στάχτες

Ακοίμητα χέρια, αυλακωμένα
ξαίνουν τις ατίθασες παραφυάδες του χρόνου
σπέρνουν τον συριγμό της μνήμης
σε γη που πείσμωσε κι άλλο καρπό δεν δίνει
ανασταίνουν τα σιωπηλά βλέφαρα
των πεφιλημένων
εκτείνονται αμήχανα για να αδράξουν άλλα,
καταπονημένα, μάταια χέρια. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ορέστης Καρατζόγλου, διπρόσωπο να είναι το άπαν»

Περιεχόμενα τεύχους 169, Φεβρουάριος 2025

Πέτρος Μαρτινίδης, Συμφωνίες με τον Διάβολο

Κρίστοφερ Ρ. Μπράουνινγκ (Christopher R. Browning), Οι παθητικοί συνεργοί του Χίτλερ

Ναταλία Καραγεώργου (Nataliya Karageorgos), Φωνές των Ελλήνων της Μαριούπολης

Μιμή Βασιλάκη, Η Ουκρανία κι εμείς

Ιωάννης Πολέμης, Κολασμένοι άγιοι τον τέταρτο αιώνα ή κάτι άλλο;

Παύλος Κόντος, Οι Ρεμβασμοί του μοναχικού περιπατητή: πόση ευτυχία χωράει στη μοναξιά; Συνεχίστε την ανάγνωση του «The Athens Review of Books τεύχος 169 ―κυκλοφορεί»

Μου έγραψες κάποτε:
«Την ζωγραφική, μονάχα κουβαλώ
στα ραγισμένα μάτια,
τη ζωή μου τοποθέτησα
στον άφθαρτο τούτο τόπο,
μέσα σ’αυτόν τον ναό της Μαδρίτης,
έθαψα τα όνειρά μου.
Καθημερινά,
φροντίζω βασιλείς,
υπηρέτες, Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ολυμπία Θεοδοσίου, O ήρωας»

Ισορροπιστές

Θλιμμένος ο φλύαρος
όταν λιμνάζουνε οι λέξεις
μες στο στόμα του σαν βούρκος
και λάμνει σιωπηλός.

Θλιμμένος ο σιωπηλός
όταν ξεκλειδώνουν οι επιτηδεύσεις
το στόμα του σαν βεστιάριο
και ντύνεται φλύαρος. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Κώστας Δρουγαλάς, τρία ποιήματα»

Μετάφραση: Απόστολος Στραγαλινός ―από τις εκδόσεις Κριτική

Τρία αμετάφραστα κείμενα του κορυφαίου Αυστριακού συγγραφέα Stefan Zweig συνθέτουν ένα μελαγχολικό σκηνικό γεμάτο εικόνες και λυρικότητα. Ο Zweig, με λογοτεχνική δεινότητα και ποιητική διάθεση, καταπιάνεται με σημαντικά θέματα όπως η θρησκεία, η πίστη, ο έρωτας, η αγάπη και τα όριά της.

Το πρώτο κείμενο, «Στο χιόνι», ταξιδεύει τον αναγνώστη στα σύνορα της Γερμανίας και της Πολωνίας, όπου τα μέλη μιας εβραϊκής κοινότητας αιφνιδιάζονται από την επίθεση χριστιανών φονταμενταλιστών ενώ γιορτάζουν τη Χανουκά, την εβραϊκή γιορτή των Φώτων, και αναγκάζονται να τραπούν σε φυγή στην απέραντη χιονισμένη πεδιάδα.

Στο «Αστέρι πάνω από το δάσος», ο Φρανσουά, σερβιτόρος σε ένα μεγάλο ξενοδοχείο, ερωτεύεται την πανέμορφη Πολωνέζα κόμισσα Οστρόφσκα. Με αριστουργηματικές πινελιές αποδίδεται το πλήθος των αντιφάσεων ενός ανικανοποίητου έρωτα, ο οποίος, μοιραία, δεν έχει ευτυχή κατάληξη.

Στο τρίτο κείμενο, «Το θαύμα της ζωής», η ιστορία εκτυλίσσεται στα μέσα του 16ου αιώνα στην Αμβέρσα. Ένας πλούσιος, ευσεβής άντρας επιθυμεί να δωρίσει στην εκκλησία μια εικόνα από ευγνωμοσύνη για τη θαυματουργή ίαση της μητέρας του, ενώ μια απρόσμενη συνάντηση θα ενώσει δύο κόσμους ολότελα διαφορετικούς. Υπάρχουν άραγε θεϊκά σημάδια στον κόσμο ή μόνο τα μικρά, καθημερινά θαύματα της ζωής;

*

Ο Stefan Zweig (Στέφαν Τσβάιχ), Αυστριακός συγγραφέας, δημοσιογράφος και βιογράφος, γεννήθηκε στη Βιέννη στις 28 Νοεμβρίου 1881. Τις δεκαετίες 1920 και 1930 υπήρξε ένας από τους πιο γνωστούς λογοτέχνες στον κόσμο, με πλούσιο συγγραφικό έργο ‒μυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, βιογραφίες, δοκίμια και μελέτες‒, το οποίο έχει αναγνωριστεί διεθνώς, με πολλές μεταφράσεις στα ελληνικά και σε αρκετές ακόμα γλώσσες. Το 1933, με την ανάληψη της εξουσίας από τους εθνικοσοσιαλιστές στη Γερμανία, τα βιβλία του γίνονται στόχος της ναζιστικής προπαγάνδας. Το 1935 ο Zweig εγκαταλείπει οριστικά την Αυστρία, εγκαθίσταται στο Λονδίνο και το 1940 αποκτά τη βρετανική υπηκοότητα. Το 1941 φεύγει για τις ΗΠΑ και από κει για τη Βραζιλία. Απογοητευμένος από τα πολιτικά γεγονότα και το μέλλον της Ευρώπης, αυτοκτονεί μαζί με τη σύζυγό του στις 23 Φεβρουαρίου 1942.

✳︎

Έτσι που ταπεινώσαμε τις λέξεις, χάσαμε κάθε μας επαφή με το ουσιώδες. Τώρα όροι που κάποτε σήμαιναν κάτι πρώτα από την πλευρά του ανθρώπου, μεταμορφώθηκαν  σε εξειδικευμένη ορολογία συγκεκριμένων προθέσεων και σκοπών. Καθώς όλα γίνονται συνθετότερα, οι λέξεις μπλέκουν μεταξύ τους ή καλύτερα δίχως κανένα περιορισμό αλλάζουμε τα νοήματά τους προχωρώντας και εμείς μαζί με τη γλώσσα μας στη βέβαιη φθορά της. Και έτσι όπως οι τέχνες πεθαίνουν, λιγοστεύουν και οι λέξεις και σώνονται τα νοήματα. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ανταποκρίσεις Απόστολου Θηβαίου: Το όνομα μιας στήλης»

Συμφορὰ μεγὰλη
(στιχοποιηση του τραγουδιου «Великая Россия», Вероника Сыромля)

Μὲσα στο καμὶνι δεν αντὲχεις,
στὲρεψαν οι λὶμνες – τα νερὰ.
Γὺρω σου συντρὶμμια μὸνο βλὲπεις,
αὶματα, μισθωτὴ σκλαβιὰ.

Μὲσα τους τον ὲρωτα σκοτὼσαν,
μὶσησαν βαθειὰ τη λευτεριὰ,
πὺραυλοι ανὲμους αμαυρὼσαν, Συνεχίστε την ανάγνωση του «Λεωνίδας Καζάσης, Στο όνειρο να περπατάς»