critique – Σελίδα 10

Robert Parker, Oἱ ἑλληνικοὶ θεοὶ πέρα ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα ―από τον Ιωάννη Πολέμη

05/03/2022

Robert Parker, Oἱ ἑλληνικοὶ θεοὶ πέρα ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα. Ὀνόματα, χαρακτήρες, μεταμορφώσεις.Μετάφραση Παναγιώτης Σουλτάνης. Ἐπιστημονική ἐπιμέλεια Μαρία Πατέρα, Πανεπιστημιακές Ἐκδόσεις Κρήτης, Ἡράκλειο 2021, σσ. 438

Το βιβλίο αυτό του γνωστού ιστορικού της αρχαίας ελληνικής θρησκείας Ρόμπερτ Πάρκερ βασίζεται στις διαλέξεις που έδωσε στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο πλαίσιο του κύκλου των περίοπτων Sather Lectures και έχει ως αντικείμενό του την παρουσία των Ελλήνων θεών έξω από τον στενό ορίζοντα του ελληνικού κόσμου, την πρόσληψή τους από τους ξένους εκείνους λαούς, που υπέστησαν την πολιτιστική επιρροή του ελληνισμού, και κυρίως την ονοματοδότησή τους. Φυσικά στον ορίζοντα των αναζητήσεων του μελετητή εισέρχεται και το ζήτημα της πρόσληψης ξένων θεοτήτων από τον ελληνικό κόσμο, της αναζήτησης, των μυθικών ή όχι, σχέσεών τους με τις αντίστοιχες ελληνικές θεότητες, και της αντίστοιχης ονοματοδότησής τους. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Robert Parker, Oἱ ἑλληνικοὶ θεοὶ πέρα ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα ―από τον Ιωάννη Πολέμη»

Βασιλικής Ράπτη, Η λεπταίσθητη Λαίδη μου ―από τον Κωτούλα Νικόλαο

25/02/2022

Από τις εκδόσεις Μελάνι

Για την ελληνόφωνη ποιητική συλλογή της Βασιλικής Ράπτη Η λεπταίσθητη Λαίδη μου…

Ομολογώ πως αναγιγνώσκοντας τη λεπταίσθητη Λαίδη μου, η εικόνα που ανασυστήθηκε στο μυαλό μου περί της γυναικείας υπόστασης προσιδιάζει στην ησιόδεια Αφροδίτη, της οποίας το πέρασμα προκαλεί την αναγέννηση του φυσικού περιβάλλοντος, καθώς χλόη ξεπροβάλλει και διαχέεται κάτω από τα λεπτεπίλεπτα πόδια της (στ. 195, ἀμφὶ δὲποίη ποσσὶν ὕπο ῥαδινοῖσιν ἀέξετο). Στην ποιητική συλλογή, η γυναικεία μορφή παίρνοντας άλλοτε μορφές του ζωικού βασιλείου και άλλοτε ακραγγίζοντας την ίδια τη Μητέρα Φύση, ανακαινίζει το φυσικό περιβάλλον επισημαίνονταςατελεύτητα τη γονιμοποιό και ζείδωρη λειτουργία της. Διαβάζοντας τα κατάμεστα από ποιητικές εικόνες στιχουργήματα της κ. Ράπτη, ο σύγχρονος αναγνώστης στέκει ανερμάτιστος μπροστά στην πρωτότυπη λογοπλαστική τεχνική που εστιάζει στο βλέμμα, τη ματιά, το φεγγάρι, το φως, τις ανθισμένες δαμασκηνιές ή τα άνθη αχλαδιάς καιροδακινιάς. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Βασιλικής Ράπτη, Η λεπταίσθητη Λαίδη μου ―από τον Κωτούλα Νικόλαο»

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Gösta Hellner, «Οι κούκλες της Άνδρου». [Μίνι λεύκωμα]

21/02/2022

Gösta Hellner, Οι κούκλες της Άνδρου. [Μίνι λεύκωμα]. Gutenbeg, Αθήνα 2021.

Ζώντας παλαιόθεν στην Ελλάδα, ο Γερμανός (Μίνστερ, 1937) πολυκαλλιτέχνης (ζωγράφος, γλύπτης, φωτογράφος, χειροτέχνης, μουσικός, γραφίστας– μόνο αυτά άραγε;!) είναι γνωστός ιδίως για τις επιστημονικές αρχαιολογικές φωτογραφίες του (Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο της Αθήνας).

Η παρούσα δίγλωσση έκδοση–τυπογραφικό διαμάντι φωτογραφίζει 37 κούκλες, μια επιλογή δημιουργημάτων του Γκέστα Έλνα κατασκευασμένων αποκλειστικά από χρησιμοποιημένα, πεταμένα/εγκαταλειμμένα ή φυσικά υλικά που συλλέχτηκαν στην Άντρο, συνθεμένα και ζωγραφικά διακοσμημένα από τον ίδιο. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Gösta Hellner, «Οι κούκλες της Άνδρου». [Μίνι λεύκωμα]»

Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου, ένα βιβλίο σε 600 λέξεις: Αλέκα Πλακονούρη, Οι δαίμονες του Αρέτσο

21/02/2022

Αλέκα Πλακονούρη, Οι δαίμονες του Αρέτσο, εκδόσεις Κέδρος, Αθήνα 2021

Η συλλογή διηγημάτων της Αλέκας Πλακονούρη φέρει τον διακειμενικό τίτλο «Οι δαίμονες του Αρέτσο», εμπνευσμένη από τις διάσημες τοιχογραφίες του Τζιότο. Τρεις ενότητες αποτελούν τη συλλογή της Αλέκας Πλακονούρη, («Νωπογραφίες», «Κολάζ», «Γκράφιτι») οι οποίες έχουν σαν κοινό χαρακτηριστικό τη γραμμική αφήγηση, επιτρέποντας στον αφηγητή να κινείται άλλοτε ανάδρομα και άλλοτε συνοπτικά μα κατά το πλείστον ρεαλιστικά. Κυρίαρχος χρόνος το παρελθόν και οι σκιές του, οι οποίες πρωταγωνιστούν αγγίζοντας, στιγμές τα όρια του μαγικού ρεαλισμού. Στο διήγημα με τίτλο «Το σωματείο», καθώς και στο ομότιτλο της συλλογής «Οι δαίμονες του Αρέτσο», η αφήγηση αντιγράφει αλλόκοσμα τις σκιές, καθώς το παρελθόν γλιστρά από τον σκληρό ρεαλισμό στο επέκεινα με μια ονειροπόληση που συνδέεται μαγικά με το παρελθόν. […] «Ξάφνου τυφλώθηκα και έπεσα στη γη, τυφλώθηκα από το φως που έφερε… Και είδα τη γυάλινη γύμνια της, τα άυλα σωθικά της, είδα το φωτεινό αίμα της…» Συνεχίστε την ανάγνωση του «Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου, ένα βιβλίο σε 600 λέξεις: Αλέκα Πλακονούρη, Οι δαίμονες του Αρέτσο»

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Paul Greveilliac, «Κόκκινες ψυχές»

14/02/2022

Paul Greveilliac, Κόκκινες ψυχές. [Μυθιστόρημα. 222 επισημειώσεις του συγγραφέα και της μεταφράστριας συν 37 τεκμηριώσεις για παρατιθέμενα αποσπάσματα]. Μετάφραση Στέλα Ζουμπουλάκη, επιμέλεια Στέλα Αλισάνογλου. Πόλις, Αθήνα 2021.

Εντυπωσιακό ντεμπούτο νεαρού Γάλλου συγγραφέα: 500 σελίδες για τα χρόνια 1930 – 2000 στη Σοβιετική Ένωση / Ρωσία, ιδιαίτερα από το θάνατο του Στάλιν μέχρι τον Γκορμπατσόφ.

Μέσα από τις ζωές των δυο βασικών ηρώων και φίλων (ένας αντιφατικότατος λογοκριτής κειμένων κι ένας μηχανικός σε vip αίθουσα προβολής / λογοκρισίας ταινιών), παρακολουθούμε γνωστά γεγονότα της εποχής, στιγμές της καθημερινής σοβιετικής πραγματικότητας, ιδίως όμως το έργο σπουδαίων συγγραφέων (Παστερνάκ, Σόλοχοφ, Γκρόσμαν, Σολζενίσιν κλπ) και σκηνοθετών (Καλατόζοφ, Ταρκόφσκι, Τσουχράι, Σέπιτκο κλπ).

Χιούμορ, ιδεολογικές ακροβασίες, μοντερνιστικά αφηγηματικά στοιχεία, μα και κάποιος «επεξηγηματισμός»– ίσως απαραίτητος για τους λιγότερο επαρκείς και/ή νεότερους αναγνώστες.
Ευπρεπέστατο μετάφρασμα και επιμέλεια.

(Λέξεις 100)

❀

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Hans Fallada, «Ο εφιάλτης»

07/02/2022

Hans Fallada, Ο εφιάλτης. [Μυθιστόρημα]. Μετάφραση Άγγελος Αγγελίδης, Μαρία Αγγελίδου. Gutenberg, Αθήνα 2021.

Εντονότατα αυτοβιογραφικό (κεντρικός ήρωας: συγγραφέας, αντιναζιστής, διορισμένος πρόσκαιρα δήμαρχος μιας μικρής γερμανικής πόλης από τους κατακτητές Σοβιετικούς, πολυεξαρτημένος όπως και η γυναίκα του, νοσηλευμένος επανειλημμένα σε σανατόριο), ξετυλίγεται από τον Απρίλη του 1945 μέχρι τον Ιούλη του 1946, κατά το μεγαλύτερο μέρος στο διαλυμένο μεταπολεμικό Βερολίνο. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Hans Fallada, «Ο εφιάλτης»»

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Ελένη Ε. Νανοπούλου, Με τα μάτια

17/01/2022

Ελένη Ε. Νανοπούλου, «Με τα μάτια». Διηγήματα. Γκοβόστης, Αθήνα 2016

Τριάντα τέσσερα ακαριαία διηγήματα, σε πέντε ενότητες («Στο σπίτι», «Δικά μου», «Η γραφή», «Οι άλλοι», «Οι άνθρωποί μου»), συναποτελούν το πρώτο αυτό πεζογραφικό βιβλίο της συγγραφέως (έχει προηγηθεί ένα ποιητικό). Ο δε γενικός τίτλος κυριολεκτεί, αφού, όπως σημειώνεται, «η ματιά μου είναι το όπλο μου».

Υπάρχουν κομμάτια πολύ πετυχημένα, που αποτυπώνουν πολύ πρωτότυπη θέαση των πραγμάτων («Με τα μάτια», «Εμβοές», «Καλές προθέσεις», «Ενοχή», «Τα τζιτζίκια», Τότε…», «Αν» κι όχι μόνο). Πολύ όμορφες και οι «κρυμμένες» αναφορές σε Ντίκινσον, Λόρκα, Κίπλινγκ (;) κλπ. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Ελένη Ε. Νανοπούλου, Με τα μάτια»

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Αριστοτέλης, «Τέχνη ρητορική»

05/01/2022

Αριστοτέλης, Τέχνη ρητορική. Μετάφραση, εισαγωγή, επιμέλεια Παντελής Μπασάκος. [+ Πρόλογος, (πλήθος χρηστικών υποσημειώσεων, μίνι εισαγωγές στα 1+4 κύρια μέρη και περισσότερες ενδιάμεσες), Βασική βιβλιογραφία, Γλωσσάρι, Ευρετήρια ονομάτων – αρχαίων χωρίων. Δίγλωσση έκδοση]. Εκδόσεις Εταιρία Μελέτης των Επιστημών του Ανθρώπου – νήσος, Αθήνα 2016.

Ο μέγας συστηματοποιητής Αριστοτέλης (4ος π.Χ.) δε θα μπορούσε να μην καταπιαστεί και με τη ρητορική τέχνη: ένα προοίμιο και τρία βιβλία συστηματοποιούν τα πάντα σε μορφή χρηστικού εγχειριδίου, με πλήθος παραδειγμάτων από μεγάλο εύρος τής ώς τότε γραμματείας.

Αυτό που πιο πολύ μ’ εντυπωσίασε στην παρούσα έκδοση είναι η δουλειά του καθηγητή Μπασάκου, όσο μπορώ βέβαια να τη συλλάβω: πέρα από τα καταγραμμένα στην ταυτότητα του βιβλίου, πιο πάνω, να τονίσω την εξαιρετική δημοτική γλώσσα του μεταφράσματος (κι όχι μόνο), που το καθιστά προσιτό στο μέσο αναγνωστικό κοινό, ικανοποιώντας συνάμα και τους/τις πιο απαιτητικούς/ές.

Μα και τι καλή έκδοση συνολικά.