Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Στέφανος Τσιτσόπουλος, Ροκ Σταρ

Στέφανος Τσιτσόπουλος, Ροκ Σταρ, εκδόσεις Μεταίχμιο, 2019

Πρώιμη μυθιστορηματική αυτοβιογραφία 26 κεφαλαίων (πρώτο: «Μια εξοχή στην κόλαση», τελευταίο: «Πιάστερ ιν δε rye» κι ο νοών νοείτω), ροκάδικη, «νευρική», κεφάτη και φευγάτη, από το φίλο δημοσιογράφο: κύρια μέσα από «συνομιλίες» με τον Χόλντεν Κόλφιλντ, τον Σάλιντζερ και ιδίως τη θρυλική «διπλή» μεταφράστρια του «Φύλακα στη σίκαλη», την Τζένη Μαστοράκη• μετασταθμεύσεις: Ξάνθη, Σαλόνικα, «κωλοαθήνα», Νέα Υόρκη, Παρίσι κλπ• αναφορές: Παπαδιαμάντης, Χατζηπαναγής, γέννηση του ροκενρόλ, «Αλίκη στις πόλεις», Μέριλιν Μονρό, Γουινόνα Ράιντερ, Σώτη Τριανταφύλλου, Χρήστος Χωμενίδης,  προσωπικά πολλαπλό 1984, Εντ Σάλιβαν σόου κλπ. Πλούσια, απρόσμενη  εικονογράφηση.  Περιεχόμενα, Ευρετήριο θα βοηθούσαν.

(Λέξεις 100).

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Μάχη Τζαβέλλα, Ήρεμα φεύγω

Μάχη Τζαβέλλα, Ήρεμα φεύγω, εκδόσεις Γκοβόστη

Προχωρημένη, σε σύγκριση με τις προηγούμενες νουβέλες της, εδώ η συγγραφέας: πολλαπλή και εύστοχη εναλλαγή αφηγηματικών τρόπων, πιο καλοδουλεμένο /κοφτό ύφος, μεγαλύτερο βάθος στη σκιαγράφηση των προσώπων και ειδικά του αρσενικού κεντρικού ήρωα, του Γκλεν (πράγμα διόλου αυτονόητο για γυναίκα συγγραφέα), τη διαταραγμένη, αβέβαιη σκέψη και δράση του οποίου παρακολουθούμε, μετά από δυστύχημα που του χάλασε κορμί και μυαλό, οδηγώντας τον σε (αβέβαιο πάλι) ξαναζύγιασμα των μίζερων σχέσεων (οικογένεια, γυναίκες, γειτονιά κλπ) και φαντασιώσεών του- «βασικό ένστικτο». ΄Αριστο ξεκίνημα κι εξαιρετικό, φροϋδογενές φινάλε σε νεκροταφείο.

ΥΓ. Οι τελευταίες φράσεις του οπισθοφύλλου ξαστοχάνε, νομίζω, ως προς το αληθινό περιεχόμενο του πεζού.

(Λέξεις 100)

Αντώνης Ν. Μαστραπάς: Η “Έρση” και η αρχαιογνωσία του Γεωργίου Δροσίνη

Αντώνης Ν. Μαστραπάς: Η “Έρση” και η αρχαιογνωσία του Γεωργίου Δροσίνη: Συμβολή στη βιογραφία του ―εκδόσεις Μανδραγόρας, 2018

Ελάχιστα πριν τη Μικρασιατική Καταστροφή, ο Δροσίνης δημοσιεύει την «Έρση», μυθιστόρημα «ενός πατριώτη που ζει στον αστερισμό του ανεκπλήρωτου εθνικού οράματος»· ως πρόσχημα χρησιμοποιεί μια νεανική ερωτική σχέση, τοποθετημένη λίγο πριν τον πρώτο Βαλκανικό Πόλεμο: της ομώνυμης αρχαιόφιλης ηρωίδας και του αρχαιολόγου Παύλου.

Ο Μαστραπάς, αποτιμώντας το σχεδόν αιωνόβιο κι επιδραστικό (π.χ. Πεντζίκης) βιβλίο, αξιοποιεί ψυχολογικές, φιλολογικές, αρχαιολογικές, μυθογνωστικές, ποιητικές, γλωσσολογικές, αισθητικές, εκδοτικές  και λαογραφικές πλευρές του Δροσίνη, συν τα αυτοβιογραφικά «Σκόρπια φύλλα» του κλπ, και ξεπερνάει ολοφάνερα τον μετριόφρονα υπότιτλό του. Συμπληρωματικά: προσωπικού χαρακτήρα Πρόλογος, Βιβλιογραφία, Ευρετήριο και δική του Εργογραφία- είναι άλλωστε δόκιμος αρχαιολόγος, ιστορικός, δάσκαλος και συγγραφέας.

(Λέξεις 100)

❇︎

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Μελέτης Ζαχαράκης, Η γενιά της Παράγκας

Από το Δουργούτι στον Νέο Κόσμο, από τις εκδόσεις Κ.Μ.Ζαχαράκης

Mε καλό τίτλο, περιεκτικότατο υπότιτλο, ελκυστικό εξώφυλλο, έντεκα κεφάλαια (Στα αρχαία χρόνια – Η μάχη του Ανάλατου –  Κατοχή και Εμφύλιος –  Η δημιουργία της περιοχής – Η δημιουργία των προσφυγικών οικισμών – Η λεωφόρος Συγγρού –  Κτίρια και τόποι – Κινηματογράφοι, θεάματα, ταινίες – Δρόμοι και συγκοινωνίες – Άλση και πλατείες – Τοπωνύμια, Βιβλιογραφία, Πηγές πληροφοριών), εξήντα υποκεφάλαια και αξιόλογο φωτογραφικό υλικό,  το βιβλίο παρέχει σπουδαία δεδομένα για τη νοτιοανατολική παριλίσσια αυτή αθηναϊκή περιοχή.

Όμως ο πρόλογος είναι αδιάφορος, η σειρά των έξι πρώτων και η δόμηση του τελευταίου κεφαλαίου πάσχουν, ενώ η επιμέλεια του κειμένου απουσιάζει: πρόκειται, ευτυχώς, για στοιχεία εύκολα διορθώσιμα σε επόμενη έκδοση.

(Λέξεις 97)

 

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Μαρία Σαμπατάκη, Οι κομπάρσοι

Μαρία Σαμπατάκη, Οι κομπάρσοι ―εκδόσεις Κέδρος

Με απομαγνητοφωνήσεις, καταγραφές συνεντεύξεων σε χαρτί και αντιγραφή πρωτότυπων εγγράφων, η νεαρή ικανότατη ιστορικός δίνει το λόγο σε «ανώνυμους» ανθρώπους, των οποίων η ζωή κάποια στιγμή διασταυρώθηκε με το δημόσιο βίο. Ενδεικτικά:  ένας τρόφιμος παιδούπολης «της Φρειδερίκης»· ένας φιλόλογος που θέλει να δουλέψει έστω παιδονόμος· μια Αρσακειάδα που υφίσταται πατριαρχική βία διαδοχικά από το δεξιό και τον κομμουνιστή άντρα της· ένας ανόητος παρακρατικός που χάνει το σπίτι του· ένας μετανάστης στην Αμερική που γράφει επί δεκαετίες γράμματα. Τίτλοι και σύντομοι επισχολιασμοί των μαρτυριών από τη Σαμπατακάκη, που χαρακτηρίζει το ωραίο της βιβλίο «ωδή στο μεγαλείο της ασημαντότητας»(!).

(Λέξεις 97).

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Anne Applebaum, «Ο κόκκινος λιμός, Ο πόλεμος του Στάλιν εναντίον της Ουκρανίας»

Anne Applebaum, Ο κόκκινος λιμός, Ο πόλεμος του Στάλιν εναντίον της Ουκρανίας ―Μετάφραση Μενέλαος Αστερίου, εκδόσεις Αλεξάνδρεια.

Οίκος με μακρά θετική παράδοση στην Ιστορία, η «Αλεξάνδρεια» ξαναεπιβεβαιώνεται. Εδώ η εξαιρετική Αμερικανίδα ιστορικός («Γκουλάγκ», «Σιδηρούν παραπέτασμα») και αρθρογράφος υπενθυμίζει το παλιό ουκρανικό κράτος και εξηγεί πώς –με πρόσχημα τους «κουλάκους»- η σταλινική σοβιετική εξουσία στράφηκε ενάντια στο ουκρανικό έθνος / γλώσσα / αλφάβητο / αυτονομία, μετατρέποντας συνειδητά τον άλλοτε σιτοβολώνα της Ευρώπης σ΄ ένα λασπότοπο ομαδικών τάφων. Εδώ και οι απαντήσεις α) για τη μαζική συνεργασία Ουκρανών με τους ναζί στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο β) για τον ρωσοουκρανικό πόλεμο των ημερών μας και γενικά την επιβίωση του «ουκρανικού ζητήματος». Θα μάθετε και την τρομερή, δυσοίωνη ουκρανική λέξη «χολοντομόρ».

(Λέξεις 100)

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Κώστας Αρκουδέας, Επικίνδυνοι συγγραφείς

Κώστας Αρκουδέας, Επικίνδυνοι συγγραφείςΕκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2019

Εκπληκτικό από κάθε άποψη βιβλίο: σπουδαία σύλληψη, μεγάλος μόχθος στην εκτέλεση, όμορφη δεμένη έκδοση. Ο Αρκουδέας μιλάει,  ούτε λίγο ούτε πολύ, για εκατοντάδες βιβλία και συγγραφείς που κατά καιρούς ενόχλησαν χριστιανούς, σταλινικούς, ναζιστές, μουσουλμάνους, σεμνότυφους, πολιτικά ορθούς, εθνικιστές, (αντι)ρατσιστές, φαλλοκράτες και ποικίλους άλλους κοσμοδιορθωτές, με αποτέλεσμα φόβους, (αυτο)λογοκρισίες, αυτοκτονίες, κατασχέσεις, απαγορεύσεις, πυρές, διώξεις, βασανιστήρια και εκτελέσεις. Από τη βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, τον Τζόις, τον Πετρόπουλο, το Γουάιλντ και τον Μπράντμπουρι, μέχρι το Ρούσντι, την Γκόρντιμερ, τους Μαν, τη Σωτηροπούλου, το Μαγιακόφσκι – όλοι/ες είναι εδώ σ΄ ένα μνημείο κατά της μικρόνοιας και μισαλλοδοξίας. Υποχρεωτικό ανάγνωσμα για κάθε συγγραφέα και αναγνώστη.

(Λέξεις 100)

Δημήτρης Φύσσας, τέσσερα βιβλία σε 100 λέξεις

1. Jules Verne, «Παιδικές και νεανικές αναμνήσεις», μετάφραση – πρόλογος Μαρία Παπαδήμα· 2. Thomas Wolfe, «Η ιστορίας μιας νουβέλας», μετάφραση Γιάννης Λιβαδάς· 3. Edith Wharton, «Η γεροντοκόρη», μετάφραση Χρύσα Τσαλικίδου, εισαγωγή Roxana Robinson· 4. Octave Mirbeau, «Ο θάνατος του Μπαλζάκ», μετάφραση Μαρία Γυπαράκη

Όλα « Στιγμός», Αθήνα 2020.

Εντυπωσιακό τετραπλό ντεμπούτο του οίκου (Μαρία Γυπαράκη, συνεργασία με την «Ευρασία»): έξυπνη ονομασία, οπτικά αναγνωρίσιμο στιλ, ευσύνοπτο σχήμα, μόνο ξένα αμετάφραστα κείμενα,  αξιοπρεπείς μεταφράσεις, χαμηλή τιμή αγοράς. Κλακέτα, πάμε: 1: σύντομο αυτοβιογραφικό κείμενο (1891) από ένα λαμπρό συγγραφικό πνεύμα που εξέφρασε αυθεντικά τη Β΄ Βιομηχανική Επανάσταση. 2: η σχέση συγγραφέα – επιμελητή – κειμένου (1936), με χαλαρή αναφορά στο «Περί χρόνου και ποταμού», κορυφαίο μυθιστόρημα του Γουλφ. 3: αξιοπρόσεκτο, κάπως παλιομοδίτικο βιβλίο (1924), στο στιλ των γυναικείων μυθιστορημάτων του 19ου αιώνα, στον οποίο άλλωστε τοποθετείται. 4: το κατά τη γνώμη μου πιο ενδιαφέρον της τετράδας (λογοκριμένη έκδοση 1907, πλήρης μόλις το 1989!).