Δημήτρης Βαρβαρήγος, Ιδανικό αόριστο, εκδόσεις 24 γράμματα 2023

«Μνήμη-έρωτας-σιωπή»

Έμπειρος πεζογράφος ο Δημήτρης Βαρβαρήγος, μας καταθέτει μια ποιητική συλλογή στην οποία κατά ιδιότυπο τρόπο ισορροπούν παρελθόν και παρόν.  

Θέματά του, ο έρωτας, η μνήμη, ο βασανιστικός χρόνος και αυτά που έγιναν και δεν αλλάζουν, αλλά ούτε μπορούν να επανέλθουν («ανώφελη αναγγελία/ περασμένων συμβάντων», «Άλλη εποχή…», σ.12), («με λόγια επάνω σε χάρτινο τραπεζομάντηλο/ γράφτηκαν υποσχέσεις/ […]/ μέχρι να φτάσει κοντά του», «Χρέος ανυπεράσπιστο…», σ.11). 

Άσβηστος είναι ο έρωτας, συγκλονιστικός, μαγευτικός, αλλά και αβέβαιος και εύθραυστος, μέσα στην ιδανική αοριστία του. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Δημήτρης Βαρβαρήγος, Ιδανικό αόριστο ―από τον Γρηγόρη Τεχλεμετζή»

Διώνη Δημητριάδου, Θηρίο ή Θεός, εκδόσεις ΑΩ, Αθήνα 2023-11-21

Το κενό ανάμεσα

Η

Διώνη Δημητριάδου μετά την τελευταία της εμφάνιση με τη συλλογή διηγημάτων (Ο βιωμένος χρόνος – μικρές ιστορίες, εκδόσεις ΑΩ), το 2017, επανέρχεται με μια νουβέλα. Ο τίτλος της: Θηρίο ή θεός και το περιεχόμενο της τον επαληθεύει απολύτως, καθώς πρόκειται για μια υπαρξιακή – φιλοσοφική καταβύθιση, η οποία θέτει θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με τον συσχετισμό ανθρώπου και υπερβατικού όντος, αλλά και του χώρου που παρεμβάλλεται ανάμεσα, που δεν είναι άλλος από την ανθρώπινη βούληση. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Διώνη Δημητριάδου, Θηρίο ή Θεός ―από την Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου»

Εν αρχή ην ο άνθρωπος
 – Ο Άνθρωπος που παλεύω να γίνω-

Η νέα ποιητική συλλογή της Δέσποινα Καϊτατζή – Χουλιούμη είναι αφιερωμένη στον Άνθρωπο, καθώς όχι τυχαία τον ορίζει ως μικρό θεό, τον προικίζει με ένα αρχικό κεφαλαίο Άλφα, προσδίδοντάς του την ιδιότητα του κύριου ονόματος. «ἐδιζησάμην ἐμεωυτόν», θα σημειώσει στην πρωμετωπίδα η ποιήτρια για να δηλώσει την εσωτερικότητα του ποιητικού της σύμπαντος, αναφερόμενη συγκεκριμένα στον σκεπτόμενο άνθρωπο. Έμπνεη φιλοσοφικής διάθεσης η νέα ποιητική της Δ. Κ. Χουλιούμη, αφού δανείζεται τη ρήση του Ηράκλειτου (Περί φύσεως) και μάλιστα από τη Θεωρία της φωτιάς, όπως αναφέρει στις Υποσημειώσεις του βιβλίου. Και αφού εν αρχή ην ο άνθρωπος, το ποιητικό υποκείμενο δεν μπορεί παρά να είναι η Εύα, «με λένε Εύα και είμαι μισή/-κομμάτι από το πλευρό του άλλωστε» (σελ.15),, η οποία είναι κομμάτι από το πλευρό του Αδάμ, και αυτό είναι αδιαπραγμάτευτο για την ποιήτρια. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Δέσποινα Καϊτατζή-Χουλιούμη, με λένε Εύα ―από την Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου»

Χλόη Μπάλλα (επιμ.): Φιλοσοφία και ρητορική στην κλασική Αθήνα. Ηράκλειο: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2008, 241 σ.

Κρίνει η ©Ελένη Κακλαμάνου (Trinity College Dublin)

Στo De Oratore o Κικέρων παρατηρεί ότι ο Σωκράτης πρώτος διέκρινε την επιστήμη του σοφῶς σκέπτεσθαι από την επιστήμη του εὖ λέγειν, με αποτέλεσμα άλλοι δάσκαλοι να διδάσκουν το σοφῶς σκέπτεσθαι και άλλοι το εὖ λέγειν (De Orat. 3.60) [1]. Η διάκριση αυτή, έστω και σχηματική, μοιάζει να όρισε τη μοίρα της ρητορικής και τη σχέση της με τη φιλοσοφία. Μέρος της σύγχρονης βιβλιογραφίας την ανακύκλωσε, επιφυλάσσοντας στη ρητορική μια κριτική ανάλογη με εκείνην που βρίσκουμε στους πλατωνικούς διαλόγους. Ο ρήτορας συχνά ταυτίστηκε με τον δημαγωγό, και η «ηθική” της ρητορικής στην κλασική Αθήνα ερμηνεύθηκε μέσα από το πρίσμα της πλατωνικής ηθικής. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Φιλοσοφία και ρητορική στην κλασική Αθήνα»

Ντ. Λώρενς, Ο εραστής της λαίδης Τσάτερλυ, μτφρ. Πότης Στρατίκης, Ενωμένοι Εκδότες, Αθήνα 1956, σελ. 254

D. H. Lawrence, Ο εραστής της λαίδης Τσάτερλυ, μτφρ. Μ. Α. [Μαντώ Αναστασιάδη, μτφρ. από τα γαλλικά, 1η έκδ. Λογοτεχνική και Μορφωτική Εταιρεία 1954], Εκδόσεις Σκαραβαίος, Αθήνα 1961, σελ. 335

David Herbert Lawrence, Lady Chatterley’s Lover, Penguin Books 1960 [1η έκδ. Φλωρεντία 1928], σελ. 440

Who needs a hobby like tennis or philately?
I’ve got a hobby: rereading Lady Chatterley.
Thomas Andrew Lehrer

Τα χόμπι μου, όπως και του πολυτάλαντου –μουσικού, στιχουργού, μαθηματικού– Τόμας Λέερ, επίσης δεν περιλαμβάνουν το τένις ή τον φιλοτελισμό. Ούτε, όμως, το να «ξαναδιαβάζω τη Λαίδη Τσάτερλυ». Τη διάβασα τρεις φορές, ομολογώ, αλλά ήταν μια άλλη, διαφορετική Λαίδη την κάθε φορά!

Η «πρώτη» που διάβασα, με μια πρώιμη εφηβική όρεξη στα τέλη του 1950, ήταν σε μετάφραση Πότη Στρατίκη. Με άπειρα ορθογραφικά λάθη, μα με ερωτικές σκηνές ενθουσιαστικές για τα δεδομένα της εποχής και της ηλικίας. Λίγα χρόνια μετά έσπευσα να διαβάσω και τη μετάφραση της Μ. Α., καθώς στο εξώφυλλο ανέγραφε «έκδοσις πλήρης». Υπήρχαν, πράγματι, πολλά επεισόδια που η άλλη μετάφραση είχε παραλείψει. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Πέτρος Μαρτινίδης, Η λαίδη Τσάτερλυ και οι «εραστές» της»

Κατερίνα Λιάτζουρα, Λευκοί Νάνοι, εκδόσεις Βακχικόν 2023

ΛΕΥΚΟΙ ΝΑΝΟΙ
ΑΠΟ ΤΑ ΑΣΤΡΙΚΑ ΠΤΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΔΙΑΚΡΙΤΗ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΑ

Μία κριτική αποτίμηση και σχόλια για τη συλλογή από τον Κωνσταντίνο Χ. Λουκόπουλο

Οι Λευκοί Νάνοι είναι η τέταρτη ποιητική συλλογή της Κατερίνας Λιάτζουρα.
Έχοντας μελετήσει σε βάθος την προηγούμενη ποιητική συλλογή της, την Κρεμμυδαποθήκη, έχω να υπογραμμίσω ότι ενώ στην Κρεμμυδαποθήκη, που ήταν μια συλλογή κατά βάση ολόκληρη δομημένη πάνω στον άξονα ζωή – θάνατος, το ύφος υπαγορευόταν από το συναίσθημα δένοντας την ποιητική της με την απώλεια, με τις ανθρώπινες σχέσεις και κυρίως με τις οικογενειακές συνθήκες και με την παράδοση, στους Λευκούς Νάνους διατυπώνεται πλέον έντονα και με παρρησία η  επιθυμία της ποιήτριας να διερευνήσει, να διατυπώσει και να εξελίξει μια δική της προσωπική οντολογία. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Κατερίνα Λιάτζουρα, Λευκοί Νάνοι ―από τον Κωνσταντίνο Χ. Λουκόπουλο»

Γιώργος Σαράτσης, Πρόσφορο χώμα, εκδόσεις στίξις

Quinta Essentia

Γράφει κάπου ο Pessoa: «Η όραση είναι η αφή του πνεύματος»[1]. Τα λόγια αυτά ήρθαν στο νου μου καθώς διάβαζα την τελευταία ποιητική συλλογή του Γιώργου Σαράτση, «Πρόσφορο Χώμα», από τις εκδόσεις Στίξις.

Στο βιβλίο αυτό, η εικονοποιία μοιάζει με αφορμή [ή και άλλοθι] για μια εσωτερική (αρχικά) αναζήτηση του ποιητικού υποκειμένου κι εν συνεχεία την αποτύπωση των ψυχικών διακυμάνσεών του στο φυσικό τοπίο· σαν μια προσπάθεια εξωτερίκευσης των σπαραγμάτων μιας πάλλουσας εαυτότητας. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Γιώργος Σαράτσης, Πρόσφορο χώμα ―από τον Κωνσταντίνο Καραγιαννόπουλο»

Pierre Hadot: Πλωτίνος ή η απλότητα του βλέμματος (μτφρ.: Ε. Δελλή). Αθήνα: Αρμός 2007

Κρίνει ο Ιωάννης Παπαχρήστου (Υπ. Δρ Φιλοσοφίας, Παν. Αθηνών.

Η ελληνική έκδοση αυτού του έργου του Αντό περιέχει ένα προοίμιο από τον Μιχάλη Κακούρο (σ. 9-63), όπου σκιαγραφείται η ακαδημαϊκή πλευρά του Αντό και η μέθοδος την οποία εφάρμοσε στις φιλολογικές, ιστορικές και φιλοσοφικές του μελέτες με αναφορές σε συγκεκριμένα έργα του. Οι δύο ενότητες στις οποίες χωρίζεται το προοίμιο («Η ιστορία, η φιλολογία και ο Pierre Hadot», «Η αρχαία φιλοσοφία ως τρόπος ζωής και ο Pierre Hadot») το καθιστούν ένα είδος, όπως εύστοχα το χαρακτηρίζει ο ίδιος ο συγγραφέας του προοιμίου, εισαγωγής στην ανάγνωση του έργου του Αντό (σ. 9). Ως προτέρημα αυτής της εισαγωγής αναμφίβολα πρέπει να σημειωθεί ότι παρατίθεται και το γαλλικό πρωτότυπο σε όλα τα παραθέματα που χρησιμοποιούνται από την εργογραφία του Αντό. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Pierre Hadot: Πλωτίνος ή η απλότητα του βλέμματος»