Κατηγορία: critique

Λίλια Τσούβα, Το τραγούδι των Ινουίτ ―Από την Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου

09/08/2021

Λίλια Τσούβα, Το τραγούδι των Ινουίτ, εκδόσεις Βακχικόν, Αθήνα 2021

Το μαγικό άγγιγμα του ρεαλισμού

Δεκαέξι μικρές ιστορίες, όπου η Λίλια Τσούβα χτίζει με μαεστρία τους μύθους της, καθώς η απαίτηση της μικρής φόρμας απαιτεί μια συμπύκνωση, η οποία ομολογουμένως επιτυγχάνεται από τη συγγραφέα. Δεκαέξι μικρές ιστορίες, οι οποίες φέρουν το χρώμα της ταξιδιωτικής λογοτεχνίας. Ωστόσο, η παραμυθία είναι εμφανής, ενώ ο ρεαλιστική αφήγηση συναντά λίγο από τον μαγικό ρεαλισμό, χωρίς καμία διάθεση να τον ωραιοποιήσει με ρομαντικά στοιχεία. Ανθρώπινες ιστορίες που εγκιβωτίζουν τολμηρά, μα επιτυχημένα, χαρακτήρες, νοοτροπίες και τόπους μακριά από την ελληνική πραγματικότητα. Η συγγραφέας τολμά ένα ταξίδι στο διακείμενο εισάγοντας τον αναγνώστη σε ισάριθμες διαφορετικές κουλτούρες. Κεντρικό γνώρισμα των αφηγήσεων ο ανθρώπινος πόνος, καθώς το δίπολο ζωή– θάνατος φλερτάρει μεταξύ ονείρου και ρεαλιστικής αφήγησης. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Λίλια Τσούβα, Το τραγούδι των Ινουίτ ―Από την Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου»

Αγγελική Πεχλιβάνη, Οι γάτες του τρίτου και άλλοι ζωντανοί ―Από την Κατερίνα I. Παπαδημητρίου

23/06/2021

Αγγελική Πεχλιβάνη, Οι γάτες του τρίτου και άλλοι ζωντανοί, Εκδόσεις Κίχλη, Αθήνα 2021

Και που λείπεις είσαι η φαντασμαγορία μου…

Mε αυτήν τη δήλωση εισάγει την πρώτη ενότητα του βιβλίου της, η οποία καταλαμβάνει και το μεγαλύτερο μέρος της συλλογής της, η Αγγελική Πεχλιβάνη. Πρόκειται για μια έντεχνη, γεωμετρημένη, με πολλές αρετές ημερολογιακή γραφή – καταγραφή με κύριο θέμα της το πένθος. Η γλώσσα της Πεχλιβάνη μεστή, πυκνή, κυλά ρυθμικά, μετρημένα, πατά σε βάσεις στέρεες, κατασκευασμένες από αναγνώσεις, οι οποίες είναι εμφανείς, τόσο αυτές όσο και η κλασσική και η γενικότερη παιδεία της Πεχλιβάνη. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Αγγελική Πεχλιβάνη, Οι γάτες του τρίτου και άλλοι ζωντανοί ―Από την Κατερίνα I. Παπαδημητρίου»

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Νίκος Μητρογιαννόπουλος, Μέγα λαϊκό

21/06/2021

Νίκος Μητρογιαννόπουλος, Μέγα λαϊκό, εκδόσεις Τυφλόμυγα 2019

Πολύ ιδιαίτερο βιβλίο, που προσπαθεί να συνδυάσει ευαισθησία – ποιητικότητα απ΄ τη μια (εξάλλου, περιλαμβάνονται και ποιήματα), «σκληρή» και εν πολλοίς «αρσενική» θεματολογία απ΄ την άλλη.

Εδώ εμφανίζονται σκυλάδικα, στρατός, ζεϊμπέκικα, εγκατάλειψη, θάνατος, παραζάλη, νοσοκομεία, λαϊκά – ρεμπέτικα, εμφύλιος, σινεμά, καύλες, μετανάστες, αντροπαρέες κλπ• ταυτόχρονα «σφάζονται με μπαμπάκι» κυριλέ πολιτικοί• γκεστ σταρ: Βαρβέρης, μα Μάης 2011.

Ο συνδυασμός δεν πετυχαίνει πάντα: καμιά φορά μπατάρει προς το υπερσυναισθηματικό, το νεορθόδοξο («Προσευχή»), το εθνομπολσεβίκικο: δηλαδή ξεφεύγει από Βαλτινό, Πετρόπουλο, Λιάππα, φαλτσάρει προς Χαριτόπουλο η Πάριο. Όποτε όμως πετυχαίνει, πετυχαίνει υπέροχο. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Νίκος Μητρογιαννόπουλος, Μέγα λαϊκό»

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Κέλλυ Θεοδωρακοπούλου, Η φυλακή στο κεφάλι σου

14/06/2021

Κέλλυ Θεοδωρακοπούλου, Η φυλακή στο κεφάλι σου ―Εκδόσεις Ρενιέρη, Αθήνα 2017

Γιούρι, ο τελειότερος άντρας του κόσμου: γονιδιακά προκατασκευσμένος μα αμφισβητούμενος ως ανθρώπινη οντότητα, μεγαλώνει απομονωμένος κι επιτηρούμενος, ως προϊόν της πολυεθνικής που τον έχει δημιουργήσει. Το πρώτο του βράδυ στον έξω κόσμο, σκοτώνει δίχως δεύτερη σκέψη έναν υποψήφιο βιαστή.

Βιβλίο με πάμπολλες καλλιτεχνικές αναφορές, άμεσες κι έμμεσες, και ταυτόχρονα έξυπνη σάτιρα πολλών λογοτεχνικών ειδών: επιστημονική φαντασία, αστυνομικό μυθιστόρημα, σοφτ πορνό, δικαστικό δράμα, αισθηματική λογοτεχνία, ψυχιατρική νουβέλα κλπ. Η συγγραφέας δε χαρίζεται ούτε τα κλισέ:  κρυφές βιολογικές σχέσεις, ενδοϊατρικές τριβές, θέατρο, καταναλωτισμός, ρηχότητα των ΜΜΕ, οικογενειακές αναγνωρίσεις, «εθνικοί» χαρακτήρες, φιλοσοφίζουσες ενδοδιερωτήσις, απατηλή γκλαμουριά και –φυσικά– χάπι έντινγκ όπου  «κουμπώνουν» τα πάντα.

(Λέξεις 100)

✿

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Νικολέττα Αλεξάνδρου, Ήχοι και Σιωπές

11/06/2021

Νικολέττα Αλεξάνδρου, Ήχοι και Σιωπές ―εκδ. Βακχικόν, Αθήνα 2020

Αξιόλογο ποιητικό ντεμπούτο από μια δημιουργό που σίγουρα θα δώσει κι άλλα μελλοντικά, καθώς ήδη βρίσκεται πέρα από τη συνήθη στιχοπλοκική σαβούρα, γράφοντας μάλιστα άλλοτε ελληνικά, άλλοτε αγγλικά. Μέτρησα τουλάχιστον μια ντουζίνα ολοκληρωμένα ποιήματα στις δυο συλλογές του βιβλίου («Στα μισά του δρόμου», «Μια ανάσα μακριά»), ωστόσο σχεδόν σε όλα υπάρχουν αξιόλογοι στίχοι.

Προσωπικοί και γενικότεροι καημοί, καλή χρήση του διαλόγου, φιλοσοφικές διερωτήσεις, ποικίλες έμμεσες αναφορές, ωραία πεζοποιήματα ρεαλισμός κλπ: ποιητική αντανάκλαση πλούσιας πορείας.

Για τη δεύτερη έκδοση προτείνω: λιγότερο υλικό + επιμέλεια έκδοσης (π.χ. να μη στριμώχνονται δυο ποιήματα στην ίδια σελίδα) – κειμένου (π.χ. κόψιμο σε αποσιωπητικά – θαυμαστικά).

(Λέξεις 100).

✿

Τασούλα Γεωργιάδου, Αληθινές παλιάς κοπής, μιας άλλης εποχής ―Γράφει ο Παύλος Λεμοντζής

03/06/2021

Τασούλα Γεωργιάδου, Αληθινές παλιάς κοπής, μιας άλλης εποχής, εκδ. Παρέμβαση, Κοζάνη 2021

Ο παλιάς κοπής άνθρωπος έχει μοχθήσει, έχει δημιουργήσει, έχει κατασκευάσει, έχει απογοητευτεί, έχει τσακιστεί, έχει ανανήψει, έχει αγωνιστεί. Δηλαδή, έχει γνωρίσει τη ζωή στην ασχήμια της, στον πόνο της, στις μικρές χαρές της κι έχει γίνει κουβάρι μαζί της.

Παλιάς κοπής άνθρωπος και δη γυναίκα, θα πει τσαγανό, πείσμα, υπομονή και γενναιοδωρία, επιμονή, συμβιβασμός, αλλά και μεγαλοψυχία.

Ιστορίες με αλήθειες, σημαντικά γεγονότα, ιδιαίτερα ανθρώπινα πορτρέτα, στα εννιά σπαράγματα -διηγήματα της Τασούλας Γεωργιάδου. Όλα τρέχουν στα μάτια μας και η ψυχή μας γίνεται κοινωνός ιστορικών καταστάσεων, συναισθηματικών παλινδρομήσεων και, αίφνης, χωνεύουμε τις σελίδες και μπαίνουμε μέσα στη δράση. Η αφήγηση μάς αφορά, ο χρόνος μεταλλάσσεται σε ενεστώτα, ζούμε τη ζωή που δε ζήσαμε. Το κέρδος, από ένα τέτοιο αληθιστόρημα. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Τασούλα Γεωργιάδου, Αληθινές παλιάς κοπής, μιας άλλης εποχής ―Γράφει ο Παύλος Λεμοντζής»

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Σπύρος Καρυδάκης, Καυτό μέλι

31/05/2021

Αρχαία ελληνικά ερωτικά ποιήματα από άντρες για άντρες και ερωτολογικός σχολιασμός: Σπύρος Καρυδάκης, σκίτσα: Κωνσταντίνος Μιχαήλ ―Εκδόσεις Stigmos – Ευρασία, Αθήνα 2021.

Ένα από τα πιο εκπληκτικά βιβλία που έχω διατρέξει –τίτλος, «ψαχνό», ντεσού, εξώφυλλο, σελιδοποίηση, εκτύπωση– σε οποιονδήποτε τομέα: 419 αρχαία ποιήματα, ολόκληρα ή αποσπάσματα, επικεντρωμένα στην αντρική ομοφυλοφιλία, σε δίγλωσση έκδοση, με λαμπρή νεοελληνική μετάφραση.

Επιπλέον: Θεματικός(!) κατάλογος περιεχομένων, Συντομογραφίες, υπέροχη Εισαγωγή (και με χιούμορ!), θηριώδη Σχόλια (παλαιοσχολιαστών ή του μεταφραστή) αντιστοιχισμένα με το κάθε ποίημα, σύγχρονη Βιβλιογραφία, αρχαιοελληνικές – λατινικές Πηγές (χωριστά οι Επιγραφικές!), αρχαίο αργκοτικό ερωτολογικό Λεξικό(!), Ευρετήριο κύριων ονομάτων – κομβικών λέξεων.

Συνολικά, μια όψη του αρχαίου κόσμου στενάχωρη για δασκαλοφιλόλογους, δώρο ωστόσο για αναγνώστες/ώστριες ποίησης.

ΥΓ. Φιλικότατες παρατηρήσεις: αναίτια πρόταξη Θεματικού, άχρηστο νεοελληνικό πολυτονικό, πλεονάζοντα τα σκίτσα.

(Λέξεις 100)

 ✿

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: «Διαδρομές», Συλλογική μαρτυρία

24/05/2021

Διαδρομές, Συλλογικό έργο, εκδόσεις Επίκεντρο ―Θεσσαλονίκη 2021

Οχτώ ηλικιακά ώριμοι άντρες, συν πλην 70 χρονών, γεννημένοι ανάμεσα 1943 και 1953 (Νίκος Διακουλάκης, Σπύρος Καβουνίδης, Νίκος Κουτρέτσης, Γιάννης Μαρούκης, Γιάννης Μεϊμάρογλου, Λάμπης Ντόλκας, Βασίλης Στεφανής, Δημήτρης Ψυχογιός), οι περισσότεροι μηχανικοί και νοτιοελλαδίτες, αφηγούνται την πολιτικοποίηση, συμμετοχή -και συνήθως «αποστράτευσή» τους) σε διάφορα σχήματα από το Κέντρο μέχρι την Άκρα Αριστερά, με αναφορές σε διώξεις, αλλά και σε προσωπική – επαγγελματική ζωή.

Ενδιαφέρον συλλογικό πείραμα, με ορατά κοινά γνωρίσματα: επιδίωξη ειλικρίνειας,  ανεκτικότητα, εγκατάλειψη των παρελθοντικών βεβαιοτήτων δίχως κατανάγκην υιοθέτηση καινούργιων, και συγκαταβατική / συμπαθητική ματιά απέναντι στο νεανικό εαυτό τους– δίχως όμως αυτομαστίγωση ή μηδενισμό. Παρατίθενται βιογραφικά, Ευρετήριο.

(Λέξεις 93)

❇︎