Αρχείο 4.3.2015

“Πασίγνωστο σχήμα μεταφοράς: ο μυθιστοριογράφος γκρεμίζει το σπίτι της ζωής του για να χτίσει, με τις πέτρες του, το σπίτι του μυθιστορήματός του.” (Μίλαν Κούντερα, Η τέχνη του μυθιστορήματος[*])

Είχα και άλλες ευκαιρίες να αναλογιστώ την παραπάνω ρήση, αλλά συχνότερα παρακολουθώντας αναρτήσεις είτε σε ιστολόγια (blogs) είτε σε χρονολόγια (τοίχους) στο facebook, από τη θέση αυτού που παρατηρεί μία σχεδόν ασύγγνωστη σπατάλη: «μα τι το δημοσιοποιεί τώρα αυτό, τόσο ωραίο κομμάτι», είναι η σκέψη μου συνήθως, «γιατί δεν το κρατάει για τον εαυτό του;». Συνεχίστε την ανάγνωση του «Αντώνης Νικολής, Τα λιθαράκια του σπιτιού μας [2015]»

Αρχείο 23/02/2015

 

«Διάλογοι»

Του Μάριου Πλωρίτη

ΠΟΙΑ είναι η πιο κοινόχρηστη λέξη της τωρινής δημόσιας ζωής – ή, έστω, μια απ’ τις πιο κοινόχρηστες; Μα η λέξη «διάλογος». Ευρω-τουρκικός διάλογος, Ελληνοτουρκικός διάλογος, Διάλογος για την Αναθεώρηση του Συντάγματος, για το Ασφαλιστικό, για την Παιδεία και καθεξής. Θαυμάσια! Γιατί ο διάλογος – η συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων, ιδεών κλ.π. – αποτελεί κατ’ εξοχήν δημοκρατικό μέσο για την αντιμετώπιση και τη λύση προβλημάτων κοινού ενδιαφέροντος. Συνεχίστε την ανάγνωση του «H αξιοθαύμαστη εξέλιξη της Δημοκρατίας του Λόγου»

Αρχείο 02/02/2015

 «Επάνω απ’ την κλεισμένη ημέρα απόμεινε μονάχα αυτό το αστέρι σαν ένας κόμπος από σπάγκο πάνω σ’ ένα σάκο βαθύ, μαλακό, με αβέβαιο όγκο. Τάχατες τι να’ χει μέσα αυτός ο σάκος; Τι μπορείς να διαλέξεις; Θα ‘ πρεπε να κόψεις με τα δόντια ή με τα νύχια σου τον κόμπο. Τα δέκα δάχτυλα σου έγιναν αργυρά, σχεδόν χρυσά. Μήπως αυτό ήταν μές στο σάκο; (Γιάννης Ρίτσος, ‘Το τέλος μιας ημέρας’, ‘Μαρτυρίες’).

Το κείμενο αφιερώνεται στη μικρή ανιψιά μου

Οι Μαρτυρίες’ του Γιάννη Ρίτσου γράφτηκαν την δεκαετία 1957-1967, μία δεκαετία κατά την διάρκεια της οποίας επήλθαν σημαντικές αλλαγές στο ελληνικό και παγκόσμιο πολιτικό γίγνεσθαι. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Σίμος Ανδρονίδης, Οι ‘Μαρτυρίες’ του Γιάννη Ρίτσου»

Αρχείο 22.1.205

Βενετία, 1567.

To εργαστήριο του δον Τιτσιάνο Βετσέλλιο[1] έσφυζε από ζωή. Κοσμοσυρροή κανονική. Μαθητευόμενοι αλλά κι επίδοξοι αγοραστές πηγαινοέρχονταν με διαφορετικούς ρυθμούς μέσα στις αίθουσες, αλλά και έξω στη μικρή αυλή της εισόδου. Μουσαμάδες όλων των μεγεθών ακουμπούσαν σε κάθε τοίχο. Άλλοι ήταν ήδη περασμένοι σε τελάρα κι άλλοι ήταν τυλιγμένοι σε ρολά, έτοιμοι για επεξεργασία.  Συνεχίστε την ανάγνωση του «Κατερίνα Ευαγγέλου–Κίσσα, Δομήνικος [2015]»

Αρχείο 6.1.2015

Η γυναίκα που περνά
Στη σφαίρα του μύθου
Θεόφιλος Γκωτιέ

Η Φρίντα κράτησε καλά κρυμμένο το μυστικό της. Αυτές οι σπουδαίες, μεξικανικές φορεσιές διέσωσαν ακέραια τη θηλυκότητά της. Ολόκληρη η ιστορία του Μεξικού καρφιτσωμένη στα μαλλιά της και ένα γαλάζιο σπίτι γεμάτο απ΄τα γραφικά ειδώλια των Αζτέκων. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ανταποκρίσεις Απόστολου Θηβαίου, Η Φρίντα μετά από τόσα χρόνια [2015]»

Αρχείο 04.01.2015

Ο αυθεντικός άναγνώστης τού Proust διατρέχεται συνεχώς από μικρούς φόβους. Διαπιστώνει κατά τα άλλα στη μεταφορική το καταστάλαγμα τής ίδιας μιμητικότητας, πού θα έπρεπε να τον καταπλήσσει σάν αγώνας για τήν ύπαρξη τού πνεύματος κάτω από τό φυλλωτό θόλο τής κοινωνίας. Πρέπει νά αναφερθεί καί κάτι, γιά τό πόσο βαθιά καί γόνιμη είναι ή αλληλοδιείσδυση αυτών των δύο βίτσιων, τής περιέργειας καί τής κολακείας. Συναντάμε σέ ένα αποκαλυπτικό σημείο τού κειμένου τής πριγκίπισσας Clermont – Tonnerre: «Καί δέν μπορούμε τέλος νά αποσιωπήσουμε, τό ότι ό Proust εκστασιαζόταν μέ τή μελέτη τού υπηρετικού προσωπικού.  Συνεχίστε την ανάγνωση του «Βάλτερ Μπένγιαμιν, Για την εικόνα του Proust -Μέρος ΙII [2015]»

Αρχείο 23.12.2014

Τσέζαρε

Δεν πρόκειται για την έμφυτη μελαγχολία του. Αυτή είναι μόνον η συνέπεια ενός πορτραίτου, η φυσική ακτινοβολία που δεν διαψεύδεται και δεν αμφισβητείται ποτέ. Ο Τσέζαρε Παβέζε δεν γοητεύει απόψε για τη βιωματική του γραφή, τα οδοιπορικά στην Ιταλία της βιομηχανίας, τις σκληρές συνθήκες, την καθημερινή αγωνία της επιβίωσης που γίνεται θρησκεία. Ο Πιερ Πάολο Παζολίνι είχε εδώ και χρόνια αποσαφηνίσει αυτήν ακριβώς την ατμόσφαιρα, κρατώντας για πάντα τον ειδικό, ψυχολογικό σφυγμό της στην ησυχία της Όστια.

Αυτή όμως η ρεαλιστική εξομολόγηση είναι δευτερευούσης σημασίας για τον Ιταλό που απελπίζεται, φτιαγμένος για μια άλλη εποχή. Τέτοιοι άνθρωποι ορόσημα μοιάζουν με τ΄απόφωνα των ορεινών, οδικών δικτύων, όταν επαναφέρουν μες στην ξαφνική ησυχία τ΄απόφωνα μιας αδάμαστης και σαν όλα τα απόλυτα, ωραίας και φυσικής ιστορίας. Ο Τσέζαρε ανήκει σ΄αυτά όταν ονειρεύεται μυστικά, πίσω από φαινομενικά, βροχερές ιστορίες, αισθανόμενος ολόκληρη τη ζωή μέσα του, την ακέραιη ομορφιά ενός αινίγματος.

Απόψε που συναντώ ξανά τον Τσέζαρε να λάμπει σαν την αρχαία ομορφιά της Ρώμης, της Αθήνας, της Καρχηδόνας, όσων πραγμάτων μυθικών διατηρούν ακέραιο το σφυγμό τους, απόψε που επιβεβαιώνονται και πάλι τ΄αναρίθμητα στρώματα της ανθρωπιάς που σημαίνει η γραφή, διαβάζω δυνατά εκείνο το ποίημα. Και όλα όσα διασώθηκαν απ΄τα μάτια του, υποθέσεις από πριν χαμένες αναβιώνουν σ΄ένα καθεστώς απελπισίας που γυρεύει τη μορφή του. Για όλα αυτά και ακόμη για έναν ρυθμό φυσικό, για την υποβλητικότητα και το δέος που κρύβει η ίδια η ζωή και τα μυστήριά της,

ο θάνατος θα΄ρθει και θα΄χει τα μάτια σου,

αυτός ο θάνατος που μας συντροφεύει

απ’ το πρωί ως το βράδυ, άγρυπνος,
κρυφός, σαν μια παλιά τύψη
ή μια παράλογη συνήθεια. Τα μάτια σου
θα ναι μια άδεια λέξη,
κραυγή που έσβησε, σιωπή.
Έτσι τα βλέπεις κάθε πρωινό
όταν μονάχη σκύβεις
στον καθρέφτη. Ω αγαπημένη ελπίδα,
αυτή τη μέρα θα μάθουμε κι εμείς
πως είσαι η ζωή κι είσαι το τίποτα.

Για όλους ο θάνατος έχει ένα βλέμμα.
Ο θάνατος θά ‘ρθει και θα ‘χει τα μάτια σου.
Θα ‘ναι σαν ν’ αφήνεις μια συνήθεια,
σαν ν’ αντικρίζεις μέσα στον καθρέφτη
να αναδύεται ένα πρόσωπο νεκρό,
σαν ν’ ακούς ένα κλεισμένο στόμα.
Θα κατεβούμε στην άβυσσο βουβοί.

*

©Απόστολος Θηβαίος

Αρχείο 2.12.2014

Ο σπουδαίος Χιλιανός ποιητής Pablo Neruda, είναι ο μεγάλος ‘ανατόμος’ της γης και της μνήμης της Νοτίου Αμερικής. Το ποιητικό του έργο ανάγεται στο φως, στο πάντα λυτρωτικό φως της ενεργής και «ζώσας» μνήμης. Ο μεγάλος Χιλιανός ποιητής αναπλάθει και μεταπλάθει ποιητικά τη γη, τα ποτάμια, τις πέτρες και τα βουνά της Νοτίου Αμερικής. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Pablo Neruda: ‘Να ξυπνήσει ο ξυλοκόπος’ -του Σίμου Ανδρονίδη [2014]»