Απόστολος Θηβαίος, Boutique Théâtre — teatro del nuovo mondo

Θέαμα με προβολές εκμαγείων και μορφών
από την γη του Μαγγελάνου

Αυτός ο κόσμος
γεμάτος πίκρα και
γοητεία
θα κοιμάται για πάντα
στην αγκαλιά
της φύσης

αφηγητής, πρόσωπο φαινομενικά καταρτισμένο με χαρακτηριστικά πρώτου ενός μπουλουκιού, κάπως όμορφος και κάπως καλοβαλμένος. Δουλειά του είναι η από μνήμης αφήγηση μικρών, χαριτωμένων ιστοριών βγαλμένων από τα παλιά, επτασφράγιστα βιβλία του προκολομβιανού κόσμου.
Το εγχείρημα μόνον εύκολο δεν μπορεί να θεωρηθεί και ενδεχομένως η πρωτοτυπία του να το καταστήσει στο μέλλον έναν αποτελεσματικό τρόπο πρόσληψης των πολιτιστικών υλικών. Ο αφηγητής, παρουσιάζει τις παράξενες μορφές που εμφανίζονται κάθε τόσο στα θεωρεία, στο μέσον της πλατείας, στους χαμηλά φωτισμένους διαδρόμους  του θεάτρου των σκιών, όπως πρέπει να αποκαλείται το πεδίο στο οποίο ασκούνται οι λησμονημένοι κόσμοι. Η εποχή μας αψηφά το σκοτάδι της μνήμης, η εποχή μας μπορεί με την ίδια επάρκεια της αυτοψίας επιστρατεύοντας την τεχνολογία να επαναφέρει στο προσκήνιο την απρόσιτη και εξαντλητική έρημο του Μεξικού, τους αξιωματούχους από κοχύλια και νεφρίτη που κείτονται σε όλες τις κατευθύνσεις αυτού του ανεξερεύνητου κόσμου. 

Οι μορφές φέρουν παράξενα και ποικίλα χαρακτηριστικά. Αντλούν τα χαρακτηριστικά τους από τα πρωτότυπα των ευρωπαϊκών μουσείων. Η κατασκευή τους στηρίχτηκε σε ευφάνταστα υλικά. Η όψη, ας πούμε ενός γυναικείου δαίμονα, όπως εκτίθεται στο μουσείο της Βιένης αναπλάστηκε με την χρήηση ενός ρευστού πλαστικού μες στην κατάλληλη φόρμα. Το αποτέλεσμα φέρει την σφραγίδα εκείνου του αισθήματος που προξενεί ένας κόσμος διαχρονικά νέος και άχρονος, το είδος της μυθολογίας που ανασυνθέτει τον νεκρό κήπο της κοιλάδας του Μεξικού.  Ο αφηγητής καλείται να παρουσιάσει τις μορφές, με τα ειδικά στοιχεία τους, ενίοτε και τα ψυχολογικά. Όμως πρέπει με μια σύντομη ιστορία να συναρπάσει το κοινό που περιμένει εκείνο το ένα νεύμα για να προσεγγίσει την ιστορία με έναν καινούριο, σωματικό και κυρίως οπτικό τρόπο. Ο αιώνας μας διαθέτει την μνήμη των ματιών εξόχως οξυμένη και ένα θέαμα με ανάλογο πρόσημο θα μπορούσε κύριε Χ.  Να συνταράξει αυτά τα βλέματα που έχουν την τύχη να μαρτυρήσουν βίαια όλες τις εκδοχές του κόσμου.

Πριν την είσοδο του αφηγητή ολόκληρο το θέατρο ντύνεται αναπαραστάσεις του προκολομβιανού κόσμου. Μεταξοτυπίες της χρυσής πόλης, απεικονίσεις του Ελ Ντοράντο που προσμένει να ξεδιψάσει την ανθρώπινη φιλοδοξία στην πηγή του ποταμού Μαγκνταλένα. Η λεκάνη της επαρχίας Καούκα, μάσκες από στόκο με αγριωπά πρόσωπα και κυκλώπειες προτομές της πρώτης χιλιετίας. Κάθε τόσο, τις εναλλαγές διακόπτει η κορυφογραμμή που διατρέχει σαν φλέβα αυτήν την ανθρώπινη κοιτίδα. Μόντε Αλμπάν, Τιλατόνγκο, Ιζιάπα, Γουατεμάλα, μες στα νέφη που κουβαλούν το νερό και δίχως αμφιβολία κατέχουν το μυστικό της αρχαίας ηλικίας του. Ο αφηγητής μιλά)

ΑΦΗΓΗΤΗΣ: (φαντάζει επικοινωνιακός, κινείται προς όλες τις κατευθύνσεις της πλατείας, χαιρετά τα θεωρεία με τους επίτιμους καλεσμένους, βαδίζει σε μια προκαθορισμένη διαδρομή πλάι στις εικόνες που προβάλλονται σε όλη την έκταση της αίθουσας. ) Καλησπέρα σας. Το θέατρο του Νουόβο Μόντο φέρνει κοντά σας μια σπουδαία, ανθρώπινη εποχή. Το θέατρο που διανύει κάθε βράδυ χιλιάδες μίλια, -αυτό είναι αλήθεια, αν κανείς παρατηρήσει με προσοχή τους χάρτες όσων ξεφόρτωσαν οι Μαγγελάνοι στον καινούριο κόσμο-, αυτό το περίφημο θέατρο φθάνει στην πόλη σας. (ο αφηγητής κινείται σε όλο το μήκος της σκηνής, κάποιες στιγμές περπατά ανάμεσα στο κοινό. ) Ένα σύμπάν πλούσιο σε χρώμα, υλικά, πρωτοτυπία, λατρευτική πίστη, σε ζωή και τ΄αντίθετό της. Σκληρά προσωπεία μα και πρωτότυπα υλικά από όσα κουβαλούν οι άνεμοι και οι αιώνες. Αν κανείς σταθεί και νιώσει, υπάρχει μια λεπτή, άσπαστη χορδή που δεν πείραξε ο χρόνος και η ανθρώπινη ερμηνεία. Πρόκειται για την χορδή  του σύμπαντος ήλιου, ένας διακριτικός μηνίσκος που συνδέει το παρελθόν με τον μύθο του. Ο θεός της φωτιάς, αυτό το μικρό αγαλματίδιο από ηφαιστειακή πέτρα, μαρτυρά έναν συγκλονιστικό φόβο, μια ιστορία χιλιάδων δεκαετιών. Η θεά της βροχής, φρέσκο των Αζτέκων φθάνει από έναν κόσμο ανεξήγητο, λυρικό, επικίνδυνο. Στο θέατρο Νουόβο Μόντο, αποκαλύπτονται τα χρυσαφένια μονοπάτια και οι πηγές της οψιδιανής νύχτας. Αφεθείτε στην δόξα ενός κόσμου που σώθηκε για πάντα, ακούστε τις αφηγήσεις των εργατών που καταφτάνουν στον νέο κόσμο για να θεμελιώσουν την αυριανή πορεία του ανθρώπινου είδους. Αφεθείτε στην απροσδόκητη ακμή εκείνων των ανθρώπων, στα τεκμήρια των ιερογλυφικών που κείτονται διάσπαρτα μες στην χλωρή έκταση, στ΄αδειανά μάτια της κεφαλής του κοριτσιού που έζησε και γεννήθηκε χιλιάδες χρόνια πριν κάπου κοντά στην εξωτική πόλη της Βέρα Κρουζ. Πλάι σας ίσως να στέκει σε λίγη ώρα ο νεαρός θεός του καλαμποκιού με το λεπτό, σχεδόν γυναικείο σώμα και τις χαρακτηριστικές κινήσεις των χεριών του. Γιατί στο θέατρο του Νουόβο Μόντο, στους κόλπους ενός θεάματος μοναδικού στα χρονικά της προοπτικής παρουσιάζεται για πρώτη φορά το κυκλωτικό δέος του κόσμου, η βυθισμένη χάρη, η δόξα των ερειπίων, το μυστήριο που ανακτά την μορφή του, το ίδιο το θαύμα.

(Σκοτάδι στην σκηνή. Προβάλονται μόνον οι φωτογραφίες και ο αφηγητής έχει πια χαθεί. Ήχοι της φύσης και μουσικές που παραπέμπουν στην γέννεση πλημμυρίζουν το θέατρο του Νουόβο Μόντο. Κάπου στα θεωρεία προβάλλονται χρυσά προσωπεία.)

1η μάσκα

(Ένα νεκρικό εκμαγείο λάμπει μες στο φόντο. Ήχοι του δάσους μαρτυρούν εκείνη την μυστική διαδρομή που τόσοι πίστεψαν πως οδηγεί στις πύλες της χρυσής πόλης. Ο αφηγητής λέει μια ιστορία.)

ΑΦΗΓΗΤΗΣ: Ο άνθρωπος αυτός υπήρξε αρχηγός μιας μικρής ομάδας κυνηγών. Στον λαιμό του είχε φορεμένα περιδέραια με πολύχρωμες πέτρες και ελάσματα χαλκού. Η πανοπλία του έφερε ατόφια την αναπαράσταση των εννέα θεών της νύχτας. Λέγεται πως έπεσε νεκρός καθώς εξερευνούσε τις απάτητες οροσειρές. Σκοπός του ήταν να βρει έναν σύντομο δρόμο για το χρυσάφι της μυστικής εκείνης πόλης. Τα προτεταμένα μήλα, τα βαθιά μάτια, όλα σώζονται όπως εκείνη την ώρα του θανάτου. Όταν έφυγε οι δικοί του άνθρωποι, οι συμπολεμιστές του χτυπούσαν για μέρες τον χρυσό, ώσπου να αποκτήσει για πάντα την δική του όψη. Ίσως στα μαλλιά του να φορούσε μια περίτεχνη καλύπτρα, φτιαγμένη και εκείνη από χρυσό. Όμως όλα χάθηκαν, οι φόρμες, ο άνθρωπος εκείνος, τα βήματά του, χάθηκαν.

( Η μάσκα ταξιδεύει μες στο θέατρο. Ο αφηγητής μιλά.)

Τέτοιες μορφές αφθονούν στα μέρη εκείνα.  Δίχως τις μάσκες τους, δίχως τις πανοπλίες τους οι άνθρωποι εκείνοι απομένουν φθαρτοί, χιμαιρικοί. Η μοίρα τους δική μας μοίρα, κοινή. Στον έρωτα, την ζωή, τον θάνατο.

2η μάσκα

(Ο αφηγητής προχωρά στην περιγραφή του πολεμιστή που επαναλαμβάνεται ως προβολή σε διάφορα σημεία της πλατείας και των θεωρείων.)

ΑΦΗΓΗΤΗΣ: Φιγούρα γηραιού πολεμιστή από τις απομονωμένες περιοχές των Μάγια. Φορά στον λαιμό του περιδέραιο αποξηραμένων καρπών. Η ασπίδα του φέρει μια ανάγλυφη αναπαράσταση του θεού ήλιου. Τα μάτια του φαντάζουν άδεια από ζωή, όμως κάποιο μεγαλειώδες μυστήριο της γνωστής ως terra incognita κυριαρχεί σε όλη του την ύπαρξη.

Ο Κουαράν έφθασε στην πόλη του ήλιου. Μαζί του συρρέουν εκατοντάδες πιστοί. Φέρουν στα χέρια τους σπονδές, ζωά και σκλάβοι τους συνοδεύουν. Όλος ο τόπος καίγεται από τον ασβέστη. Η πόλη του ήλιου είναι χτισμένη γύρω από μια πυραμίδα. Στην κορυφή της ο πρώτος των ιερέων απαγγέλει τις προσευχές της μνήμης. Ο Κουαράν που αναμετρήθηκε τόσες φορές με τον θάνατο, τώρα φαντάζει ελάχιστος εμπρός σε αυτήν την έξοχη σύνοδο, σκοπό και τέλος της ζωής του. Μοιάζει με εκείνους τους χωμάτινους στρατιώτες που ανακαλύφθηκαν στην Κίνα. Σε αντίθεση με τους θεούς που βρίσκονται ακρωτηριασμένοι εδώ και εκεί, ο Κουαράν στέκει ακεραιωμένος στην ίδια θέση του χιλιάδες αιώνες. Μέσα του κουβαλά τον σπόρο του μέλλοντος και ας μην το γνωρίζει πια.

(Ο Κουαράν βαδίζει μες στο θέατρο, ενώ την μουσική συνοδεύουν ήχοι των πόλεων που ήκμασαν πριν τόσους αιώνες στους τροπικούς. Το σύμπαν του έγινε κομμάτια πριν τόσες πολλές στιγμές.)

3η μάσκα

(Ο αφηγητής βρίσκεται στην πλατεία. Την θέση του στην σκηνή έχουν τώρα πάρει δεκάδες πρόσωπα, εκμαγεία, προτομές, τοτεμικές μάσκες και κυκλώπειοι θεοί απ΄τις μεξικάνικες επαρχίες. Παντού στην σκηνή προβάλλεται αυτό το παράξενο κοπάδι της ιστορίας που εξαντλήθηκε για να κερδίσει επάξια την ηθική του μυστηρίου.)

Ο αξιωματούχος της αυλής διαθέτει όλη την εξουσία που μπορεί να προσφέρει αυτός ο κόσμος. Στον ίδιο ανήκουν εκατοντάδες άνδρες και γυναίκες από τα χωριά των πεδινών. Κάθε τόσο τον προμηθεύουν κοχύλια, νεφρίτη, σκληρά, θαλασσινά ξύλα και διάφανες πέτρες από τους υφάλους.   Όταν περπατά στους διαδρόμους του παλατιού δεν αποκαλύπτει ποτέ το πρόσωπό του. Μόνον αποσπάσματα του ωκεανού και η πίστη στην δύναμη του θεού της καταιγίδας τον ορίζουν. Ο αξιωματούχος ανήκει στην ευγενέστερη τάξη. Από τους κόλπους της  προέρχονται οι πρώτοι του ιερατείου. Διαθέτει μια χάρη πολυνησιακή, επιβεβαιώνοντας την ευρεία έκταση του μυθικού στοιχείου που τον διέππει.

(Ακολουθούν προσωπεία από την περιοχή των Αζτέκων, την Κολομβία, την Βραζιλία. Οι θεοί που ανήκουν σε αυτόν τον κόσμο  κατοικούν τα κύματα, τις όχθες, τα βουνά, τα σπηλαιώδη όρη, τους λειμώνες. Ο αφηγητής βρίσκεται και πάλι στην σκηνή, μα τώρα φορά και εκείνος την μάσκα του. Τα μάτια του παραμένουν αναγνωρίσιμα, όμως ολόκληρη η μορφή του καλύπτεται από την χρυσή αναπαράσταση ενός πούμα με δυο κόνδορες στην βάση  του λαιμού. Η μάσκα του φαντάζει τόσο πειστική και ας είναι από περίτεχνα επεξεργασμένο πλαστικό, βαμένο κατάλληλα έτσι πο υ να φαντάζει αληθινή. Ο αφηγητής μιλά.)

Μια μάσκα που ζωντανεύει μες στις απαρχές της νύχτας κάτω από χιλιάδες πνεύματα.  Αν πιστέψεις, θ΄ακούσεις τα πράγματα που ξυπνούν , θ΄ακούσεις τον κόσμο και τις φωνές των τροπικών. Θ΄ακούσεις τις λέξεις αυτών των ανθρώπων που απόψε ζούμε την ζωή τους.

*

©Απόστολος Θηβαίος