Η μελαγχολία της αντίστασης του κυρίου Κρασναχορκάι ―από την Γεωργία Κανελλοπούλου

[“σε μια γη σε διαρκή περιστροφή, είναι εντελώς λογικό η ανθρωπότητα να πασχίζει εδώ και αιώνες να βρει τον εαυτό της, εφόσον περνά τον περισσότερο χρόνο της προσπαθώντας να κρατηθεί όρθια…” – αργότερα παραιτήθηκε από αυτά τα αστεία και τις άστοχες παρατηρήσεις]

Αυτή η παράγραφος μας έρχεται από το καταπληκτικό μυθιστόρημα Η Μελαγχολία της αντίστασης, του νομπελίστα πλέον συγγραφέα με το δύσκολο όνομα: Λάσλο Κρασναχορκάι. Έχω διαβάσει τρία βιβλία του, πάω για το τέταρτο, όμως αυτό είναι μάλλον το αγαπημένο μου. Και ένα από τα αγαπημένα μου βιβλία γενικώς. Εδώ, στις φωτογραφίες αυτού του κειμένου είναι σκηνές από την ταινία του Μπέλα Ταρ “Οι αρμονίες του Βερκμάιστερ”, ένα εικαστικό αριστούργημα βασισμένο ακριβώς στη Μελαγχολία της αντίστασης, που θα μείνει στην ιστορία τουλάχιστον για τις σκηνές του όχλου, αυτού του εξαγριωμένου όχλου που αποσαρθρώνει τα πάντα, και φτιάχνει νέους τύπους εξουσιών, πάντα, παντού, όχι μόνο στα βιβλία του Κρασναχορκάι και στις ταινίες του Ταρ δυστυχώς. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η μελαγχολία της αντίστασης του κυρίου Κρασναχορκάι ―από την Γεωργία Κανελλοπούλου»

Eduardo Cadava, Χαρτιά κοιμητήρια ―κυκλοφορεί [απόσπασμα]

Μετάφραση: Μανόλης Αθανασάκης, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
Τα Χαρτιά κοιμητήρια δεν είναι ένα έργο παραδοσιακής ιστορίας της τέχνης ούτε λογοτεχνικής θεωρίας. Δεν είναι ούτε μια ιστορία των ιδεών, με την αυστηρή έννοια, παρά τον πλούτο ιδεών που αποτυπώνει. Αξιοποιώντας, ωστόσο, όλες αυτές τις μεθόδους και προσεγγίσεις, εξετάζει τη θεαματική έκρηξη εικόνων κατά την τελευταία εικοσαετία ώστε να πραγματευτεί, περαιτέρω, όχι απλώς κάποιες συγκεκριμένες εικόνες αλλά τον ρόλο και τη θέση των εικόνων αυτών στην καθημερινή μας ζωή. Με αναφορές στο έργο του Ναντάρ, του Ρολάν Μπαρτ, του Λήον Γκόλουμπ, της Νάνσυ Σπέρο, του Φάζαλ Σέικ, της Σούζαν Μεϊσέλας και άλλων, χαράζει διαφορετικές στρατηγικές ανάγνωσης που, με αφετηρία την πεποίθηση ότι το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον πάντοτε αλληλοδιαπλέκονται, συναποτελούν ένα εγχειρίδιο για την κατανόηση του οπτικού υλικού τον 21ο αιώνα.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Eduardo Cadava, Χαρτιά κοιμητήρια ―κυκλοφορεί [απόσπασμα]»

«Δεν έμοιαζε με κανέναν άλλο στον κόσμο»―από την Γεωργία Κανελλοπούλου

Detail , Amedeo Modigliani, Jeanne Hébuterne, 1919. The Metropolitan Museum of Art, New York, Gift of Mr. and Mrs. Nate B. Spingold, 1956 (56.184.2) (Image © The Metropolitan Museum of Art. Image source: Art Resource)

Το Παρίσι μέσα σε μαβιά αχλή
Και πάλι ίσως ο Μοντιλιάνι
να με ακολουθεί απαρατήρητος
Είναι αυτός που έχει τη δυσάρεστη ικανότητα
να ταράζει ακόμα και τον ύπνο μου

MΈτσι γράφει η Άννα Αχμάτοβα, σε ένα προσχέδιο από το Ποίημα χωρίς ήρωα που δημοσιεύτηκε πολλά χρόνια μετά το θάνατό της. Εκείνος δεν έγραφε. Ζωγράφιζε. Κι έτσι, την απαθανάτισε σε δεκαέξι σκίτσα, που της τα χάρισε όταν χώρισαν και αυτή τα φύλαγε πάντα, μέχρι που πέθανε. Διάβασα πως το ένα το έκανε εξώφυλλο σε μια συλλογή της. Συνεχίστε την ανάγνωση του ««Δεν έμοιαζε με κανέναν άλλο στον κόσμο»―από την Γεωργία Κανελλοπούλου»

Αντώνης Νικολής, Το Σκοτεινό Νησί ―από τον Δημήτριο Μποσνάκη

Αντώνης Νικολής, Το Σκοτεινό Νησί ―εκδόσεις Ποταμός 2019

Η Σιωπή και ο Θάνατος του Λόγου στο Σκοτεινό Νησί του Αντώνη Νικολή

Εισαγωγή

Η νουβέλα Το Σκοτεινό Νησί του Αντώνη Νικολή, έργο υψηλής ερμηνευτικής πυκνότητας και ξεχωριστής μορφικής συνοχής, εγγράφεται στις πιο ριζοσπαστικές και ενδοστρεφείς στιγμές της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, καθώς συγκροτεί έναν αφηγηματικό κόσμο στον οποίο η κρίση του Λόγου συνδέεται άμεσα με τη φθορά της ιστορικής συνέχειας, της ηθικής τάξης και της υποκειμενικής συνοχής. Το έργο αναπτύσσεται σε ένα μετακαταστροφικό περιβάλλον βιοπολιτικού ελέγχου, γενετικού διαχωρισμού και ακραίας απομόνωσης, όπου η γλώσσα παύει να λειτουργεί ως σταθερό μέσο νοηματοδότησης του κόσμου και μετατρέπεται σε ίχνος μιας πολιτισμικής μορφής που βρίσκεται ήδη σε προχωρημένη αποσύνθεση. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Αντώνης Νικολής, Το Σκοτεινό Νησί ―από τον Δημήτριο Μποσνάκη»

Τα χίλια σύμπαντα του Γκούσταβ Μάλερ ―από την Γεωργία Κανελλοπούλου

“Του θύμιζε την κοπέλα με την αλογοουρά και τις ένδοξες εμφανίσεις και εξαφανίσεις της. Ήταν μιά τρομερή μουσική, μια μεγαλειώδης, μια απέραντη μουσική, που την είχε ανακαλύψει όταν οι τύποι της Φιλαρμονκής Ορχήστρας της Πόλης του Μεξικού τού ζήτησαν βοήθεια για να ξαναβρούν ένα φορτηγό που είχε χαθεί, γεμάτο μουσικά όργανα. Ένα απόγευμα, στα μισά της πρόβας, ο Έκτορ ανακάλυψε σ’ ένα άδειο θέατρο, όπου υπήρχαν μόνο οι μουσικοί και οι ήχοι τους, τον εαυτό του να κλαίει με μια μουσική που τον συγκλόνιζε και τον συντάραζε. Και γι’ αυτό είχε περάσει περισσότερο καιρό στις πρόβες παρά στις έρευνες για το φορτηγό. Ήταν η Ογδόη του Μάλερ.”

Ήθελα να γράψω μία από τις φανταστικές “συνεντεύξεις” μου, με τον Γκούσταβ Μάλερ αυτή τη φορά, αλλά διάβασα πως δεν του άρεσαν καθόλου οι συνεντεύξεις, τις έβρισκε «χάσιμο χρόνου» και συχνά απαντούσε με αινιγματικές φράσεις. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Τα χίλια σύμπαντα του Γκούσταβ Μάλερ ―από την Γεωργία Κανελλοπούλου»

Αντώνης Νικολής, Ο Θάνατος του Μισθοφόρου ―από τον Δημήτριο Μποσνάκη

Αντώνης Νικολής, Ο Θάνατος του Μισθοφόρου, εκδόσεις Ροδακιό 2016

ΤΟ ΔΙΑΥΓΕΣ ΣΚΟΤΑΔΙ

Υποκειμενικότητα, επιθυμία και ενοχή

στον Θάνατο του Μισθοφόρου του Αντώνη Νικολή

  1. Εισαγωγή

Ο Θάνατος του Μισθοφόρου του Αντώνη Νικολή συνιστά μυθιστόρημα ακραίας εσωτερίκευσης, στο οποίο η επιθυμία, η ενοχή, το τραύμα και η σωματικότητα οργανώνονται σε μια αφήγηση υψηλής αισθητικής πυκνότητας και έντονης υπαρξιακής φόρτισης. Η αφηγηματική του κίνηση ακολουθεί τη ρευστή και αποδιοργανωμένη εμπειρία της συνείδησης του ήρωα, διασαλεύοντας διαρκώς τα όρια ανάμεσα στο πραγματικό, στη μνήμη, στη φαντασίωση και στο όραμα. Το έργο διευρύνεται έτσι πέρα από τα όρια μιας δραματικής ιστορίας ερωτικής εμμονής ή ενοχής και αναδεικνύεται σε σύνθετη λογοτεχνική επεξεργασία της σχέσης του υποκειμένου με την επιθυμία, τον Άλλον, το σώμα, το πένθος και τον θάνατο.

Σκοπός του παρόντος δοκιμίου είναι η εξέταση του μυθιστορήματος τόσο ως αφηγηματικής και δραματουργικής κατασκευής όσο και ως έργου φιλοσοφικού και ερμηνευτικού βάθους. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Αντώνης Νικολής, Ο Θάνατος του Μισθοφόρου ―από τον Δημήτριο Μποσνάκη»

Λεωνίδας Καζάσης, Η πολυπολιτισμικότητα ως διαπολιτισμικότητα της παιδαγωγικής και της λογοτεχνίας

Επιφυλάσσομαι για τον όρο πολυπολιτισμικότητα – που λόγω επικαιρότητος συχνά αναφέρεται…

Η συνισταμένη αποτελείται από συνιστώσες έτσι, το χρώμα σχηματίζει αποχρώσεις, η φιλοσοφία, η ιδεολογία διαχέουν παραλλαγές. Μπορούν οι αποχρώσεις, οι παραλλαγές, να πάψουν να υπάγονται στη μητέρα προέλευση τους, και να απογαλακτιστούν τόσο, ώστε να την ανατρέψουν; Αν και αυτό, κάποιες φορές είναι εφικτό, όπως στα χρώματα συμβαίνει! Στην προκειμένη περίπτωση, ο πολιτισμός που δημιούργησαν οι άνθρωποι, είναι ένας: Αυτός της εκμετάλλευσης! Με τα θεμέλιά του, το κτήριο, τους ορόφους, τα δώματα. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Λεωνίδας Καζάσης, Η πολυπολιτισμικότητα ως διαπολιτισμικότητα της παιδαγωγικής και της λογοτεχνίας»

Γεωργία Κανελλοπούλου: Let it snow!

Φωτο από polaroid stories

Από τότε που έπεσε η πρώτη νιφάδα στη γη μέχρι σήμερα, μάλλον δεν υπήρξαν ποτέ δύο ολόιδιες νιφάδες. Είναι απίθανο γιατί μια νιφάδα περιέχει πολλούς κρυστάλλους και κάθε κρύσταλλος περιέχει δέκα εις τη δεκάτη ογδόη (1018) μόρια νερού. Οι κρύσταλλοι, εκτός από τη μοναδικότητα, δίνουν στις νιφάδες και την εξάγωνη μορφή τους – λόγω της κρυσταλλικής δομής του πάγου.

Ο Γιοχάνες Κέπλερ ήταν ο άνθρωπος που μελέτησε πολύ από την πλευρά της φυσικής τις νιφάδες και το 1611 έγραψε το «Περί της Εξάγωνης Νιφάδας Χιονιού». Συνεχίστε την ανάγνωση του «Γεωργία Κανελλοπούλου: Let it snow!»