Else Lasker-Schüler, τρία ποιήματα σε μετάφραση Ιωάννας Αβραμίδου [2014]

Αρχείο 21.6.14

Else Lasker-Schüler -ειδική επεξεργασία: Στάχτες

ΌΡΓΙΟ

Όλο μυστήριο φιλούσε το βράδυ
Τις μπουμπουκιασμένες πικροδάφνες
Κι εμείς παίζαμε και χτίζαμε για τον Απόλλωνα Ναό.
Και τρεκλίζαμε από πόθο μεγάλο
ο ένας μέσα στον άλλον
Συνεχίστε την ανάγνωση του «Else Lasker-Schüler, τρία ποιήματα σε μετάφραση Ιωάννας Αβραμίδου [2014]»

Rafael Alberti, Τρεις φορές τον ουρανό εθυμήθηκα -μετάφραση Γιώργος Κεντρωτής [2014]

Αρχείο 7.6.2014

fav-3

Φόρος τιμής στον Γουσταύο Αδόλφο Μπέκερ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Δεν είχαν γενέθλια
ούτε το Ρόδον το εύοσμον ούτε ο Ραφαήλ αρχάγγελος.
Είταν όλα πριν το βέλασμα και πριν το κλάμα.
Καλά-καλά το φως τότε δεν ήξερε
αν η θάλασσα αγόρι θα γεννηθεί ή κορίτσι.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Rafael Alberti, Τρεις φορές τον ουρανό εθυμήθηκα -μετάφραση Γιώργος Κεντρωτής [2014]»

Αλεξάντρ Μπλοκ, Η αποστολή του ποιητή, μετάφραση Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης [2014]

Αρχείο 2.6.2014

fav-3

Ομιλία για την 84η επέτειο του θανάτου του Α. Σ. Πούσκιν
Οίκος λογοτεχνών, 11 Φεβρουαρίου 1921

Η μνήμη μας φυλάει από τα μικρά μας χρόνια το χαρούμενο όνομα: Πούσκιν. Το όνομα αυτό, ο ήχος αυτός γεμίζει πολλές ημέρες της ζωής μας. Τα σκυθρωπά ονόματα των αυτοκρατόρων, των στρατηλατών, των εφευρετών όπλων θανάτου, των βασανιστών και των μαρτύρων της ζωής. Και μαζί με αυτά, το ανάλαφρο όνομα: Πούσκιν.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Αλεξάντρ Μπλοκ, Η αποστολή του ποιητή, μετάφραση Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης [2014]»

Allen Ginsberg, ‘όλα στάχτη, όλα στάχτη ξανά’

Αρχείο 1.5.2014

fav-3

Πρώτο πάρτυ στου Ken Kesey με τους Άγγελους της Κολάσεως

Κρύα σκοτεινή νύχτα ανάμεσα στα κοκκινόδεντρα
έξω αυτοκίνητα παρκαρισμένα στη σκιά
πίσω απ’ την αυλόπορτα, αστέρια να τρεμοσβήνουν πάνω
απ’ τη χαράδρα, μια φωτιά να καίει στην ακριανή
βεράντα και μερικές ψυχές κουρνιασμένες
Συνεχίστε την ανάγνωση του «Allen Ginsberg, ‘όλα στάχτη, όλα στάχτη ξανά’»

Τζέφρυ Τσώσερ, Οι ιστορίες του Καντέρμπερυ [2014]

Από το χαμένο αρχείο 14.4.2014

Μετάφραση από τα μεσαιωνικά αγγλικά: Δημοσθένης Κορδοπάτης –Εκδόσεις Μελάνι

Οι ιστορίες του Καντέρμπερυ του Τζέφρυ Τσώσερ (1340 -1400) συγκαταλέγεται ανάμεσα στα 100 σημαντικότερα  βιβλία όλων των εποχών. Παρ’ ότι θεωρείται ο ακρογωνιαίος λίθος της αγγλικής λογοτεχνίας κι ένα από τα έργα  που επηρέασαν όσο κανένα τους μετέπειτα συγγραφείς, δεν  είχε μεταφραστεί ολόκληρο ως τώρα στα ελληνικά. Είναι το  πρώτο μεγάλο λογοτεχνικό έργο που γράφτηκε στα κοινά αγγλικά και όχι στα λατινικά ή στα γαλλικά που κυριαρχούσαν  εκείνη την εποχή ως γλώσσα της λογοτεχνίας και της διανόησης, και κατάφερε να αναδείξει τις δυνατότητες της αγγλικής  γλώσσας. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Τζέφρυ Τσώσερ, Οι ιστορίες του Καντέρμπερυ [2014]»

Άννα Αχμάτοβα, «…η γλυκιά της μελάνης μυρωδιά» -μετάφραση Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης

Αρχείο 25/03/2014

Κάφκα μίμησις

Οι άλλοι παίρνουν μακριά τις αγαπημένες τους –
Και εγώ με φθόνο στο κατόπι τους δεν κοιτάζω.
Μόνη στο εδώλιο των κατηγορουμένων
Σύντομα μισό αιώνα κλείνω καθισμένη.
Γύρω μου καυγάδες και συνωστισμός
Και η γλυκιά της μελάνης μυρωδιά.
Αυτό σκεφτόταν ο Κάφκα
Και απεικόνιζε ο Τσάρλυ.
Συνεχίστε την ανάγνωση του «Άννα Αχμάτοβα, «…η γλυκιά της μελάνης μυρωδιά» -μετάφραση Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης»

Λευκάδιος Χερν: Ζώντας μπροστά από την εποχή του [χαμένου Αρχείου]

Μέρος του χαμένου αρχείου του 2014

Από τον ΓΡΗΓΟΡΗ ΤΖΟΥΣΔΑΝΗ

Πώς μπορεί έναν άνθρωπο που γεννήθηκε σε ένα ελληνικό νησί το 1850 να τον γνωρίζουν οι πάντες στην Ιαπωνία σήμερα; Η απάντηση βρίσκεται στην ιστορία του Λευκάδιου Χερν, του οποίου η ζωή ήταν διεθνής,διαφυλετική και πολυπολιτισμική έναν αιώνα πριν γίνουν της μόδας οι έννοιες αυτές. Χωρίς να το ξέρει, ο Χερν είχε γίνει ο ίδιος ένα πρώτο μοντέλο ανθρώπου του εικοστού πρώτου αιώνα. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Λευκάδιος Χερν: Ζώντας μπροστά από την εποχή του [χαμένου Αρχείου]»

Περιηγήσεις Ναυτίλου, Η Κυψέλη -του Καμίλο Χοσέ Θέλα

«Madrid es una ciudad de más de un millón de cadáveres (según las últimas estadísticas)…«
Dámaso Alonso: Insomnio
«

Η Μαδρίτη

είναι μια πόλη ενός εκατομμυρίου πτωμάτων…» γράφει ο Αλόνσο στο διάσημο ποίημά του: «Αϋπνία», για την καστινιάλικη μεγαλούπολη του 1940. Και ο Καμίλο Χοσέ Θέλα (1916-2002) στην «Κυψέλη» του περιγράφει αυτήν ακριβώς τη Μαδρίτη. Τρία χρόνια μετά τον Εμφύλιο και στη σκιά του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου παρακολουθούμε τρεις-τέσσερεις μέρες από τη ζωή διακοσίων περίπου Μαδριλένων. Δεκέμβρης του 1942 κι όλα ξεκινούν στο καφέ της δόνας Ρόζας…

 

«-Να ξέρουμε ποιοι είμαστε! Μάλλιασε το στόμα μου να το λέω: αυτό είναι το μοναδικό που έχει σημασία.
Η δόνα Ρόζα πηγαινοέρχεται ανάμεσα στα τραπέζια του καφενείου σκοντάφτοντας επάνω στους πελάτες με τον τεράστιο πισινό της… Για τη δόνα Ρόζα ο κόσμος είναι το καφενείο της και γύρω από το καφενείο της όλα τα υπόλοιπα…«
Έτσι μας καλωσορίζει στη φρανκική κόλαση της Μαδρίτης ο Θέλα. Μας παίρνει απ’ το χέρι και μας πηγαίνει από τραπέζι σε τραπέζι για να γνωρίσουμε τους θαμώνες του καφενείου, αλλά πλανώμεθα πλάνην οικτρά αν νομίσουμε ότι θα αρκεστεί σ’ αυτούς… Μας βγάζει έξω στους δρόμους και ακολουθούμε κι άλλους χαρακτήρες για να βρεθούμε μαζί τους σε φτωχογειτονιές, σε φούρνους, σε πορνεία και σε εξαθλιωμένες κατοικίες. Και πριν καλά-καλά γνωρίσουμε κάποιον απ’ αυτούς, τον χάνουμε για να τον ξαναβρούμε αργότερα… αν τον ξαναβρούμε.
Μαδρίτη του ’42… εικόνες μιας άθλιας ζωής: Τρομοκρατία, πείνα, μαύρη αγορά, εκμετάλλευση, εκπόρνευση, αρρώστιες… Ένα πραγματικά ζοφερό και απαισιόδοξο έργο.
«Το μυθιστόρημα δεν είναι τίποτ’ άλλο από μια χλομή αντανάκλαση, μια ταπεινή σκιά, της καθημερινής τραχιάς, σπαραχτικής και οδυνηρής πραγματικότητας και δεν φιλοδοξεί να είναι τίποτα περισσότερο -ασφαλώς ούτε και λιγότερο- από ένα κομμάτι ζωής που η εξιστόρησή του γίνεται βήμα με βήμα, χωρίς υπεκφυγές, χωρίς παράξενες τραγωδίες, χωρίς οίκτο, αλλά έτσι όπως κυλάει η ζωή, ακριβώς όπως κυλάει η ζωή«, έγραφε στον πρόλογο της πρώτης έκδοσης, το 1951, ο συγγραφέας.
«Η Κυψέλη» φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως ένα καλοκουρδισμένο ρολόι. Κάθε γρανάζι, κάθε βιδούλα έχει το ρόλο της σ’ αυτό το πολύπλοκο κι εντυπωσιακό σύνολο. Είπαμε… φιλοδοξεί, αυτό δε σημαίνει ότι το κατάφερε κιόλας. Τουλάχιστον όχι τόσο, όσο θα ‘θελε ο δημιουργός της. Όσο προσεκτικός αναγνώστης κι αν υπήρξα, όσο καλός μαθητής κι αν ήμουν κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης (κρατώντας σχολαστικές σημειώσεις), δεν κατάφερα να μην χαθώ μέσα στη «Μαδρίτη» του Καμίλο Χοσέ Θέλα. Οφείλω όμως να ομολογήσω, ότι ένιωσα κι εγώ το αδιέξοδο των ηρώων του και γεύτηκα το θάνατο σε όλες του τις εκδοχές. Από μιαν άποψη δηλαδή, τα γρανάζια λειτούργησαν θαυμάσια, μόνο που με συνέθλιψαν…
«Στη μιάμιση με δύο τα ξημερώματα η νύχτα πέφτει βαριά πάνω στην παράξενη καρδιά της πόλης. Χιλιάδες άντρες κοιμούνται αγκαλιασμένοι με τις γυναίκες τους χωρίς να σκέφτονται τη σκληρή, την ανελέητη μέρα που ίσως τους περιμένει παραμονεύοντας σαν αγριόγατα μέσα στις τόσο λίγες ώρες που απομένουν. Εκατοντάδες κι εκατοντάδες μοναχικοί άντρες παραδίδονται στο κρυφό, στο υπέρτατο, στο απαλότατο βίτσιο της μοναχικής ηδονής. Και μερικές ντουζίνες κοπέλες περιμένουν -τι περιμένουν, Θεέ μου; Γιατί τις έχουν τόσο εξαπατήσει;- με το μυαλό τους γεμάτο με χρυσά όνειρα…»
Το μυθιστόρημα λογοκρίθηκε από το φρανκικό καθεστώς, του οποίου ο Θέλα υπήρξε θερμός υποστηρικτής, και δεν μπόρεσε να εκδοθεί στην Ισπανία. Έτσι ο συγγραφέας κατέφυγε στην Αργεντινή του Περόν, όπου με μερικές μικροαλλαγές (λογοκρισία κι εκεί) κατόρθωσε να το εκδώσει το 1951. Ο Καμίλο Χοσέ Θέλα Τρούλοκ, 1ος Μαρκήσιος της Ίρια Φλάβια (πήρε τον τίτλο ευγενείας από τον βασιλιά Χουάν Κάρλος το 1996), παρά τις διώξεις που υπέστη ως συγγραφέας από το φρανκικό καθεστώς, υπήρξε σημαντικός πληροφοριοδότης της μυστικής του αστυνομίας! Τι σχέση έχουν αυτά με την εξαιρετική «Κυψέλη»; Ακόμα δεν έχω βρει ικανοποιητική απάντηση. Ίσως και ο μαρκήσιος να ξεπήδησε μέσα από μια κυψέλη, όπου βρίσκουν θέση και οι βασίλισσες με τις εργάτριες και οι κηφήνες με τους χαφιέδες και το μεγαλείο με την αθλιότητα… Ίσως και ο μαρκήσιος να είναι και ο ίδιος ένας απ’ τους 160 χαρακτήρες, που τόσο εύστοχα δημιούργησε…
Κάθε φορά που διασταυρωνόμουνα με κάποιον ηλικιωμένο (που ‘φερνε ανάγλυφα τα σημάδια του χρόνου πάνω στο πρόσωπό του), είτε στις μεγαλοπρεπείς πλατείες της πόλης, είτε στα πάρκα, είτε στο μετρό, αναρωτιόμουνα πώς μπόρεσαν να αντέξουν σαράντα χρόνια μιας στυγνής δικτατορίας… μια ολόκληρη ζωή! Τι σχέση μπορεί να έχει η Μαδρίτη του Φράνκο με τη λαμπερή μεγαλούπολη που επισκέφτηκα πριν από λίγο καιρό; Αν απαντούσα βιαστικά, θα ‘λεγα καμία. Ωστόσο, στους μεγάλους περιπάτους μου συνάντησα κάποιες γειτονιές που δεν μου ‘φεραν στο νου μόνο τη Βαρκελώνη του «Biutiful» του Ινιάριτου αλλά και την ίδια τη Μαδρίτη της «Κυψέλης».
«Το πρωινό ανεβαίνει, σιγά σιγά, στον ορίζοντα σκαρφαλώνοντας σαν ένα σκουλήκι στις καρδιές των αντρών και των γυναικών της πόλης, χτυπώντας σχεδόν παιχνιδιάρικα -σαν να χτυπάει σε πόρτες- επάνω στα φρεσκοξυπνημένα μάτια, αυτά τα μάτια που ποτέ δεν ανακαλύπτουν καινούριους ορίζοντες, καινούρια τοπία, καινούριες ομορφιές.
Ωστόσο, το πρωινό, αυτό το αιώνια επαναλαμβανόμενο πρωινό συμβάλλει λιγάκι στο ν’ αλλάξει η θωριά της πόλης -αυτού του τάφου, αυτής της ανθρωποθάλασσας, αυτής της κυψέλης…
Ο Θεός να μας λυπηθεί!«

*
©Το κείμενο, τις σημειώσεις, καθώς και όλες τις εικόνες που το κοσμούν θα τις βρείτε στον ιστότοπο του Ναυτίλου.