Βασίλης Λαλιώτης, Σκωριές -αποσπάσματα

Αρχείο 03/03/2014

 

– 1 –

ο πόνος διώχνει
στιλπνό από πόσο κοντά
το τέλος
θα παραδοθούµε
ανάµεσα ενόχληση
η λέξη
σταµάτα να είµαι λεξοµηχανή
ποτέ µόνος
κι από µητέρα

– 2 –

δεν είναι από ακοή
αντηχείσε µέτωπο σκυθρωπό
µητέρα µόνο οι λέξεις κανείς
εσύ κι ο κόσµος εγώ κι ο κόσµος
κι ο τελευταίος έχει
πως θα βγεις στο εσύ έτσι
πληγωµένο φως

– 3 –

στο τέταρτο ταξίδι παιδιά
βούλιαξαν
θωπεύει και η λέξη αν
κράτησέ το δεν
έχει παρηγοριά το πήρε
ο χρόνος
δεν γυρίζει
µόνο
λέγεται
το µέρος του πόνου
ποιός αποφάσισε εκεί
που κάποτε έδινε δύναµη θεός

– 4 –

µη µένεις εκεί
το φως θα σε σπάσει σε λέξεις
δεν έχει
µόνο είναι
το είµαι που είσαι
αυτό που δεν είπες γίνεται
σε κάποιο µέλλον ποίηµα
η στιγµή του µια
διάψευση ονόµατος

– 5 –

δεν έχει που να πας
να πεις
όσο τα τρως τόσο σε τρώνε
λόγια
θα δεις θα σου πω θα τίποτα
σε θεραπεύει ο δρόµος
σώµα κλεισµένο λόγια κατοικείς
του αφαιρείς ονόµατα
διαπερασµένος πας όπου κανείς

*

©Βασίλης Λαλιώτης, αποσπάσματα από: Σκωριές, Δοκίμιο, εκδόσεις Ενδυμίων

φωτο: Στράτος Φουντούλης, 2007

Ιφιγένεια Σιαφάκα: Διονύσης Μαρίνος, Τελευταία Πόλη -κριτική παρουσίαση [Αρχείου]

Από το χαμένο Αρχείο του 2014

Εκδόσεις Γαβριηλίδης, 2012

Στην Τελευταία πόλη του Διονύση Μαρίνου, νουβέλα, παρακολουθούμε την πορεία μιας οικογένειας (πατέρα, μητέρας και ενός μικρού γιου) στο εφιαλτικό σκηνικό του εμφύλιου σπαραγμού, που διέγραψε από το χάρτη την παλιά Γιουγκοσλαβία. Τρεις νέοι άνθρωποι, πρόσφυγες,  «φαντάσματα ντυμένα με ξανθές προβιές», «τρία κεφάλια που προχωρούν σκυφτά και αλλοπαρμένα δίχως κανένα προορισμό μέσα σ’ αυτόν τον παρανοϊκό χαμό της ημέρας»  γίνονται οι ήρωες του σύντομου αφηγήματος. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ιφιγένεια Σιαφάκα: Διονύσης Μαρίνος, Τελευταία Πόλη -κριτική παρουσίαση [Αρχείου]»

Ιστορίες της Πέμπτης της Μαρίας Πετρίτση: Περί συναισθημάτων [2014]

Αρχείο 27/02/2014

Mάθημα γιόγκα: «Κοιτάξτε τα συναισθήματά σας. Παρατηρήστε τα. Μην τα κρίνετε, μην τα αξιολογείτε. Συνειδητοποιείστε τι αισθάνεστε κι έπειτα αφήστε το να περάσει. Επικεντρωθείτε στο σώμα σας».

Συνεδρία με τον ψυχίατρο: «Η ύπαρξη διπλών συναισθημάτων αποδεικνύει την αναποφασιστικότητα του ατόμου να τοποθετηθεί ειλικρινά Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ιστορίες της Πέμπτης της Μαρίας Πετρίτση: Περί συναισθημάτων [2014]»

Της Κυριακής: Ανδρέας Λασκαράτος, Γιατί τα τάλαρα τα λένε τάλαρα

Ὅντις ἔπλασε ὁ Θειὸς τὴν Οἰκουμένη,
τὸ Ληξούρι, καὶ τόσους ἄλλους τόπους,
εἶπε στὸ νοῦ του: Ἄ! τώρα δὲ μοῦ μένει
πάρι νὰ πλάσω, γέ μου, καὶ τσ᾽ ἀθρώπους».
Κ᾽ ἐκεῖ ποὺ κράταε τὸν Ἀδὰμ στερνόνε,
τοὖπε: «Σὺ νἆσαι, Ἀδάμ, τὸ ζῶ᾽ τῶ ζῶνε!

Περισσότερα ->

Κωστής Παπαϊωάννου, Τα «καθαρά χέρια» της Χρυσής Αυγής: Εφαρμογές ναζιστικής καθαρότητας

Εκδόσεις Μεταίχμιο
«Αυτά τα χέρια μπορεί καμιά φορά να χαιρετούν έτσι, αλλά είναι καθαρά χέρια. Δεν είναι βρόμικα, δεν έχουν κλέψει». Όταν ο Αρχηγός της Χρυσής Αυγής είπε αυτά τα λόγια χαιρετώντας φασιστικά, όλοι στάθηκαν στην απροσχημάτιστη παραδοχή της φασιστικής του ταυτότητας. Λίγοι επισήμαναν πως το «ακόμα και φασίστες ή νεοναζί, αλλά πάντως καθαροί και έντιμοι» αποτελεί κεντρικό άξονα επικοινωνίας της Χρυσής Αυγής. Η καθαρότητα αποτελεί κομβικό σημείο στην πρόσληψη του ναζιστικού φαινομένου γενικά, και του ελληνικού νεοναζισμού ειδ

Γιώργος Βέλτσος, Lupus in fabula*

 
Ο παλιός μου φοιτητής (δύο μεταπτυχιακά, διδακτορικό, άνεργος) συναντά στην Κανάρη τον Νικήτα Κακλαμάνη (γκολφ παντελόνι, ασορτί ακριβό μπουφάν, τρεις φιρμάτες χάρτινες τσάντες, εκ των οποίων τις δύο κρατάει ο συνοδός του) και τον ρωτά: «Εσείς γιατί δεν φεύγετε από τη χώρα όπου ανθίζει η φαιδρά πορτοκαλέα;». Ο Κακλαμάνης τού απαντά: «Διότι μου αρέσουν οι νεραντζιές».
Ο Τσοχατζόπουλος συναντά στον Κορυδαλλό τον συσταβλιζόμενό του Αντώνη Κάντα και τον ρωτά: «Εσύ γιατί δεν φεύγεις;». Ο Κάντας τού απαντά: «Γιατί δεν μου στέλνει ελικόπτερο η Axon».
Ο φιλόλογος Νάσος Βαγενάς συναντά στην Ποιητική 12 τον Καβάφη και τον ρωτά αν είναι ελληνοκεντρικός. Ο Καβάφης απαντά: «Με προορίζετε για ακαδημαϊκό;».
Οι νεκρικοί αυτοί διάλογοι προϋποθέτουν τον εξαιρετικό στίχο του Αντώνη Ζέρβα: «Το ναυάγιο της Ελλάδος είναι το προσωπικό ναυάγιο όλων όσοι πίστεψαν πως θα είχαν θέση στο παρελθόν της». Διότι όσο ο Κάντας (ο νυν και ο επόμενος), δηλαδή όσο «η ερμηνευτική ασυδοσία που μας κληροδότησαν οι μεταμοντέρνες εξάρσεις», όπως θα έλεγε για τη λογοτεχνική θεωρία ο Βαγενάς, υποστηρίζεται από την «επιχειρηματική ηθική» των εταιρειών ανελκύσεως ναυαγίων, τόσο οι πάσης φύσεως διαμεσολαβήσεις θα νομιμοποιούνται. Επιπλέον θα κρίνονται εκ του αποτελέσματος και ως ηθικά αναγκαίες βάσει των εξής δύο συλλογισμών:
Πρώτον, «ό,τι είναι νόμιμο είναι ηθικό» (Βουλγαράκης) και, δεύτερον, «προμήθειες δόθηκαν και στους ανωτέρους μου με βάση την κοινή λογική» (Κάντας).
Οπότε όχι μόνο το ανήθικο είναι αποδεκτό με βάση την κοινή λογική αλλά και το «ηθικό» που όταν παρακολουθεί το «νόμιμο» καθίσταται ανήθικο διά της κοινής λογικής.
Προϋποτίθεται βεβαίως μια συμφωνία κυρίων. (Ο Κάντας στην κατάθεσή του αποκαλεί «κυρίους» τους 17 εντιμότατους φίλους του.)
Αυτή τη συμφωνία κυρίων ονομάζω «Ελλάδα», την ιστορία της οποίας ξαναγράφουν οι εντιμότατοι, έχοντας προηγουμένως μεταγράψει την «αίσθηση» που έχουν για την ελληνικότητα στο χρηματιστήριο των αξιών (και των αξιών).
Το ναυάγιο όμως της Ελλάδας – προσωπικό για όσους είχαν πιστέψει πως δικαιούνται μια θέση στο παρελθόν της, ναυάγιο εξίσου και για όσους έχουν θέση στο μέλλον της – παραμένει ναυάγιο διότι δεν είναι μόνο κοστοβόρα η ανέλκυσή του αλλά και η καταβύθισή του εκ νέου από την ίδια εταιρεία. Την εντιμότητα ας τη χαρίσουμε λοιπόν στους εντιμότατους και ας μην ακούσουμε τον Robert Merton να ισχυρίζεται πως «η εντιμότητα δεν είναι η καλύτερη πολιτική». Παρά ταύτα, είναι, εφόσον ο ηθικός κανόνας παρακάμπτεται από όσους έχουν την ικανότητα να εφευρίσκουν εναλλακτικές συνθήκες της εντιμότητάς τους εν ονόματι της ηθικής, η οποία παραμένει έντιμη όσο και ανέντιμη, λογική όσο και παράλογη.
Και ιδού, lupus in fαbula. Διότι σε κάθε αφήγημα εμφιλοχωρεί ο λύκος, σαν το τυφλό σημείο της όλης ιστορίας, ο οποίος επιτρέπει εντούτοις να διακρίνουμε τα μεγάλα του δόντια πίσω από τη μεταμφίεση της διοπτροφόρου γιαγιάς. Και αν η κρίση έχει, όπως λένε, ένα πλεονέκτημα είναι πως η Κοκκινοσκουφίτσα δεν θα χρειάζεται να υποβάλλει ιδιαίτερες ερωτήσεις ούτε στη γιαγιά ούτε στον λύκο αλλά ούτε και στο ιδεολόγημα της ελληνικότητας, είτε πρόκειται για κάτι το υπαρκτό ή το ανύπαρκτο.
Ο Κ. Τσουκαλάς στο τελευταίο βιβλίο του για την κρίση αποκαλεί τους λύκους «λαθρεπιβάτες». Πιστεύει μάλιστα πως «η ομαλή αναπαραγωγή ενός κοινωνικού όλου που απαρτίζεται αποκλειστικά από λαθρεπιβάτες μοιάζει αδύνατη από ιστορική άποψη». Θα είχε δίκιο αν οι λαθρεπιβάτες δεν ήταν οι μόνοι που περισυνελέγησαν σώοι μετά το ναυάγιο, έχοντας μάλιστα «βουτήξει» και τα ασημικά του υπερωκεανίου «Νέα Ελλάς». Το παράδοξο είναι πως, παρ’ όλα αυτά, δεν βούλιαξαν από το βάρος (της γνώμης τους).

(*)Lupus in fabula = Ο λύκος στην ιστορία, ή στο παραμύθι, ή στο αφήγημα

[Το Βήμα 04.01.2014]

 

Νέες προσθήκες στην Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα

Από το ηλεκτρονικό μας ταχυδρομείο:

  • Νέα εκδοτική σειρά από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης: Παλαιά κείμενα, νέες αναγνώσεις
    Οι Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης εγκαινίασαν μια νέα εκδοτική σειρά με τον τίτλο «Παλαιά κείμενα, νέες αναγνώσεις». Στόχος της σειράς αυτής είναι η έκδοση παλαιότερων αφηγηματικών κειμένων συνοδευμένων από σχετικές μελέτες που συστήνουν το έργο και τον δημιουργό του τόσο στο ειδικό όσο και στο ευρύ αναγνωστικό κοινό. Η «Κερένια κούκλα» του Χρηστομάνου αποτελεί την πρώτη έκδοση της σειράς, υπεύθυνη της οποίας είναι η Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης Αγγέλα Καστρινάκη.

Μαρία Πετρίτση, Οι ιστορίες της Πέμπτης: Οδός Θεμιστοκλέους

 

Κόκκινο φανάρι, γωνία Θεμιστοκλέους και Σόλωνος. Στο απέναντι πεζοδρόμιο ένα ανθρώπινο ποτάμι χύνεται προς τα κάτω. Άνθρωποι και ποντίκια. Μια αναίτια βιασύνη κάνει τα βήματά μου να φεύγουν πιο μπροστά. Περπατάω ως συνήθως με το κεφάλι κάτω, κοιτώντας τις πλάκες του πεζοδρομίου. Μπας και μου πούνε μυστικά. Μπας και ανακαλύψω πάνω τους το νόημα του κόσμου. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Μαρία Πετρίτση, Οι ιστορίες της Πέμπτης: Οδός Θεμιστοκλέους»