Κατερίνα Σπυροπούλου, Μικροχιμαιρικό ―από τον Κωνσταντίνο Λουκόπουλο

Από τις ΑΩ Εκδόσεις, 2024

❧ Αναγνωστικά σχόλια για το βιβλίο ❧

ΜΙΚΡΟΧΙΜΑΙΡΙΚΟ,

Στο εναρκτήριο κείμενο της συλλογής διαβάζουμε:

ΓΙΑΤΙ ΜΙΚΡΟΧΙΜΑΙΡΙΚΟ;

Ο εμβρυομητρικός μικροχιμαιρισμός/ είναι μια σπάνια φυσική διαδικασία/ όπου κύτταρα από το εμβρυϊκό στάδιο του εμβρύου/ μπορούν να ενσωματωθούν στο σώμα/ της μητέρας και να παραμείνουν εκεί/για χρόνια μετά τη γέννα[…]

Ετυμολογικά η λέξη μικροχιμαιρισμός προέρχεται από τη Χίμαιρα,  ένα μυθολογικό ζώο που είχε σώμα κατσίκας, κεφάλι λιονταριού, και η ουρά φιδιού ενώ σήμερα ο όρος χρησιμοποιείται για να περιγράψει πλάσματα ή αντικείμενα που δημιουργούνται από ετερόκλητα στοιχεία. Στη Γενετική η λέξη χρησιμοποιείται για να περιγράψει ζωντανούς οργανισμούς με διακριτούς γονότυπους πλέον του ενός. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Κατερίνα Σπυροπούλου, Μικροχιμαιρικό ―από τον Κωνσταντίνο Λουκόπουλο»

Αλληλογραφία Τ.Κ. Παπατσώνη Μέλπως Αξιώτη (1962-1964)

Από τις εκδόσεις Gutenberg ―Επιστημονική Επιμέλεια: Μαίρη Μικέ, Βασίλης Μακρυδήμας

Η αλληλογραφία καλύπτει το χρονικό διάστημα ανάμεσα στον Μάρτιο του 1962 και τον Ιούνιο του 1964, αριθμεί είκοσι (20) γραπτά τεκμήρια και μοιράζεται ισόποσα ανάμεσα στους αλληλογράφους. Το σώμα της αλληλογραφίας είναι σημαντικό για πολλούς λόγους, καθώς με τρόπο συνήθως υπαινικτικό, που απορροφά την πλεονάζουσα συγκίνηση, αποκαλύπτει με ευκρίνεια την αμοιβαία εκτίμηση ανάμεσα στους δύο αλληλογράφους, διευρύνει τις διόδους επικοινωνίας μεταξύ τους χάρη σε συζητήσεις και κρίσεις για τη λογοτεχνία, την κριτική, την αισθητική, την ιδεολογία· φέρνει στο φως ενδιαφέρουσες αναγνωστικέ ανταποκρίσεις του ενός για τα έργα της άλλης που προετοιμάζονται κι (επαν)εκδίδονται κατά τη διάρκεια της γραπτής τους επικοινωνίας, συντελεί στον εντοπισμό σχέσεων ανάμεσα στις επιστολές και το δημιουργικό έργο και στον φωτισμό μυθοπλαστικών ή ποιητικών κειμένων μ᾽ ένα ίσως διαφορετικό φως, και φυσικά δεν παραλείπει να υπογραμμίσει καθοριστικές συνθήκες του βίου, ειδικά για την Αξιώτη.

✳︎

Philippe Borgeaud, Η Ευρωπαϊκή σκέψη περί θρησκειών ―κυκλοφορεί [απόσπασμα]

Από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις ΚρήτηςΜετάφραση: Μαρία Πατέρα

Πληροφορίες

Κύριος, Deus, Πατήρ ημών, Γιαχβέ, Ελοχίμ, Αδωνάι, Ιησούς ή Αλλάχ: όλα φαίνεται να έχουν μια «συγγένεια». Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούμε να μεταφράσουμε το ένα στο άλλο ούτε ότι ταυτίζονται, όπως ισχυρίζονται όσοι εισηγούνται την έννοια των «αβρααμικών θρησκειών». Είναι γεγονός ότι μόνο τρεις θρησκείες αναφέρονται σε αποκαλύψεις και μας παροτρύνουν να πιστέψουμε σε έναν Θεό που αποκαλύπτεται από μόνος του με διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με το αν είμαστε εβραίοι, χριστιανοί ή μουσουλμάνοι.

Ο Philippe Borgeaud υπογραμμίζει όμως ένα σημείο νευραλγικό: Για τον ιστορικό ή για τον ανθρωπολόγο, το ισλάμ, ο χριστιανισμός, ο ιουδαϊσμός, ο βουδισμός, ο ανιμισμός ή ο ινδουισμός δεν υπάρχουν καθ’ εαυτούς, όπως δεν υπάρχουν και οι θεοί με τους οποίους συσχετίζουμε αυτές τις θρησκείες. Άρα η θρησκεία δεν είναι παρά τα λόγια, τα αισθήματα και οι πράξεις όσων ανακηρύσσονται υπέρμαχοι ή πολέμιοί της. Για να αντιληφθούμε αυτή τη θεμελιώ­δη απόκλιση ανάμεσα στην κοινή λογική και την παρατήρηση των ανθρωπιστικών επιστημών, είναι απαραίτητο να γίνει σύγκριση στις δοξασίες. Ο συγγραφέας θέτει το ερώτημα: Mπορούμε ακόμη να επιδείξουμε απιστία; Με επίκεντρο το παραπάνω ερώτημα, αναλύει τα συστήματα της σκέψης περί θρησκειών και μας καλεί να εξετάσουμε εκ νέου τους μύθους και τα ιδρυτικά κείμενα που συνέβαλαν στο να μεταμορφώσουμε τις προγονικές πρακτικές και δοξασίες σε ­«θρησκείες».

Απόσπασμα

Οι «θεοί» δεν περίμεναν τους Έλληνες φιλοσόφους και τους μονοθεϊστές εκπροσώπους της θρησκευτικής πολεμικής, για να γίνει λόγος γι᾽ αυτούς. Από τη στιγμή που τους συναντάμε, είτε σε αιγυπτιακά είτε σε μεσοποταμιακά είτε σε ελληνικά κείμενα, τους βλέπουμε να υποβάλλονται σε κριτική σε τέτοιο βαθμό που, αν έπρεπε —για την ευχέρεια της ανάλυσης και προσωρινά— να δώσουμε μία έννοια στη λέξη θρησκεία, μία έννοια που εντέλει θα τροποποιήσουμε, θα λέγαμε ότι πρόκειται για ένα σύστημα πρακτικών και δοξασιών που επικαλείται την παρέμβαση υπερφυσικών οντοτήτων, «θεών», και που διεκδικεί μια υπερανθρώπινη αυθεντία· θα προσθέσουμε όμως αμέσως ότι πρόκειται για ένα σύστημα που αμφιβάλλει για τον εαυτό του. Αυτή η αμφιβολία υπάρχει ήδη στις αρχαιότερες αφηγήσεις που έχουν φτάσει ώς εμάς. Διακρίνεται από τον Όμηρο και τη Θεογονία του Ησιόδου (8ος αιώνας π.Χ.), έως και μετά την πραγματεία Περί ευσεβείας του Θεόφραστου, μαθητή του Αριστοτέλη (4ος αιώνας π.Χ.). Από αυτό το γονιμοποιημένο έδαφος, οι αντίστοιχες θέσεις των αρχαίων φιλοσόφων, στωικών, επικούρειων ή σκεπτικών θα έχουν τη δυνατότητα να εξελιχθούν ποικιλοτρόπως. Συγκροτούνται στο πλαίσιο των περιβαλλόντων πολυθεϊσμών, των πρακτικών και των δοξασιών της πόλης: δεν αντιδρούν σε αυτά, δεν τα αντιμετωπίζουν εχθρικά, αλλά τα επεξεργάζονται. Ένα διστακτικό βλέμμα στρέφεται μάλιστα προς τις εικόνες των θεών, τα αγάλματά τους, τα ονόματα που τους δίνονται, την προέλευση των θυσιών που τους προσφέρονται. Μπορούμε να παρακολουθήσουμε, στα ίχνη αυτής της «θεολογίας», να αναπτύσσονται αφηγήσεις που επιδιώκουν να εξηγήσουν από πού προέρχονται οι τελετουργίες, οι θυσίες, οι λατρευτικές εικόνες, αλλά διακρίνουμε και έναν συνεχή στοχασμό περί ευσέβειας. Οι Αρχαίοι, στους οποίους επανέρχονται και τους οποίους επανερμηνεύουν άοκνα οι Νεότεροι, αφηγούνται πολλές ιστορίες γι᾽ αυτό το θέμα. Αυτή η «θεολογία» σε διαρκή αναδιοργάνωση προϋποθέτει μια ικανότητα εξωτερίκευσης, αποστασιοποίησης, ακόμα και ειρωνείας. Ορισμένες αναπαραστάσεις των Ολύμπιων είναι ενδεικτικές μιας τέτοιας ελευθερίας. Και σίγουρα είναι επίσης ενδεικτικά κάποια χωρία της παλαιάς μεσοποταμιακής ή της αιγυπτιακής ποίησης: στη συνέλευσή τους οι θεοί κλαίνε ή μαλώνουν, ζηλεύουν και υποφέρουν. Στη σκηνοθεσία τους αχνοφαίνεται η δυνατότητα ανάδυσης ενός κριτικού λόγου, αλλά δεν έχει τίποτε ασεβές. Δείχνει ότι υπάρχει, στον ίδιο τον πυρήνα του κυρίαρχου λόγου, μια δυνητική θεολογία της απόκλισης. Ίσως άλλωστε αυτή να είναι η αιτία της ιδιαίτερης γοητείας αυτής της απολαυστικής μυθολογίας, που δεν συναντάμε μόνο στην Ελλάδα αλλά και αλλού, και σε προγενέστερο χρόνο. […]

✳︎

 

Έφη Καλογεροπούλου, Στο μονοπάτι των σκύλων ―κυκλοφορεί [αποσπάσματα]

Από τις εκδόσεις Περισπωμένη

Η ΕΒΔΟΜΗ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ της Έφης Καλογεροπούλου επιχειρεί να συνδέσει —με υπαρξιακή ένταση και λυρικές αρθρώσεις— τα αιχμηρά θραύσματα της μνήμης, τις χειροπιαστές ψηφίδες της ζωής, τις αιφνίδιες αιωρήσεις του αοράτου. Πρόκειται για μια περιδιάβαση σε ό,τι διασώζει η μνήμη, για μια οντολογική περιπλάνηση στον χρόνο και τον χώρο, όπου η αβεβαιότητα και το τυχαίο κυριαρχούν σε έναν ορίζοντα διαρκούς μεταμόρφωσης.

*   *   *
ΣΩΜΑ ΜΕ ΣΩΜΑ

Υπάρχουν ιστορίες ολόκληρες
που μοιάζουν με αμμόλοφους
πατάς πάνω τους και βουλιάζεις
σε αμίλητο παράπονο
Άλλες χάσκουν ανοιχτές, ερείπια Συνεχίστε την ανάγνωση του «Έφη Καλογεροπούλου, Στο μονοπάτι των σκύλων ―κυκλοφορεί [αποσπάσματα]»

Χρυσόστομος Φουντούλης, Οι Αγαιομάχοι της Ικαρίας ―κυκλοφορεί [απόσπασμα]

Από τις Εκδόσεις Χρονικό: Κωνσταντῖνος Μυριανθόπουλος – Ἴων Δραγούμης: τεκμήρια τῆς κοινῆς τους δράσης γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῆς Ἰκαρίας 1912
ISBN: 978-960-9659-16-1 / Σχήμα.: 17×24 / Σελίδες: 320  ΠΛΤ: €18,00  / Πρώτη έκδοση: Ίούλιος 2024

Για να καταλάβουμε αν ένα κρασί είναι καλό, δεν χρειάζεται να πιούμε ένα βαρέλι ένα δυο ποτηράκια είναι αρκετά.

Στις 30 Σεπτεμβρίου το 1912 ο Μυριανθόπουλος έστειλε μια επιστολή στον Ίωνα  Δραγούμη

‘Εν ‘Ικάρῳ τῇ 30ῇ Σεπτεμβρίου 1912,

῎Εντιμε κ. ‘Ι. Δραγούμη,
Τὴν ἀπὸ 23ης λήγοντος ἤδη, ἐπιστολὴν ὑμῶν ἔλαβον. Λίαν δ’ἐχάρημεν διότι ἐν τῇ διακρινούσῃ ὑμᾶς μερίμνῃ περὶ τῆς ‘Ικάρου καὶ τῶν πέριξ ἀποστείλατε καὶ πάλιν τὸν κ. Εὐάγ. Κουκουδέα ὡς γνώστην προσώπων καὶ πραγμάτων καὶ δυνάμενον νὰ ἐξασκήσῃ τὴν δέουσαν πειθαρχίαν· μέχρι τοῦδε κατόρθωσε νὰ ἐπιβληθῇ ἐπὶ τῶν στρατιωτῶν. Εἶναι δὲ φύσει ἀκαταπόνητος, ἐξετιμήθη διὰ τὰ προσόντα του ταῦτα. ..

και συνεχίζει Συνεχίστε την ανάγνωση του «Χρυσόστομος Φουντούλης, Οι Αγαιομάχοι της Ικαρίας ―κυκλοφορεί [απόσπασμα]»

Ζωή Κατσιαμπούρα, Έλα να σου πω, Ιστορίες ―από την Δήμητρα Γ. Μπεχλικούδη

Από τις εκδόσεις Νίκας

Η Ζωή Κατσιαμπούρα, φιλόλογος με πολυσχιδή παρουσία στην εκπαίδευση, με ποικίλες δημοσιεύσεις σε έντυπα και ηλεκτρονικά περιοδικά, με δυο βιβλία της (2013 και 2015): Ιστορίες της Μανιάς  και  Μαθαίνεται η ζωή; (εκδόσεις Γαβριηλίδης) είναι και πάλι εδώ. Αυτή τη φορά με το νέο βιβλίο της από τις εκδόσεις Νίκας με τίτλο Έλα να σου πω, Ιστορίες. Προηγήθηκε από τον ίδιο εκδοτικό οίκο η Οδός Άνω Κάτω (2021) και τώρα βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα αναγνωστική πρόσκληση, καθώς η συγγραφέας με τον εύγλωττο τίτλο του νέου της βιβλίου μας καλεί να μας κάνει κοινωνούς των ιστοριών της. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ζωή Κατσιαμπούρα, Έλα να σου πω, Ιστορίες ―από την Δήμητρα Γ. Μπεχλικούδη»

Ελίνα Αφεντάκη, από αλάτι ―από την Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου

Από τις εκδόσεις θίνες

Καταμετρώντας τις απώλειες

Η Ελίνα Αφεντάκη μετά το «Παγοθραυστικό, (από τις εκδόσεις Θράκα, 2018), φτιάχνει ένα ποιητικό σύμπαν «από αλάτι», υπονοώντας την ευθραυστότητα της ποίησης, καθώς αυτή συνδέεται με το συναισθηματικό αντίκτυπο που μπορεί να έχει κάθε φορά η υποκειμενική αλλά και η αντικειμενική πραγματικότητα στον κάθε δημιουργό και κατ’ επέκταση στον κάθε αναγνώστη. Δανείζεται συχνά ένα ποιητικό υποκείμενο γένους αρσενικού, μα είναι φανερό πως η θηλυκή υπόσταση είναι η κινητήρια δύναμη της ποιητικής της μηχανής. Ταυτόχρονα,  το ποιητικό υποκείμενο, μετακινείται άλλοτε αυτοαφηγούμενο πρωτοπρόσωπα και άλλοτε τριτοπρόσωπα και ενδοδιηγηματικά. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ελίνα Αφεντάκη, από αλάτι ―από την Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου»

Stefan Zweig, Το αστέρι πάνω από το δάσος

Μετάφραση: Απόστολος Στραγαλινός ―από τις εκδόσεις Κριτική

Τρία αμετάφραστα κείμενα του κορυφαίου Αυστριακού συγγραφέα Stefan Zweig συνθέτουν ένα μελαγχολικό σκηνικό γεμάτο εικόνες και λυρικότητα. Ο Zweig, με λογοτεχνική δεινότητα και ποιητική διάθεση, καταπιάνεται με σημαντικά θέματα όπως η θρησκεία, η πίστη, ο έρωτας, η αγάπη και τα όριά της.

Το πρώτο κείμενο, «Στο χιόνι», ταξιδεύει τον αναγνώστη στα σύνορα της Γερμανίας και της Πολωνίας, όπου τα μέλη μιας εβραϊκής κοινότητας αιφνιδιάζονται από την επίθεση χριστιανών φονταμενταλιστών ενώ γιορτάζουν τη Χανουκά, την εβραϊκή γιορτή των Φώτων, και αναγκάζονται να τραπούν σε φυγή στην απέραντη χιονισμένη πεδιάδα.

Στο «Αστέρι πάνω από το δάσος», ο Φρανσουά, σερβιτόρος σε ένα μεγάλο ξενοδοχείο, ερωτεύεται την πανέμορφη Πολωνέζα κόμισσα Οστρόφσκα. Με αριστουργηματικές πινελιές αποδίδεται το πλήθος των αντιφάσεων ενός ανικανοποίητου έρωτα, ο οποίος, μοιραία, δεν έχει ευτυχή κατάληξη.

Στο τρίτο κείμενο, «Το θαύμα της ζωής», η ιστορία εκτυλίσσεται στα μέσα του 16ου αιώνα στην Αμβέρσα. Ένας πλούσιος, ευσεβής άντρας επιθυμεί να δωρίσει στην εκκλησία μια εικόνα από ευγνωμοσύνη για τη θαυματουργή ίαση της μητέρας του, ενώ μια απρόσμενη συνάντηση θα ενώσει δύο κόσμους ολότελα διαφορετικούς. Υπάρχουν άραγε θεϊκά σημάδια στον κόσμο ή μόνο τα μικρά, καθημερινά θαύματα της ζωής;

*

Ο Stefan Zweig (Στέφαν Τσβάιχ), Αυστριακός συγγραφέας, δημοσιογράφος και βιογράφος, γεννήθηκε στη Βιέννη στις 28 Νοεμβρίου 1881. Τις δεκαετίες 1920 και 1930 υπήρξε ένας από τους πιο γνωστούς λογοτέχνες στον κόσμο, με πλούσιο συγγραφικό έργο ‒μυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, βιογραφίες, δοκίμια και μελέτες‒, το οποίο έχει αναγνωριστεί διεθνώς, με πολλές μεταφράσεις στα ελληνικά και σε αρκετές ακόμα γλώσσες. Το 1933, με την ανάληψη της εξουσίας από τους εθνικοσοσιαλιστές στη Γερμανία, τα βιβλία του γίνονται στόχος της ναζιστικής προπαγάνδας. Το 1935 ο Zweig εγκαταλείπει οριστικά την Αυστρία, εγκαθίσταται στο Λονδίνο και το 1940 αποκτά τη βρετανική υπηκοότητα. Το 1941 φεύγει για τις ΗΠΑ και από κει για τη Βραζιλία. Απογοητευμένος από τα πολιτικά γεγονότα και το μέλλον της Ευρώπης, αυτοκτονεί μαζί με τη σύζυγό του στις 23 Φεβρουαρίου 1942.

✳︎