Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: β. γ. δελλής, «μπανάλ»

β. γ. δελλής, μπανάλ. ΑΩ εκδόσεις, Καλύβια 2021

Ένας νεαρός, ψευδώνυμος ποιητής, που

-κάνει το ντεμπούτο του έχοντας στις αναφορές του –άμεσα ή έμμεσα– Ουράνη, Εγγονόπουλο, Καμπά(!), Ντόρρο, –παραδόξως;– Δημήτρη Χριστοδούλου, Βιαν, Εμπειρίκο, Ναμπόκοφ, Σεφέρη (Λάλα;), πλήθος σημαντικούς ζωγράφους, τον ηθοποιό Ζαν Πιερ Λεό και ποιος ξέρει τι άλλο που μου διέφυγε

-το βιογραφικό του είναι αυτοσαρκαστικό ποίημα

-αναπτύσσει εν πολλοίς ιδιοσύστημα γραφής (απουσία κεφαλαίων αρχιγραμμάτων στα ανθρωπωνύμια – τοπωνύμια, ιδιότυπη στίξη κλπ) Συνεχίστε την ανάγνωση του «Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: β. γ. δελλής, «μπανάλ»»

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Γιώργος Θάνος, «Τα καύκαλα»

Γιώργος Θάνος,  Τα καύκαλα, διηγήματα. Ιωλκός, Αθήνα 2019. 

Δεκαεννιά διηγήματα (και τέσσερις εξαιρετικές φωτογραφίες) του συγγραφέα (γεν. 1984), συναπαρτίζουν το υπολογίσιμο αυτό ντεμπούτο.

Το πρόβλημα είναι ότι τα δεκαεφτά πρώτα είναι παλιομοδίτικα, τόσο στη θεματολογία (θα μπορούσαν να είχαν γραφτεί το ΄70, με ελάχιστες προσμίξεις, όπως η  αλβανική μετανάστευση στην Ελλάδα ή η πρόσφατη Ολυμπιάδα), όσο και στη γραφή, επειδή απουσιάζει η υπαινικτικότητα: ο συγγραφέας τα λέει όλα, σα να φοβάται να ολοκληρωθεί το δημιούργημά του διαφορετικά στο κάθε αναγνωστικό μυαλό.

Πρέπει κανείς να φτάσει στο τέλος, για να βρει δυο διηγήματα που δεν έχουν τα παραπάνω προβλήματα: «Η γεώτρηση» (σε δεύτερο πρόσωπο!) και «Τα ροδάκινα». Η αποζημίωση είναι επαρκής.

 

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Επιστολές στον Στάλιν – Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, Γεβγκένι Ζαμιάτιν

Επιστολές στον Στάλιν – Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, Γεβγκένι Ζαμιάτιν, Πρόλογος μετάφραση σημειώσεις: Αλεξάνδρα Ιωαννίδου ―εκδόσεις Άγρα, 2020

Πέντε γράμματα του Μπουλγκάκοφ (1929 – 1934), ένα της χήρας του (1946) κι ένα του Ζαμιάτιν (1931), όλα προς το Στάλιν, καθώς και το άρθρο του τελευταίου «Φοβάμαι» (1921), είναι ο κορμός του σύντομου πλην σημαντικού αυτού βιβλίου.

Απευθυνόμενοι προς το σοβιετικό δικτάτορα, οι σπουδαίοι δημιουργοί ταπεινώνονται, μα ξέρουν πως είναι η τελευταία ελπίδα να ξαναγίνει δημόσιο το έργο τους ή να τους επιτραπεί να φύγουν στο εξωτερικό, μήπως μπορέσουν να γράψουν ξανά (πέθαναν ο πρώτος πάμφτωχος, ο δεύτερος στην αυτοεξορία).

Η μεταφράστρια έχει κάνει λαμπρή δουλειά- μάλιστα με πολλή μετριοφροσύνη ονομάζει «Πρόλογο» την πληρέστατη Εισαγωγή της.

Σημαντικό εικαστικό/φωτογραφικό υλικό.

(Λέξεις 100)

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Bernhard Schlink, Όλγα

Bernhard Schlink, Όλγα ―μτφρ.: Απόστολος Στραγαλινός, εκδόσεις Κριτική, 2018

Ανατολική Πρωσία: η φτωχή Όλγα ερωτεύεται έναν ταξικά «ανώτερό» της, επηρμένο αξιωματικό, γίνεται δασκάλα και μοδίστρα, ζει δυο Παγκόσμιους Πολέμους,  και, σε προχωρημένη ηλικία, χάνει τη ζωή της σε μια παράτολμη πράξη. Ενδιάμεσα, στέλνει αναπάντητα γράμματα στον εξαφανισμένο αγαπημένο της.

Συγκίνηση, αξιοπρέπεια και απλότητα

Μυθιστόρημα σε τρία Μέρη, χωρισμένα με απόλυτη σαφήνεια. Πρώτο: τέλη του 19ου αιώνα – ΄50 κάτι, μηδενική εστίαση, παντογνώστης συγγραφέας· δεύτερο: ΄50 κάτι – μέρες μας, εσωτερική εστίαση· τρίτο: 1913-1971,επιστολικό, με εξαίρεση τον επίλογο. Κάθε (επίδοξος) συγγραφέας θα έπρεπε να μελετήσει την τέτοια δόμηση.

Μετάφραση ευπρόσωπη, με αναίτιες παραχωρήσεις στην καθαρεύουσα, επιμέλεια βελτιώσιμη, έκδοση άρτια.

(Λέξεις 99)

 

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Η δίκη για φόνο και άλλα μυστήρια του Καρόλου Ντίκενς

Καρόλου Ντίκενς, Η δίκη για φόνο και άλλα μυστήρια ―μτφρ.: Γιώργος Μπαρουξής, εκδόσεις Ποικίλη Στοά, 2016

Το καλαίσθητο τομίδιο περιλαμβάνει μεστή Εισαγωγή, Βιβλιογραφικό Σημείωμα και τρία καλομεταφρασμένα διηγήματα.

Στο πρώτο, αφηγητής είναι ο πρόεδρος των ενόρκων μιας κακουργηματικής δίκης: το φάντασμα ενός αδικοσκοτωμένου παρεμβαίνει επιλεκτικά, συμβάλλοντας στη θανατική καταδίκη του φονιά. Το επόμενο, στον αντίποδα: δυο αδέρφια νοικιάζουν ένα «στοιχειωμένο» σπίτι και αποδείχνουν πως τα «φαντάσματά» του είναι (αυτ)απάτη. Το τρίτο, από τη σκοπιά ενός ασφαλιστή, παρουσιάζει το σταδιακό ξεσκέπασμα ενός απατεώνα και φονιά.

Εντυπωσιακές πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις, ακρίβεια  περιγραφών και κατά τόπους αχαλίνωτο χιούμορ.

Αν συμπεριλαμβάνονταν και πραγματολογικές Σημειώσεις, η καλλιτεχνική απόλαυση των 170άχρονων αυτών πεζών του κορυφαίου Βικτωριανού πεζογράφου θα ήταν εντονότερη.

 

(Λέξεις 97)

 

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Κέλλυ Θεοδωρακοπούλου, Η φυλακή στο κεφάλι σου

Κέλλυ Θεοδωρακοπούλου, Η φυλακή στο κεφάλι σου ―Εκδόσεις Ρενιέρη, Αθήνα 2017

Γιούρι, ο τελειότερος άντρας του κόσμου: γονιδιακά προκατασκευσμένος μα αμφισβητούμενος ως ανθρώπινη οντότητα, μεγαλώνει απομονωμένος κι επιτηρούμενος, ως προϊόν της πολυεθνικής που τον έχει δημιουργήσει. Το πρώτο του βράδυ στον έξω κόσμο, σκοτώνει δίχως δεύτερη σκέψη έναν υποψήφιο βιαστή.

Βιβλίο με πάμπολλες καλλιτεχνικές αναφορές, άμεσες κι έμμεσες, και ταυτόχρονα έξυπνη σάτιρα πολλών λογοτεχνικών ειδών: επιστημονική φαντασία, αστυνομικό μυθιστόρημα, σοφτ πορνό, δικαστικό δράμα, αισθηματική λογοτεχνία, ψυχιατρική νουβέλα κλπ. Η συγγραφέας δε χαρίζεται ούτε τα κλισέ:  κρυφές βιολογικές σχέσεις, ενδοϊατρικές τριβές, θέατρο, καταναλωτισμός, ρηχότητα των ΜΜΕ, οικογενειακές αναγνωρίσεις, «εθνικοί» χαρακτήρες, φιλοσοφίζουσες ενδοδιερωτήσις, απατηλή γκλαμουριά και –φυσικά– χάπι έντινγκ όπου  «κουμπώνουν» τα πάντα.

(Λέξεις 100)

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Σπύρος Καρυδάκης, Καυτό μέλι

Αρχαία ελληνικά ερωτικά ποιήματα από άντρες για άντρες και ερωτολογικός σχολιασμός: Σπύρος Καρυδάκης, σκίτσα: Κωνσταντίνος Μιχαήλ ―Εκδόσεις Stigmos – Ευρασία, Αθήνα 2021.

Ένα από τα πιο εκπληκτικά βιβλία που έχω διατρέξει –τίτλος, «ψαχνό», ντεσού, εξώφυλλο, σελιδοποίηση, εκτύπωση– σε οποιονδήποτε τομέα: 419 αρχαία ποιήματα, ολόκληρα ή αποσπάσματα, επικεντρωμένα στην αντρική ομοφυλοφιλία, σε δίγλωσση έκδοση, με λαμπρή νεοελληνική μετάφραση.

Επιπλέον: Θεματικός(!) κατάλογος περιεχομένων, Συντομογραφίες, υπέροχη Εισαγωγή (και με χιούμορ!), θηριώδη Σχόλια (παλαιοσχολιαστών ή του μεταφραστή) αντιστοιχισμένα με το κάθε ποίημα, σύγχρονη Βιβλιογραφία, αρχαιοελληνικές – λατινικές Πηγές (χωριστά οι Επιγραφικές!), αρχαίο αργκοτικό ερωτολογικό Λεξικό(!), Ευρετήριο κύριων ονομάτων – κομβικών λέξεων.

Συνολικά, μια όψη του αρχαίου κόσμου στενάχωρη για δασκαλοφιλόλογους, δώρο ωστόσο για αναγνώστες/ώστριες ποίησης.

ΥΓ. Φιλικότατες παρατηρήσεις: αναίτια πρόταξη Θεματικού, άχρηστο νεοελληνικό πολυτονικό, πλεονάζοντα τα σκίτσα.

(Λέξεις 100)

 ✿

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: «Διαδρομές», Συλλογική μαρτυρία

Διαδρομές, Συλλογικό έργο, εκδόσεις Επίκεντρο ―Θεσσαλονίκη 2021

Οχτώ ηλικιακά ώριμοι άντρες, συν πλην 70 χρονών, γεννημένοι ανάμεσα 1943 και 1953 (Νίκος Διακουλάκης, Σπύρος Καβουνίδης, Νίκος Κουτρέτσης, Γιάννης Μαρούκης, Γιάννης Μεϊμάρογλου, Λάμπης Ντόλκας, Βασίλης Στεφανής, Δημήτρης Ψυχογιός), οι περισσότεροι μηχανικοί και νοτιοελλαδίτες, αφηγούνται την πολιτικοποίηση, συμμετοχή -και συνήθως «αποστράτευσή» τους) σε διάφορα σχήματα από το Κέντρο μέχρι την Άκρα Αριστερά, με αναφορές σε διώξεις, αλλά και σε προσωπική – επαγγελματική ζωή.

Ενδιαφέρον συλλογικό πείραμα, με ορατά κοινά γνωρίσματα: επιδίωξη ειλικρίνειας,  ανεκτικότητα, εγκατάλειψη των παρελθοντικών βεβαιοτήτων δίχως κατανάγκην υιοθέτηση καινούργιων, και συγκαταβατική / συμπαθητική ματιά απέναντι στο νεανικό εαυτό τους– δίχως όμως αυτομαστίγωση ή μηδενισμό. Παρατίθενται βιογραφικά, Ευρετήριο.

(Λέξεις 93)

❇︎