Pablo Neruda: για τον Μαρσέλ Προυστ και τον Σεζάρ Φρανκ ―μετάφραση Γιώργος Κεντρωτής

Ποτὲ δὲν ἀφιερώθηκα στὸ διάβασμα μὲ τόση εὐχαρίστηση καὶ μὲ τόση πλησμονή, ὅσο στὴν Κεϋλάνη, σ᾽ ἐκεῖνο τὸ προάστιο τοῦ Κολόμπο, ὅπου ἔζησα μόνος μου γιὰ πολὺ καιρό. Κάθε τόσο ἐπέστρεφα στὸν Ρεμπό, στὸν Κεβέδο ἢ στὸν Προύστ. Τὸ Ἀπὸ τὴ μεριὰ τοῦ Σουὰν μ᾽ ἔκανε νὰ ξαναζήσω τὰ βάσανα, τοὺς ἔρωτες καὶ τὶς ζήλειες τῆς ἐφηβείας μου. Καὶ κατάλαβα ὅτι σ᾽ ἐκείνη τὴ μουσικὴ φράση τῆς σονάτας τοῦ Βαντέιγ, φράση μουσικὴ ποὺ ὁ Προὺστ τὴν ὀνόμασε «aérienne et odorante», παναπεῖ «ἀερόσταλτη καὶ γεμάτη ἀρώματα», ὄχι μόνο γευόσουν τὴν πιὸ ἐκλεκτὴ περιγραφὴ τοῦ παθιασμένου ἤχου, ἀλλὰ καὶ ἕνα μέτρο τοῦ πάθους ποὺ δὲν ἔχει καμία ἐλπίδα. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Pablo Neruda: για τον Μαρσέλ Προυστ και τον Σεζάρ Φρανκ ―μετάφραση Γιώργος Κεντρωτής»

Μαρσέλ Προυστ, δύο ποιήματα ―απόδοση: Μαριάννα Παπουτσοπούλου

Ι. ΣΟΠΕΝ
(Les Plaisirs et les Jours, Portraits de peintres et de musiciens 1896)

Σοπέν, μια θάλασσα από στεναγμούς, δάκρυα, λυγμούς,
Μιας πεταλούδας πέταγμα, που πουθενά δεν στέκει
Στη θλίψη πάνω παίζοντας, χορεύοντας στο κύμα.
Κι αν ονειρεύεσαι, αγαπάς, πονάς, κραυγάζεις, κάνεις απαλό
Μαγεύεις, νανουρίζεις,
Σε κάθε πόνο ανάμεσα κάνεις πάντα να ρέει
Ιλιγγιώδης, τρυφερή, χαριτωμένη λησμονιά
Όπως από άνθος σε άνθος το εφήμερο πετά
Και γίνεται η χαρά συνένοχος της θλίψης:
Του στρόβιλου η παραφορά φτάνει το δάκρυ να διψά. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Μαρσέλ Προυστ, δύο ποιήματα ―απόδοση: Μαριάννα Παπουτσοπούλου»

The Athens Review of Books τεύχος Μαΐου 2022 —κυκλοφορεί

Περιεχόμενα τεύχους 139, Μάιος 2022

Κωνσταντίνος Λοΐζος, Τζον Κένεθ Γκάλμπρεϊθ – Μπορείς να ξεγελάσεις το σύστημα;

Διάλογος (Σπύρος Μοχονάς), Το μονοτονικό και η «λογική» του

Βίκτωρ Ουγκώ, Έκκληση προς τον Ρωσικό Στρατό. Μετάφραση-σχόλια: Βίκτωρ Ιβάνοβιτς

Ιωάννης Πολέμης, Ένας Έλληνας στην Ευρώπη της θρησκευτικής μεταρρύθμισης

Κουάμε Άντονι Άππια (Kwame Anthony Appiah), Αναζητώντας την ουτοπία

Τομπίας Μπλούμελ (Tobias Blümel), Η Υπόθεση Άλοϊς Μπρούνερ Συνεχίστε την ανάγνωση του «The Athens Review of Books τεύχος Μαΐου 2022 —κυκλοφορεί»

Κωνσταντῖνος Κ. Χατούπης, Ἄδειες μνῆμες

Γιὰ τοὺς νεκρούς μας
ἐμεῖς οἱ ζωντανοὶ
εἴμαστε σὰν τοὺς πεθαμένους·
μέσα στὴ μνήμη τους
οὔτ’ ἕνας ἦχος τῆς ζωῆς μας
δὲν δονεῖται, οὔτ’ ἕνα ἄγγιγμά μας,
μία δική μας μυρωδιὰ δὲν νιώθεται. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Κωνσταντῖνος Κ. Χατούπης, Ἄδειες μνῆμες»

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Γιάκομπ Βάσερμαν, «Κάσπαρ Χάουζερ ή Η ραθυμία της καρδιάς»

Γιάκομπ Βάσερμαν, Κάσπαρ Χάουζερ ή Η ραθυμία της καρδιάς [Μυθιστόρημα.]. Δύο τομίδια. Μετάφραση [και Υποσημειώσεις] Σοφία Αυγερινού. Εκδόσεις Σοκόλη, Αθήνα 2021. 

Κάσπαρ Χάουζερ (1812 – 1833): ιστορικό πρόσωπο, έφηβος που «προσγειώθηκε» ξαφνικά στη Νυρεμβέργη, αρχικά με επικοινωνιακές ικανότητες νηπίου, εμφανιζόμενος ώς τότε απομονωμένος. Άλλοι δέχτηκαν ότι ήταν γαλαζοαίματος,  φυλακισμένος για να μη διεκδικήσει το δουκάτο του Μπάντεν, άλλοι τον είπαν απατεώνα. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Γιάκομπ Βάσερμαν, «Κάσπαρ Χάουζερ ή Η ραθυμία της καρδιάς»»

Δημήτρης Σ. Δημηρούλης, Η Ανάγνωση του Ροΐδη, Ο Συγγραφέας ως Εξαίρεση [απόσπασμα]

Δημήτρης Σ. Δημηρούλης, Η Ανάγνωση του Ροΐδη, Ο Συγγραφέας ως Εξαίρεση. Εκδόσεις Gutenberg

1.

H σχέση του Ροΐδη με τα βιβλία, τις βιβλιοθήκες και την ανάγνωση είναι τρόπον τινά «ερωτική». Στη γραφή του εκβάλλει η «ηδονή» της εξάρτησής του από τον τυπωμένο λόγο, ενώ, παράλληλα, αναδεικνύεται μια εντυπωσιακή σοφιστική δεξιοσύνη που θα μπορούσε κανείς να την εκλάβει για υποκατάστατο άλλων ισχυρών ενορμήσεων. Σε όλη τη διάρκεια του βίου του αυτό που παραμένει αμετακίνητο είναι η περιπέτεια της ανάγνωσης, η οποία δεν είναι τίποτε άλλο παρά δίδυμη αδελφή της γραφής. Η ανάγνωση για τον Ροΐδη δεν είναι απλό διάβασμα αλλά ο μόνος τρόπος να κατανοεί τη γλώσσα του πραγματικού. Γι’ αυτό δεν μπορεί να γράψει χωρίς τα «δεκανίκια»[1] ενός σύμπαντος γεμάτου τυπωμένες σελίδες. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Δημήτρης Σ. Δημηρούλης, Η Ανάγνωση του Ροΐδη, Ο Συγγραφέας ως Εξαίρεση [απόσπασμα]»

Denis Lacorne, Τα όρια της ανεκτικότητας ―[απόσπασμα]

Denis Lacorne, Τα όρια της ανεκτικότητας. Οι αξίες του Διαφωτισμού και ο φανατισμός. Μετάφραση: Μαρία Παπαηλιάδη. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης

Παρουσίαση

Η σύγχρονη ιδέα της ανεκτικότητας απέναντι στις πεποιθήσεις και τις αντιλήψεις των άλλων ως στάση που συμβάλλει στο κοινό καλό εμφανίστηκε την εποχή του Διαφωτισμού, ύστερα από αιώνες θρησκευτικών πολέμων. Αφού την ανέπτυξαν μεγάλοι στοχαστές όπως ο Τζων Λοκ και ο Βολταίρος, κέρδισε σταδιακά έδαφος και ρίζωσε στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Ωστόσο, με την επανεμφάνιση του φανατισμού και της τρομοκρατίας, η θρησκευτική ανεκτικότητα αμφισβητείται πλέον ευθέως από μια φοβισμένη κοινή γνώμη.

Ο Denis Lacorne εξετάζει την εμφάνιση και την εξέλιξη της νεωτερικής ιδέας της ανεκτικότητας καλώντας μας να αναστοχαστούμε πώς πρέπει να αντιδράσουμε στις σύγχρονες προκλήσεις. Δίνει μάλιστα στη μελέτη του έναν ευρύ χρονικό ορίζοντα, εξετάζοντας ακόμα και προνεωτερικές όψεις της, όπως η «ανεκτικότητα» των Οθωμανών και της Βενετικής Δημοκρατίας, για να φτάσει μέχρι την απαγόρευση της μπούρκας στη Γαλλία και στα κινήματα της λευκής υπεροχής στις ΗΠΑ τον 21ο αιώνα. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Denis Lacorne, Τα όρια της ανεκτικότητας ―[απόσπασμα]»

Μάριος Χάκκας, «ό,τι γράψατε σεις σ’ ένα βιβλίο εγώ θα το περάσω σε μια μόνο σελίδα, σε μια μόνο φράση»

Μάριος Χάκκας (1931 – 5 Ιουλίου 1972)

Τώρα που έκανα τα πνευμόνια μου μαύρα καπνίζοντας παλιοτσίγαρα το ’να πάνω στο άλλο. Mε την ίδια φωτιά, τη νεανική, πήγα κρεσέντο. Tώρα που ωρίμασα μαζί με το νεφρό μου που έσκασε καρπούζι στον ήλιο. Tώρα που το είδα χωρίς καμιά φρίκη ν’ ανοίγει τριαντάφυλλο, ούτε αίμα ούτε τίποτε, μόνο τρακ και φάνηκε ζαχαρωμένη ντομάτα. Kοβαλτιώθηκα, μπούχτισα, τσουρουφλίστηκα ολόκληρος. Mόλις τώρα φτάνω των δασκάλων την κόλαση. Όχι εξωτερικά, λέγοντας Pίλκε και Mπέκετ, μιμούμενος φράσεις τους, όχι. Ξεκινώντας από τη δική μου ζωή, λαχαίνω τις σκέψεις μου μες στα γραφτά τους κι αυτή ας πούμε η σύμπτωση με κάνει να χαίρομαι και να σκυλιάζω ταυτόχρονα. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Μάριος Χάκκας, «ό,τι γράψατε σεις σ’ ένα βιβλίο εγώ θα το περάσω σε μια μόνο σελίδα, σε μια μόνο φράση»»