Αφρική την τραγουδάνε! Ναι, υπάρχει ένας τόπος που η λέξη “Ιστορία” δεν φέρνει στο νου χοντρά βιβλία, ημερομηνίες, ονόματα, αλλά… τραγούδι!
Ένας Griot (είδα κάπου πως προφέρεται γκρι-ο, αλλού το βρήκα γκριότ) είναι τροβαδούρος ΚΑΙ ιστορικός ταυτόχρονα – μια κατάσταση που ξεκίνησε το 13ο αιώνα στο Μάλι. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Γεωργία Κανελλοπούλου: Τραγουδώντας την ιστορία της Αφρικής»