Αντώνης Νικολής, Ο Δανιήλ πάει στη θάλασσα, εκδόσεις Το Ροδακιό

Από τον ατμό στον ορίζοντα

Σώμα, μνήμη και ο μέλλοντας της αφήγησης στη νουβέλα Ο Δανιήλ πάει στη θάλασσα του Αντώνη Νικολή

Εισαγωγή: Μνήμη, αφήγηση και επιστροφή

Το πλοίο ρίχνει άγκυρα την ώρα που ξημερώνει και ο Μιχάλης, ύστερα από σχεδόν τριάντα χρόνια απουσίας, κοιτάζει από το κατάστρωμα το νησί της εφηβείας του. Οι γραμμές του τοπίου διαφεύγουν, η πόλη μοιάζει περισσότερο χτισμένη, οι πλαγιές του Δίκαιου περισσότερο μαντεύονται παρά φαίνονται, ενώ λίγα σταθερά σημεία, οι επάλξεις του κάστρου των Ιπποτών, ο βραχίονας του παλιού λιμανιού, επιμένουν ως βεβαιότητες ενός τόπου που έχει μετακινηθεί μέσα στον χρόνο. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Αντώνης Νικολής, Ο Δανιήλ πάει στη θάλασσα ― από τον Δημήτριο Μποσνάκη»

Αντώνης Νικολής, Διονυσία, Το Ροδακιό, 2012

Η αθόρυβη ιερότητα της Διονυσίας
Φαινομενολογία του ανέκφραστου στη Διονυσία του Αντώνη Νικολή

«When beggars die there are no comets seen.
The heavens themselves blaze forth the death of princes.»

«Όταν πεθαίνουν οι ζητιάνοι, κανένας κομήτης δεν εμφανίζεται.
Οι ίδιοι οι ουρανοί φλέγονται προμηνύοντας τον θάνατο των πριγκίπων.»

William Shakespeare, Julius Caesar, II, 2, 30–31

Εισαγωγή
Τα μεγάλα λογοτεχνικά έργα ασκούν κάποτε μια μεθοδική σκληρότητα, οδηγώντας το βλέμμα προς εκείνες τις όψεις της ανθρώπινης και κοινωνικής εμπειρίας που η συνείδηση προτιμά να αφήνει στο σκοτάδι. Η Διονυσία ανήκει σε εκείνα τα κείμενα όπου η αφήγηση μετατρέπεται σε καθρέφτη μιας πραγματικότητας δύσκολης στην αναγνώρισή της, καθώς μέσα της η σύγχρονη κοινωνία διακρίνει, με μια δυσφορία που μόλις κατορθώνει να συγκαλύψει, το ίδιο της το πρόσωπο.

Η Διονυσία του Αντώνη Νικολή τοποθετεί στο κέντρο της αφήγησης μια ανθρώπινη ύπαρξη από εκείνες που η κοινωνική πραγματικότητα απορροφά σχεδόν ολοκληρωτικά μέσα στις λειτουργίες της. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Αντώνης Νικολής, Διονυσία ―από τον Δημήτριο Μποσνάκη»

Αριστούλα Δάλλη, Οι κόρες της Δήμητρας, εκδόσεις, Βακχικόν

Η πορεία προς την κάθαρση

Η Αριστούλα Δάλλη εμφανίζεται με τη δεύτερη συλλογή διηγημάτων της, δύο χρόνια αργότερα από την πρώτη της προσωπική εκδοτική εμφάνιση (Το δέρμα της φώκιας, εκδ. Βακχικόν). Η συλλογή αποτελείται από σαράντα έξι διηγήματα, κυρίως, μικρής φόρμας. Ο λόγος της λιτός, ισορροπεί μεταξύ ρημάτων κίνησης και επιθέτων με ικανή εικονοποιητική δύναμη. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Αριστούλα Δάλλη, Οι κόρες της Δήμητρας ― από την Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου»

Ισαάκ Μπάσεβις Σίνγκερ, Το πιστοποιητικό, μεταφρ. Σταύρος Νικολαΐδης/ εκδόσεις Κριτική 2025

Η μεσοπολεμική κοινωνία των Εβραίων

Η κυκλοφορία παλιών, κλασσικών σπουδαίων έργων της παγκόσμιας λογοτεχνίας μας φέρνει σε επαφή με εγνωσμένα έργα και συγγραφείς και με την αναγνωστική απόλαυση. Έτσι συμβαίνει και με την ελληνική μετάφραση του βιβλίου το πιστοποιητικό του νομπελίστα Ισαάκ Μπάσεβις Σίνγκερ, του Πολωνοεβραίου συγγραφέα που έζησε για πολλά χρόνια στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, μα παρ’ όλα αυτά εξακολουθούσε να γράφει στη μητρική του εβραϊκή διάλεκτο γίντις, κάτι χαρακτηριστικό για τη σημασία που έδινε στην καταγωγή του και που αντανακλάται έντονα στο παρόν βιβλίο. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Isaac Bashevis Singer, Το πιστοποιητικό ―από τον Γρηγόρη Τεχλεμετζή»

Χριστίνα Ι Αργυροπούλου, Ψηφίδες ζωής, εκδόσεις Έναστρον 2022

Το παρόν βιβλίο χωρίζεται σε τρεις ενότητες. Η πρώτη έχει τίτλο «εκ βαθέων» και έχει σχέση με την έκφραση του ψυχικού κόσμου της ποιήτριας, η δεύτερη «Στη σκιά του κορονοϊού και άλλων κρίσεων», αναφερόμενη στην κρίση της πρόσφατης πανδημίας και στα παρεπόμενά της, και η τρίτη «ποίηση του Γιάννη», η οποία αφορά τον πρόωρο θάνατο του αγαπημένου της ανιψιού και συνεκδοχικά τον θάνατο και την απώλεια.

Αφηγηματική η ποίηση της Χριστίνας Αργυροπούλου και σαφώς επηρεασμένη από τις σπουδές της στην Ιστορία και Αρχαιολογία και τις φιλολογικές της γνώσεις. Με φόντο την Αρχαία Ολυμπία περιηγείται στο παρελθόν, ζωντανεύοντάς το με τη ματιά της, καθώς μπροστά της εκτυλίσσονται αγώνες, αγωνίες, θελήσεις και φιλοδοξίες. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Χριστίνα Ι Αργυροπούλου, Ψηφίδες ζωής ―από τον Γρηγόρη Τεχλεμετζή»

Αντώνης Νικολής, Το Σκοτεινό Νησί ―εκδόσεις Ποταμός 2019

Η Σιωπή και ο Θάνατος του Λόγου στο Σκοτεινό Νησί του Αντώνη Νικολή

Εισαγωγή

Η νουβέλα Το Σκοτεινό Νησί του Αντώνη Νικολή, έργο υψηλής ερμηνευτικής πυκνότητας και ξεχωριστής μορφικής συνοχής, εγγράφεται στις πιο ριζοσπαστικές και ενδοστρεφείς στιγμές της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, καθώς συγκροτεί έναν αφηγηματικό κόσμο στον οποίο η κρίση του Λόγου συνδέεται άμεσα με τη φθορά της ιστορικής συνέχειας, της ηθικής τάξης και της υποκειμενικής συνοχής. Το έργο αναπτύσσεται σε ένα μετακαταστροφικό περιβάλλον βιοπολιτικού ελέγχου, γενετικού διαχωρισμού και ακραίας απομόνωσης, όπου η γλώσσα παύει να λειτουργεί ως σταθερό μέσο νοηματοδότησης του κόσμου και μετατρέπεται σε ίχνος μιας πολιτισμικής μορφής που βρίσκεται ήδη σε προχωρημένη αποσύνθεση. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Αντώνης Νικολής, Το Σκοτεινό Νησί ―από τον Δημήτριο Μποσνάκη»

Από τις εκδόσεις Ψυχογιός

Και γιατί τώρα; Ρωτούσαν όταν έλεγα ότι διαβάζω το Τρίτο Στεφάνι. Η αλήθεια είναι ότι δεν το διάβασα στον καιρό του, το 1972. Επανερχόμενη όμως στα Ρέστα του ίδιου συγγραφέα θαύμασα την αρχιτεκτονική των διηγημάτων της ακριβής του συλλογής. Την συνάρθρωσή τους σε ένα σύνολο που σε ταξιδεύει ανάμεσα σε καταστάσεις αποστασιοποιημένα. Με τη παράθεση γεγονότων, που αν και γαρνιρισμένα με συναισθήματα, αυτά να μην επικρατούν παρά ελλειπτικά, παράπλευρα. Στα Ρέστα κρίνω ότι ο Ταχτσής έδωσε ρέστα… και περιέγραψε και σκηνοθέτησε κι έστησε διαλόγους γλαφυρούς. Κυρίως τόλμησε. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Το Τρίτο Στεφάνι φοριέται και σήμερα ―από την Μαρία Ιωαννίδου»

Αντώνης Νικολής, Ο Θάνατος του Μισθοφόρου, εκδόσεις Ροδακιό 2016

ΤΟ ΔΙΑΥΓΕΣ ΣΚΟΤΑΔΙ

Υποκειμενικότητα, επιθυμία και ενοχή

στον Θάνατο του Μισθοφόρου του Αντώνη Νικολή

1. Εισαγωγή

Ο Θάνατος του Μισθοφόρου του Αντώνη Νικολή συνιστά μυθιστόρημα ακραίας εσωτερίκευσης, στο οποίο η επιθυμία, η ενοχή, το τραύμα και η σωματικότητα οργανώνονται σε μια αφήγηση υψηλής αισθητικής πυκνότητας και έντονης υπαρξιακής φόρτισης. Η αφηγηματική του κίνηση ακολουθεί τη ρευστή και αποδιοργανωμένη εμπειρία της συνείδησης του ήρωα, διασαλεύοντας διαρκώς τα όρια ανάμεσα στο πραγματικό, στη μνήμη, στη φαντασίωση και στο όραμα. Το έργο διευρύνεται έτσι πέρα από τα όρια μιας δραματικής ιστορίας ερωτικής εμμονής ή ενοχής και αναδεικνύεται σε σύνθετη λογοτεχνική επεξεργασία της σχέσης του υποκειμένου με την επιθυμία, τον Άλλον, το σώμα, το πένθος και τον θάνατο.

Σκοπός του παρόντος δοκιμίου είναι η εξέταση του μυθιστορήματος τόσο ως αφηγηματικής και δραματουργικής κατασκευής όσο και ως έργου φιλοσοφικού και ερμηνευτικού βάθους. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Αντώνης Νικολής, Ο Θάνατος του Μισθοφόρου ―από τον Δημήτριο Μποσνάκη»