Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Mario Puzo, Ο νονός

Mario Puzo, Ο νονός ―μτφρ.: Ανθή Ροδοπούλου, εκδόσεις Λιβάνη 2021.

Εκδομένο το 1969, ταινία το 1972, το βιβλίο κουβαλάει μισό σχεδόν αιώνα το θρύλο των Κόπολα – Μπράντο – Πατσίνο, καθώς και των σίκουελ– λίγοι όμως θυμούνται ότι ο Ιταλοαμερικάνος συγγραφέας (1920 – 1999) είχε συνεργαστεί σε δυο από τα διασκευασμένα σενάρια, με ισάριθμα μάλιστα Όσκαρ..

Τούτη η άκρως ρεαλιστική, βίαιη και φαλλοκρατική σάγκα της μαφιόζικης οικογένειας Κορλεόνε στη μεταπολεμική Νέα Υόρκη, αφηγούμενη τον άγριο πόλεμο των συμμοριών και τις ανάλογες προσωπικές ζωές του «Νονού» και των τεσσάρων γιων του (ο ένας ψυχοπαίδι, Γερμανοϊρλανδός), ξεχώρισε ως μείζον αστυνομικοπολιτικό – ψυχολογικό μυθιστόρημα του 20ου αιώνα.

Αναγνωστικό «must», όπως λένε ελληνιστί.

(Λέξεις 99)

 

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Η δίκη για φόνο και άλλα μυστήρια του Καρόλου Ντίκενς

Καρόλου Ντίκενς, Η δίκη για φόνο και άλλα μυστήρια ―μτφρ.: Γιώργος Μπαρουξής, εκδόσεις Ποικίλη Στοά, 2016

Το καλαίσθητο τομίδιο περιλαμβάνει μεστή Εισαγωγή, Βιβλιογραφικό Σημείωμα και τρία καλομεταφρασμένα διηγήματα.

Στο πρώτο, αφηγητής είναι ο πρόεδρος των ενόρκων μιας κακουργηματικής δίκης: το φάντασμα ενός αδικοσκοτωμένου παρεμβαίνει επιλεκτικά, συμβάλλοντας στη θανατική καταδίκη του φονιά. Το επόμενο, στον αντίποδα: δυο αδέρφια νοικιάζουν ένα «στοιχειωμένο» σπίτι και αποδείχνουν πως τα «φαντάσματά» του είναι (αυτ)απάτη. Το τρίτο, από τη σκοπιά ενός ασφαλιστή, παρουσιάζει το σταδιακό ξεσκέπασμα ενός απατεώνα και φονιά.

Εντυπωσιακές πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις, ακρίβεια  περιγραφών και κατά τόπους αχαλίνωτο χιούμορ.

Αν συμπεριλαμβάνονταν και πραγματολογικές Σημειώσεις, η καλλιτεχνική απόλαυση των 170άχρονων αυτών πεζών του κορυφαίου Βικτωριανού πεζογράφου θα ήταν εντονότερη.

 

(Λέξεις 97)

 

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Πάβελ Κόχουτ, Ο άντρας που περπατούσε ανάποδα

Πάβελ Κόχουτ, Ο άντρας που περπατούσε ανάποδα, μτφρ. Σόνια Στάμου, εκδόσεις Καστανιώτη

Στην Ελένη Γκίκα, αντίδωρο

Ένα μοντέρνα γραμμένο (δόμηση σε «Αναπαραστάσεις»!), με πικρό χιούμορ – σιδηροδρομικές αναφορές (τυπικά  τσέχικα γνωρίσματα), εγκυκλοπαιδικό (ευθεία αξιοποίηση τριών τουλάχιστον επιστημών), και τελικά κορυφαίο, απολαυστικότατο μυθιστόρημα, σχετικά με το τι συμβαίνει όταν ένας καθηγητάκος, στην Τσεχοσλοβακία του υπαρκτού σοσιαλισμού, καταργεί τον νευτώνειο νόμο της βαρύτητας με μόνη τη σκέψη του. Οι αναλογίες με την «Άνοιξη της Πράγας» εμφανείς, ισχυροποιούνται μάλιστα από την αφιέρωση στον «Πιερότο» (= Ντούμπτσεκ!). Μετάφραση πολύ καλή, επιμέλεια όμως απούσα: π.χ. τα ετερόγλωσσα αποσπάσματα δε μεταφράζονται, οι πάμπολλοι υπαινιγμοί/ αναφορές δεν επισημαίνονται, η διάλεκτος εμφανίζεται αρσενικό, το «αρχής γενομένης» χρησιμοποιείται στο μέλλοντα, αφιέρωμα με αφιέρωση συγχέονται κλπ.

(Λέξεις 100)

Charles Baudelaire‎, «…στον ίσκιο των βλεφαρίδων σου ώρες ατέλειωτες» ―μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Charles Pierre Baudelaire‎, (Παρίσι, 9 Απριλίου 1821 – 31 Αυγούστου 1867)

II

Αγαπώ των σχιστών σου ματιών το πρασινωπό φως,
Σήμερα όμως όλα πίκρα μου δίνουν, γλυκιά μου ομορφιά,
Και τίποτε, μήτε η αγάπη μας, μήτε ή εστία, μήτε το μπουντουάρ,
Δεν μ’ ευθυμούν, όσο πάνω από τη θάλασσα ο ήλιος γελαστός.
Αγάπα με, ωστόσο, τρυφερή καρδιά! Να είσαι μητέρα
Για τον αχάριστο, ακόμα και για τον κακό•
Ένδοξου φθινοπώρου ή ενός ήλιου το γέρμα
Ερωμένη ή αδερφή, εφήμερο άρωμα απαλό.
Σύντομο χρέος! Άπληστος είναι ο τάφος, περιμένει! Συνεχίστε την ανάγνωση του «Charles Baudelaire‎, «…στον ίσκιο των βλεφαρίδων σου ώρες ατέλειωτες» ―μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου»

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Anne Applebaum, «Ο κόκκινος λιμός, Ο πόλεμος του Στάλιν εναντίον της Ουκρανίας»

Anne Applebaum, Ο κόκκινος λιμός, Ο πόλεμος του Στάλιν εναντίον της Ουκρανίας ―Μετάφραση Μενέλαος Αστερίου, εκδόσεις Αλεξάνδρεια.

Οίκος με μακρά θετική παράδοση στην Ιστορία, η «Αλεξάνδρεια» ξαναεπιβεβαιώνεται. Εδώ η εξαιρετική Αμερικανίδα ιστορικός («Γκουλάγκ», «Σιδηρούν παραπέτασμα») και αρθρογράφος υπενθυμίζει το παλιό ουκρανικό κράτος και εξηγεί πώς –με πρόσχημα τους «κουλάκους»- η σταλινική σοβιετική εξουσία στράφηκε ενάντια στο ουκρανικό έθνος / γλώσσα / αλφάβητο / αυτονομία, μετατρέποντας συνειδητά τον άλλοτε σιτοβολώνα της Ευρώπης σ΄ ένα λασπότοπο ομαδικών τάφων. Εδώ και οι απαντήσεις α) για τη μαζική συνεργασία Ουκρανών με τους ναζί στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο β) για τον ρωσοουκρανικό πόλεμο των ημερών μας και γενικά την επιβίωση του «ουκρανικού ζητήματος». Θα μάθετε και την τρομερή, δυσοίωνη ουκρανική λέξη «χολοντομόρ».

(Λέξεις 100)

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Κάρολος Μπωντλαίρ, Τα Άνθη του Κακού

Η Έκδοση του 1861. Η Έκδοση του 1868. Τα Έξι απαγορευμένα και τρία ακόμη ποιήματα. Μετάφραση – Εισαγωγή – Επιμέλεια Μαριάννα Παπουτσοπούλου. Εκδόσεις Κουκούτσι, Αθήνα 2019.

Χρειάστηκαν δέκα χρόνια εργασίας, γράφει η μεταφράστρια, για να ολοκληρωθεί αυτή η έκδοση- η κατά τη γνώμη μου πληρέστερη στη γλώσσα μας, όπως ταιριάζει στην επιδραστικότερη ποιητική συλλογή της νεότερης δυτικής λογοτεχνίας· συμπληρώνεται από βιογραφία, εργογραφία, δυο εικόνες του ποιητή, πρώτες δημοσιεύσεις και ευρετήριο κύριων ονομάτων. Η επιλογή της Παπουτσοπούλου να μεταφράσει σε παραδοσιακές φόρμες και στο μποντλερικό πρωτότυπο ανταποκρίθηκε και άριστο αποτέλεσμα στα ελληνικά απέφερε. Εξίσου σημαντική είναι η εμμονή της στο πρωτότυπο κείμενο (πράγμα όχι αυτονόητο, αφού έχουμε δει τελευταία ένα τουλάχιστον τέρας αντιμποντλερικής ασέλγειας). Με δυο λόγια, αυτά είναι τα σωστά «Άνθη» τού σήμερα. Μόνο έπαινοι, Μαριάννα.

 

(100 λέξεις).

Ισαάκ Μπάσεβις Σίνγκερ, Σώσα: η καθήλωση στην ποίηση ―από τον Αντώνη Νικολή

Isaac Bashevis Singer, Σώσα, μετάφραση Μιχάλης Πάγκαλος, εκδόσεις Κίχλη, Αθήνα, Δεκέμβριος 2019, σελ. 468.

❇︎

Το μυθιστόρημα «Σώσα» ανήκει στα πολύ ενδιαφέροντα έργα του Ισαάκ Μπάσεβις Σίγκερ και μόνο για τον λόγο ότι περικλείει τον πυρήνα της ιδιοσυγκρασίας ή αν θέλετε της ποίησής του. Τι το ιδιαίτερο αφηγείται εδώ; Ο ήρωάς του, ο Άαρον Γκρέιντινγκερ, γιος χασιδιστή ραββίνου, όπως άλλωστε και ο ίδιος ο συγγραφέας, και που πέρασε την παιδική του ηλικία στην κεντρική για το λογοτεχνικό σύμπαν του Σίνγκερ οδό της εβραϊκής συνοικίας στη Βαρσοβία, την οδό Κροχμάλνα, βιώνει τις τελευταίες μέρες της κοινότητας των εβραίων πριν από την εισβολή των Γερμανών εθνικοσοσιαλιστών στην Πολωνία. Οι ανησυχητικές πληροφορίες καταφθάνουν πλέον με ρυθμό ασθματικό, η ατμόσφαιρα του ζόφου πυκνώνει και εντούτοις ο αφηγητής–ήρωας αντί να νιώθει την ανάγκη της φυγής, και παρόλο που από ισχυρούς Αμερικανοεβραίους τού παρέχεται η δυνατότητα να ζήσει στην Αμερική και μάλιστα με τους καλύτερους δυνατούς οικονομικούς και επαγγελματικούς όρους, εκείνος ολοένα και περισσότερο αδρανεί, βουλιάζει στον κόσμο της εβραϊκής συνοικίας της Βαρσοβίας, μάλιστα προσκολλάται στη Σώσα, τη φιλενάδα των πρώτων χρόνων της ζωής του, η οποία επιπλέον σωματικά και πνευματικά μοιάζει καθηλωμένη στην κοινή παιδική τους ηλικία. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ισαάκ Μπάσεβις Σίνγκερ, Σώσα: η καθήλωση στην ποίηση ―από τον Αντώνη Νικολή»

Samuel Beckett, Προυστ ―κυκλοφορεί

Μετάφραση: Θωμάς Συμεωνίδης -Εκδόσεις Εστία

Παρουσίαση

Στις 15 Ιουνίου 1930 ο Μπέκετ ενημερώνεται την τελευταία στιγμή για έναν διαγωνισμό ποίησης με θέμα τον χρόνο. Η προθεσμία είναι τα μεσάνυχτα της ίδιας μέρας. Θα υποβάλει ένα ποίημα 98 στίχων και θα κερδίσει το πρώτο βραβείο, εντυπωσιάζοντας τα μέλη της επιτροπής. Λίγες εβδομάδες αργότερα θα του προτείνουν να γράψει μια μονογραφία για τον Μαρσέλ Προυστ, με μέγιστη έκταση 17000 λέξεις. Ο Μπέκετ θα δεχθεί. Είναι είκοσι τεσσάρων ετών και ήδη στις δημοσιεύσεις του στα διάφορα περιοδικά εμφανίζεται ως Ιρλανδός ποιητής και δοκιμιογράφος. Η μονογραφία για τον Προυστ θα είναι μια καλή ευκαιρία να συνυπάρξουν σε ένα κείμενο η αγάπη του για τη φιλοσοφία, τη λογοτεχνία και την ποίηση, με αφορμή το έργο ενός συγγραφέα· αλλά και η ευκαιρία να εμβαθύνει στο Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Samuel Beckett, Προυστ ―κυκλοφορεί»