Ανταποκρίσεις Απόστολου Θηβαίου, Σελίδες ημερολογίων [2014]

Αρχείο 23.12.2014

fav-3

Τσέζαρε

Δεν πρόκειται για την έμφυτη μελαγχολία του. Αυτή είναι μόνον η συνέπεια ενός πορτραίτου, η φυσική ακτινοβολία που δεν διαψεύδεται και δεν αμφισβητείται ποτέ. Ο Τσέζαρε Παβέζε δεν γοητεύει απόψε για τη βιωματική του γραφή, τα οδοιπορικά στην Ιταλία της βιομηχανίας, τις σκληρές συνθήκες, την καθημερινή αγωνία της επιβίωσης που γίνεται θρησκεία. Ο Πιερ Πάολο Παζολίνι είχε εδώ και χρόνια αποσαφηνίσει αυτήν ακριβώς την ατμόσφαιρα, κρατώντας για πάντα τον ειδικό, ψυχολογικό σφυγμό της στην ησυχία της Όστια.

Αυτή όμως η ρεαλιστική εξομολόγηση είναι δευτερευούσης σημασίας για τον Ιταλό που απελπίζεται, φτιαγμένος για μια άλλη εποχή. Τέτοιοι άνθρωποι ορόσημα μοιάζουν με τ΄απόφωνα των ορεινών, οδικών δικτύων, όταν επαναφέρουν μες στην ξαφνική ησυχία τ΄απόφωνα μιας αδάμαστης και σαν όλα τα απόλυτα, ωραίας και φυσικής ιστορίας. Ο Τσέζαρε ανήκει σ΄αυτά όταν ονειρεύεται μυστικά, πίσω από φαινομενικά, βροχερές ιστορίες, αισθανόμενος ολόκληρη τη ζωή μέσα του, την ακέραιη ομορφιά ενός αινίγματος.

Απόψε που συναντώ ξανά τον Τσέζαρε να λάμπει σαν την αρχαία ομορφιά της Ρώμης, της Αθήνας, της Καρχηδόνας, όσων πραγμάτων μυθικών διατηρούν ακέραιο το σφυγμό τους, απόψε που επιβεβαιώνονται και πάλι τ΄αναρίθμητα στρώματα της ανθρωπιάς που σημαίνει η γραφή, διαβάζω δυνατά εκείνο το ποίημα. Και όλα όσα διασώθηκαν απ΄τα μάτια του, υποθέσεις από πριν χαμένες αναβιώνουν σ΄ένα καθεστώς απελπισίας που γυρεύει τη μορφή του. Για όλα αυτά και ακόμη για έναν ρυθμό φυσικό, για την υποβλητικότητα και το δέος που κρύβει η ίδια η ζωή και τα μυστήριά της,

ο θάνατος θα΄ρθει και θα΄χει τα μάτια σου,

αυτός ο θάνατος που μας συντροφεύει

απ’ το πρωί ως το βράδυ, άγρυπνος,
κρυφός, σαν μια παλιά τύψη
ή μια παράλογη συνήθεια. Τα μάτια σου
θα ναι μια άδεια λέξη,
κραυγή που έσβησε, σιωπή.
Έτσι τα βλέπεις κάθε πρωινό
όταν μονάχη σκύβεις
στον καθρέφτη. Ω αγαπημένη ελπίδα,
αυτή τη μέρα θα μάθουμε κι εμείς
πως είσαι η ζωή κι είσαι το τίποτα.

Για όλους ο θάνατος έχει ένα βλέμμα.
Ο θάνατος θά ‘ρθει και θα ‘χει τα μάτια σου.
Θα ‘ναι σαν ν’ αφήνεις μια συνήθεια,
σαν ν’ αντικρίζεις μέσα στον καθρέφτη
να αναδύεται ένα πρόσωπο νεκρό,
σαν ν’ ακούς ένα κλεισμένο στόμα.
Θα κατεβούμε στην άβυσσο βουβοί.

*

©Απόστολος Θηβαίος