Romain Gary, Λευκός σκύλος

Μτφρ. Ευγενία Γραμματικοπούλου, εκδόσεις Οκτάνα

1968. Η Αμερική σε έκρυθμη κατάσταση, με ανοιχτό το μέτωπο στο Βιετνάμ και αντιμέτωπη στο εσωτερικό της με το «μαύρο ζήτημα»∙ το Παρίσι σε αναβρασμό, εξεγερμένο και φλεγόμενο. Ο Ρομάν Γκαρύ, ήδη καταξιωμένος συγγραφέας, έχει εγκαταλείψει το διπλωματικό σώμα και στρέφεται στο σινεμά, σκηνοθετώντας ταινίες με πρωταγωνίστρια τη γυναίκα του Τζιν Σίμπεργκ, επίσης στο απόγειο της κινηματογραφικής της καριέρας.
Ο Λευκός Σκύλος στηρίζεται σε πραγματικά γεγονότα. Στο Λος Άντζελες, ο Γκαρύ μαζεύει μια μέρα από τον δρόμο ένα αξιαγάπητο περιφερόμενο λυκόσκυλο. Γρήγορα όμως συνειδητοποιεί ότι πρόκειται για ένα σκυλί με ρατσιτσικά αντανακλαστικά, έναν «λευκό σκύλο», σαν τα σκυλιά που άλλοτε εκπαίδευαν στον Νότο να κυνηγάνε Μαύρους, και που οι αστυνομικές δυνάμεις όλης της χώρας συνέχισαν να εκπαιδεύουν για τον ίδιο σκοπό. Ο Γκαρύ το εμπιστεύεται στα χέρια ενός φανατικού μαύρου μουσουλμάνου εκπαιδευτή, ο οποίος το βάζει πείσμα να το «διορθώσει».
Ο Λευκός Σκύλος είναι μια αιχμηρή, κατά στιγμές σαρδόνια, σύγχρονη αλληγορία για τα πολιτικά κινήματα του 20ού αιώνα, τις ιδεολογικές ακρότητες και τις ιδιοτελείς σκοπιμότητες που ενδύονται τον μανδύα του αλτρουισμού και των κοινωνικών αγώνων. Γύρω από τη νεαρή ιδεαλίστρια σταρ του σινεμά Τζιν Σίμπεργκ, που στήριξε όσο λίγοι τους μαύρους ακτιβιστές και το πλήρωσε τελικά με τη ζωή της, καραδοκούν συμφέροντα, ανταγωνισμοί, κερδοσκοπία, χειραγώγηση, προσωπικές φιλοδοξίες. Το FBI και η CIA, ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, οι Μαύροι Πάνθηρες και ο Μάλκολμ Χ, το χολιγουντιανό τζετ-σετ, ο Μπομπ Κένεντι και ο Μάρλον Μπράντο, ο Αντρέ Μαλρώ και ο Νόρμαν Μέιλερ, οι γκωλικοί και οι σαρτρικοί είναι μερικά από τα πρόσωπα που πλαισιώνουν το αριστοτεχνικό αυτό μυθιστόρημα το οποίο, με αφορμή την υπόθεση ενός σκύλου, μιλάει για τον ανθρωπισμό και την ανθρωπιά.


Ο σπουδαίος γάλλος συγγραφέας Romain Gary (Βίλνιους 1914 – Παρίσι 1980), γεννημένος Romain Kacew, έζησε κατ’ αρχάς ο ίδιος μια μυθιστορηματική ζωή: εβραϊκής καταγωγής μέτοικος από τη Ρωσία, υπήρξε ήρωας πολέμου, διπλωμάτης, πολυγράφος και πολύγλωσσος μυθιστοριογράφος, ο μοναδικός λογοτέχνης στην ιστορία των γαλλικών γραμμάτων που κατάφερε να αποσπάσει δύο φορές το περίοπτο βραβείο Γκονκούρ, υπογράφοντας τα βιβλία του με διάφορα ψευδώνυμα, ιδίως ως Emile Ajar. Αυτοκτόνησε στα 66 του χρόνια, έναν χρόνο μετά το αδιευκρίνιστο τέλος της Τζιν Σίμπεργκ, σε ηλικία 41 ετών.