Αρχαία ελληνικά ερωτικά ποιήματα από άντρες για άντρες και ερωτολογικός σχολιασμός: Σπύρος Καρυδάκης, σκίτσα: Κωνσταντίνος Μιχαήλ ―Εκδόσεις Stigmos – Ευρασία, Αθήνα 2021.

Ένα από τα πιο εκπληκτικά βιβλία που έχω διατρέξει –τίτλος, «ψαχνό», ντεσού, εξώφυλλο, σελιδοποίηση, εκτύπωση– σε οποιονδήποτε τομέα: 419 αρχαία ποιήματα, ολόκληρα ή αποσπάσματα, επικεντρωμένα στην αντρική ομοφυλοφιλία, σε δίγλωσση έκδοση, με λαμπρή νεοελληνική μετάφραση.

Επιπλέον: Θεματικός(!) κατάλογος περιεχομένων, Συντομογραφίες, υπέροχη Εισαγωγή (και με χιούμορ!), θηριώδη Σχόλια (παλαιοσχολιαστών ή του μεταφραστή) αντιστοιχισμένα με το κάθε ποίημα, σύγχρονη Βιβλιογραφία, αρχαιοελληνικές – λατινικές Πηγές (χωριστά οι Επιγραφικές!), αρχαίο αργκοτικό ερωτολογικό Λεξικό(!), Ευρετήριο κύριων ονομάτων – κομβικών λέξεων.

Συνολικά, μια όψη του αρχαίου κόσμου στενάχωρη για δασκαλοφιλόλογους, δώρο ωστόσο για αναγνώστες/ώστριες ποίησης.

ΥΓ. Φιλικότατες παρατηρήσεις: αναίτια πρόταξη Θεματικού, άχρηστο νεοελληνικό πολυτονικό, πλεονάζοντα τα σκίτσα.

(Λέξεις 100)

 ✿

Διαδρομές, Συλλογικό έργο, εκδόσεις Επίκεντρο ―Θεσσαλονίκη 2021

Οχτώ ηλικιακά ώριμοι άντρες, συν πλην 70 χρονών, γεννημένοι ανάμεσα 1943 και 1953 (Νίκος Διακουλάκης, Σπύρος Καβουνίδης, Νίκος Κουτρέτσης, Γιάννης Μαρούκης, Γιάννης Μεϊμάρογλου, Λάμπης Ντόλκας, Βασίλης Στεφανής, Δημήτρης Ψυχογιός), οι περισσότεροι μηχανικοί και νοτιοελλαδίτες, αφηγούνται την πολιτικοποίηση, συμμετοχή -και συνήθως «αποστράτευσή» τους) σε διάφορα σχήματα από το Κέντρο μέχρι την Άκρα Αριστερά, με αναφορές σε διώξεις, αλλά και σε προσωπική – επαγγελματική ζωή.

Ενδιαφέρον συλλογικό πείραμα, με ορατά κοινά γνωρίσματα: επιδίωξη ειλικρίνειας,  ανεκτικότητα, εγκατάλειψη των παρελθοντικών βεβαιοτήτων δίχως κατανάγκην υιοθέτηση καινούργιων, και συγκαταβατική / συμπαθητική ματιά απέναντι στο νεανικό εαυτό τους– δίχως όμως αυτομαστίγωση ή μηδενισμό. Παρατίθενται βιογραφικά, Ευρετήριο.

(Λέξεις 93)

❇︎

Πάβελ Κόχουτ, Ο άντρας που περπατούσε ανάποδα, μτφρ. Σόνια Στάμου, εκδόσεις Καστανιώτη

Στην Ελένη Γκίκα, αντίδωρο

Ένα μοντέρνα γραμμένο (δόμηση σε «Αναπαραστάσεις»!), με πικρό χιούμορ – σιδηροδρομικές αναφορές (τυπικά  τσέχικα γνωρίσματα), εγκυκλοπαιδικό (ευθεία αξιοποίηση τριών τουλάχιστον επιστημών), και τελικά κορυφαίο, απολαυστικότατο μυθιστόρημα, σχετικά με το τι συμβαίνει όταν ένας καθηγητάκος, στην Τσεχοσλοβακία του υπαρκτού σοσιαλισμού, καταργεί τον νευτώνειο νόμο της βαρύτητας με μόνη τη σκέψη του. Οι αναλογίες με την «Άνοιξη της Πράγας» εμφανείς, ισχυροποιούνται μάλιστα από την αφιέρωση στον «Πιερότο» (= Ντούμπτσεκ!). Μετάφραση πολύ καλή, επιμέλεια όμως απούσα: π.χ. τα ετερόγλωσσα αποσπάσματα δε μεταφράζονται, οι πάμπολλοι υπαινιγμοί/ αναφορές δεν επισημαίνονται, η διάλεκτος εμφανίζεται αρσενικό, το «αρχής γενομένης» χρησιμοποιείται στο μέλλοντα, αφιέρωμα με αφιέρωση συγχέονται κλπ.

(Λέξεις 100)

✿

Στέφανος Τσιτσόπουλος, Ροκ Σταρ, εκδόσεις Μεταίχμιο, 2019

Πρώιμη μυθιστορηματική αυτοβιογραφία 26 κεφαλαίων (πρώτο: «Μια εξοχή στην κόλαση», τελευταίο: «Πιάστερ ιν δε rye» κι ο νοών νοείτω), ροκάδικη, «νευρική», κεφάτη και φευγάτη, από το φίλο δημοσιογράφο: κύρια μέσα από «συνομιλίες» με τον Χόλντεν Κόλφιλντ, τον Σάλιντζερ και ιδίως τη θρυλική «διπλή» μεταφράστρια του «Φύλακα στη σίκαλη», την Τζένη Μαστοράκη• μετασταθμεύσεις: Ξάνθη, Σαλόνικα, «κωλοαθήνα», Νέα Υόρκη, Παρίσι κλπ• αναφορές: Παπαδιαμάντης, Χατζηπαναγής, γέννηση του ροκενρόλ, «Αλίκη στις πόλεις», Μέριλιν Μονρό, Γουινόνα Ράιντερ, Σώτη Τριανταφύλλου, Χρήστος Χωμενίδης,  προσωπικά πολλαπλό 1984, Εντ Σάλιβαν σόου κλπ. Πλούσια, απρόσμενη  εικονογράφηση.  Περιεχόμενα, Ευρετήριο θα βοηθούσαν.

(Λέξεις 100).

✼

Μάχη Τζαβέλλα, Ήρεμα φεύγω, εκδόσεις Γκοβόστη

Προχωρημένη, σε σύγκριση με τις προηγούμενες νουβέλες της, εδώ η συγγραφέας: πολλαπλή και εύστοχη εναλλαγή αφηγηματικών τρόπων, πιο καλοδουλεμένο /κοφτό ύφος, μεγαλύτερο βάθος στη σκιαγράφηση των προσώπων και ειδικά του αρσενικού κεντρικού ήρωα, του Γκλεν (πράγμα διόλου αυτονόητο για γυναίκα συγγραφέα), τη διαταραγμένη, αβέβαιη σκέψη και δράση του οποίου παρακολουθούμε, μετά από δυστύχημα που του χάλασε κορμί και μυαλό, οδηγώντας τον σε (αβέβαιο πάλι) ξαναζύγιασμα των μίζερων σχέσεων (οικογένεια, γυναίκες, γειτονιά κλπ) και φαντασιώσεών του- «βασικό ένστικτο». ΄Αριστο ξεκίνημα κι εξαιρετικό, φροϋδογενές φινάλε σε νεκροταφείο.

ΥΓ. Οι τελευταίες φράσεις του οπισθοφύλλου ξαστοχάνε, νομίζω, ως προς το αληθινό περιεχόμενο του πεζού.

(Λέξεις 100)

✿

Αντώνης Ν. Μαστραπάς: Η “Έρση” και η αρχαιογνωσία του Γεωργίου Δροσίνη: Συμβολή στη βιογραφία του ―εκδόσεις Μανδραγόρας, 2018

Ελάχιστα πριν τη Μικρασιατική Καταστροφή, ο Δροσίνης δημοσιεύει την «Έρση», μυθιστόρημα «ενός πατριώτη που ζει στον αστερισμό του ανεκπλήρωτου εθνικού οράματος»· ως πρόσχημα χρησιμοποιεί μια νεανική ερωτική σχέση, τοποθετημένη λίγο πριν τον πρώτο Βαλκανικό Πόλεμο: της ομώνυμης αρχαιόφιλης ηρωίδας και του αρχαιολόγου Παύλου.

Ο Μαστραπάς, αποτιμώντας το σχεδόν αιωνόβιο κι επιδραστικό (π.χ. Πεντζίκης) βιβλίο, αξιοποιεί ψυχολογικές, φιλολογικές, αρχαιολογικές, μυθογνωστικές, ποιητικές, γλωσσολογικές, αισθητικές, εκδοτικές  και λαογραφικές πλευρές του Δροσίνη, συν τα αυτοβιογραφικά «Σκόρπια φύλλα» του κλπ, και ξεπερνάει ολοφάνερα τον μετριόφρονα υπότιτλό του. Συμπληρωματικά: προσωπικού χαρακτήρα Πρόλογος, Βιβλιογραφία, Ευρετήριο και δική του Εργογραφία- είναι άλλωστε δόκιμος αρχαιολόγος, ιστορικός, δάσκαλος και συγγραφέας.

(Λέξεις 100)

❇︎