Αντώνης Νικολής, Ο Θάνατος του Μισθοφόρου ―από τον Δημήτριο Μποσνάκη

Αντώνης Νικολής, Ο Θάνατος του Μισθοφόρου, εκδόσεις Ροδακιό 2016

ΤΟ ΔΙΑΥΓΕΣ ΣΚΟΤΑΔΙ

Υποκειμενικότητα, επιθυμία και ενοχή

στον Θάνατο του Μισθοφόρου του Αντώνη Νικολή

  1. Εισαγωγή

Ο Θάνατος του Μισθοφόρου του Αντώνη Νικολή συνιστά μυθιστόρημα ακραίας εσωτερίκευσης, στο οποίο η επιθυμία, η ενοχή, το τραύμα και η σωματικότητα οργανώνονται σε μια αφήγηση υψηλής αισθητικής πυκνότητας και έντονης υπαρξιακής φόρτισης. Η αφηγηματική του κίνηση ακολουθεί τη ρευστή και αποδιοργανωμένη εμπειρία της συνείδησης του ήρωα, διασαλεύοντας διαρκώς τα όρια ανάμεσα στο πραγματικό, στη μνήμη, στη φαντασίωση και στο όραμα. Το έργο διευρύνεται έτσι πέρα από τα όρια μιας δραματικής ιστορίας ερωτικής εμμονής ή ενοχής και αναδεικνύεται σε σύνθετη λογοτεχνική επεξεργασία της σχέσης του υποκειμένου με την επιθυμία, τον Άλλον, το σώμα, το πένθος και τον θάνατο.

Σκοπός του παρόντος δοκιμίου είναι η εξέταση του μυθιστορήματος τόσο ως αφηγηματικής και δραματουργικής κατασκευής όσο και ως έργου φιλοσοφικού και ερμηνευτικού βάθους. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Αντώνης Νικολής, Ο Θάνατος του Μισθοφόρου ―από τον Δημήτριο Μποσνάκη»

Λεωνίδας Καζάσης, Η πολυπολιτισμικότητα ως διαπολιτισμικότητα της παιδαγωγικής και της λογοτεχνίας

Επιφυλάσσομαι για τον όρο πολυπολιτισμικότητα – που λόγω επικαιρότητος συχνά αναφέρεται…

Η συνισταμένη αποτελείται από συνιστώσες έτσι, το χρώμα σχηματίζει αποχρώσεις, η φιλοσοφία, η ιδεολογία διαχέουν παραλλαγές. Μπορούν οι αποχρώσεις, οι παραλλαγές, να πάψουν να υπάγονται στη μητέρα προέλευση τους, και να απογαλακτιστούν τόσο, ώστε να την ανατρέψουν; Αν και αυτό, κάποιες φορές είναι εφικτό, όπως στα χρώματα συμβαίνει! Στην προκειμένη περίπτωση, ο πολιτισμός που δημιούργησαν οι άνθρωποι, είναι ένας: Αυτός της εκμετάλλευσης! Με τα θεμέλιά του, το κτήριο, τους ορόφους, τα δώματα. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Λεωνίδας Καζάσης, Η πολυπολιτισμικότητα ως διαπολιτισμικότητα της παιδαγωγικής και της λογοτεχνίας»

Γεωργία Κανελλοπούλου: Let it snow!

Φωτο από polaroid stories

Από τότε που έπεσε η πρώτη νιφάδα στη γη μέχρι σήμερα, μάλλον δεν υπήρξαν ποτέ δύο ολόιδιες νιφάδες. Είναι απίθανο γιατί μια νιφάδα περιέχει πολλούς κρυστάλλους και κάθε κρύσταλλος περιέχει δέκα εις τη δεκάτη ογδόη (1018) μόρια νερού. Οι κρύσταλλοι, εκτός από τη μοναδικότητα, δίνουν στις νιφάδες και την εξάγωνη μορφή τους – λόγω της κρυσταλλικής δομής του πάγου.

Ο Γιοχάνες Κέπλερ ήταν ο άνθρωπος που μελέτησε πολύ από την πλευρά της φυσικής τις νιφάδες και το 1611 έγραψε το «Περί της Εξάγωνης Νιφάδας Χιονιού». Συνεχίστε την ανάγνωση του «Γεωργία Κανελλοπούλου: Let it snow!»

Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου, Ε. Χ. Γονατάς: Μικρές και παράξενες ιστορίες

Από τις εκδόσεις Πατάκη, 2025 / Σελ. 376

Σχεδόν είκοσι χρόνια από τον θάνατό του, βλέπω ακόμη τον Ε. Χ. Γονατά να ψάχνει έντρομος στη μεγάλη δερμάτινη τσάντα που πάντα κουβαλούσε, θαρρείς σαν γιατρός, για να βρει το πολύτιμο εργαλείο που θα τον βοηθούσε καλύτερα στην εξερεύνηση του κόσμου: τα γυαλιά του, ένα κολλύριο για τα μάτια, μια φωτοτυπία, ένα απόκομμα εφημερίδας, τα κλειδιά του. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου, Ε. Χ. Γονατάς: Μικρές και παράξενες ιστορίες»

Ευριπίδη Τρωάδες, Αναγνώσεις ―κυκλοφορεί

Επιστημονική επιμέλεια: Σταύρος Τσιτσιρίδης. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης

Oι Τρωάδες του Ευριπίδη παραστάθηκαν το 415 π.Χ., μεσούντος του Πελοποννησιακού πολέμου — λίγο μετά τα γεγονότα στη Μήλο και λίγους μήνες πριν από την εκστρατεία στη Σικελία. Τα δραματικά γεγονότα εκτυλίσσονται στα ερείπια της Τροίας αμέσως μετά την πτώση της πόλης στους Έλληνες. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι γυναίκες των Τρώων (η άλλοτε βασίλισσα Εκάβη, η Κασσάνδρα, η Ανδρομάχη με τον μικρό γιο της Αστυάνακτα, η Ελένη κατηγορούμενη ενώπιον του Μενελάου). Το έργο καταλήγει με την αναχώρηση των Ελλήνων και την πυρπόληση της Τροίας. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ευριπίδη Τρωάδες, Αναγνώσεις ―κυκλοφορεί»

Γεωργία Κανελλοπούλου: Μια πολαρόιντ για τον Αντονιόνι

Η φωτογραφία είναι του Άρθουρ Έβανς από το πλατό του Blow Up.

Ο Μικελάντζελο Αντονιόνι αγαπούσε τις τέχνες, όλες τις τέχνες, αρχής γενομένης από τη λογο-τεχνία. Έτσι, στην ταινία “Νύχτα” έβαλε τη Μόνικα Βίτι να διαβάζει καθισμένη στη σκάλα τους Υπνοβάτες του Χέρμαν Μπροχ, ενώ, λίγο πριν, ο Μαρτσέλο Μαστρογιάννι συζητούσε μ’ ένα φίλο του για τον Θίοντορ Αντόρνο. Ο Μαστρογιάννι είναι συγγραφέαςο ίδιος στην ταινία, ενώ κάνει κι ένα πέρασμα ο Ουμπέρτο Έκο αυτοπροσώπως. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Γεωργία Κανελλοπούλου: Μια πολαρόιντ για τον Αντονιόνι»

Γεωργία Κανελλοπούλου: Αύγουστος 1952, Τότε που δολοφονήθηκαν οι ποιητές

Εξώφυλλο ενός παιδικού βιβλίου του Leib Kvitko. O Kvitko έφυγε από τη Γερμανία το 1925, επέστρεψε στη Σοβιετική Ένωση και έζησε στη Μόσχα, κυρίως ως συγγραφέας παιδικών βιβλίων. Ήταν μέλος του κομμουνιστικού κόμματος και υπέρμαχος του σοσιαλιστικού ρεαλισμού. Εκτελέστηκε, ένας από τους 13

Διάβαζα τις προάλλες ένα ποίημα της Άννας Αχμάτοβα, μερικούς στίχους από τις Βόρειες Ελεγείες. Τρεις δεκαετίες έγραφε τις Ελεγείες της η Αχμάτοβα, ξεκινώντας το 1921, χρονιά που εκτελέστηκε ο Νικολάι Γκουμιλιόφ και πέθανε ο Αλεξάντερ Μπλοκ*. Δεν μπορούσε να ξέρει η ίδια ότι θα ολοκλήρωνε τις Ελεγείες της, ακριβώς πριν εκτελεστούν στη χώρα της 13 ποιητές, ηθοποιοί, γιατροί, έτσι, απλώς εκτελέστηκαν. Ο Αμεντέο Μοντιλιάνι την έλεγε προφήτισσα, ίσως και να ήταν, προφήτισσα κακών μαντάτων δυστυχώς. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Γεωργία Κανελλοπούλου: Αύγουστος 1952, Τότε που δολοφονήθηκαν οι ποιητές»

Γεωργία Κανελλοπούλου: Τι διαβάζουν οι ήρωες του Γκοντάρ;

από την ταινία Αλφαβίλ του 1965

[Ξέρεις τον Γουίλιαμ Φώκνερ; ρωτάει η Πατρίσια, κι ο Μισέλ θυμώνει λίγο: όχι, ποιος είναι, έχετε κοιμηθεί μαζί;]

Μπορεί στην ταινία «Με κομμένη την ανάσα» ο Ζαν Λικ Γκοντάρ να παρουσιαζει τον παραπάνω διάλογο, αλλά σε όλες του τις ταινίες οι ήρωες περιδιαβαίνουν με ένα βιβλίο στο χέρι, ή χαλαρώνουν κάπου αναπαυτικά με μια εφημερίδα ή περιοδικό, ή κάθονται μπροστά σε μια βιβλιοθήκη, ή έστω υπάρχουν βιβλία γύρω τους, πάνω στο κρεβάτι τους ή και στο πάτωμα. Pulp μυθιστορήματα, φιλοσοφικά και πολιτικά φυλλάδια, η Λότε του Τόμας Μαν, κλασικά δράματα ή κόμικς, το διάβασμα είναι παντού στον κινηματογράφο του Γκοντάρ – ενώ και οι συζητήσεις των ηρώων του είναι γεμάτες με αποσπάσματα διάφορων βιβλίων. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Γεωργία Κανελλοπούλου: Τι διαβάζουν οι ήρωες του Γκοντάρ;»