Με τα μάτια των ξένων, Περιηγητές στην Έδεσσα και την Πέλλα 1328-1912

Από τον φιλοπρόοδο σύλλογο Έδεσσας «Μέγας Αλέξανδρος» και τη Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση Δήμου Έδεσσας

Η περιπέτεια της έκδοσης

Σημειώσεις ανεπίσημης Ιστορίας

[…] η μάγισσα Ιστορία με το αίμα ξεπλένει
πάντοτε τις πομπές της ο Μεσαίωνας διαρκής
κι ας λένε οι πολεμοχαρείς
τα νικητήρια ψέματά τους!
Μάρκος Μέσκος , Άλφα Βήτα, 2015.

Μια μικρή συλλογή περιηγητικών κειμένων, ανθολογημένων αποσπασμάτων, που αναφέρονταν στην Έδεσσα και την περιοχή της ήταν το έρεισμα για την έκδοση του παρόντος βιβλίου.

Η ιδέα -ή καλύτερα το όραμα – ενός τέτοιου εγχειρήματος τελούσε εν υπνώσει, ώσπου, λόγω της «έξωσης» από το ιστορικό κτίριό μας, τα βιβλία και τα αρχεία μεταφέρθηκαν σε άλλον χώρο. Ανάμεσά τους και ο φάκελος με τα κείμενα των περιηγητών.

Αυτό το γεγονός αποτέλεσε την κινητήριο δύναμη – ουδέν κακό αμιγές καλού- αναθέρμανε τα ασαφή σχέδια της έκδοσης και οδήγησε στο ξεκίνημα του σχεδιασμού και τελικά στην υλοποίηση .

Η έρευνα , για την βιβλιογραφική τεκμηρίωση των κειμένων που είχαμε στα χέρια μας, επικεντρώθηκε κυρίως στο διαδίκτυο. Όσο προχωρούσε η πλοήγηση μας έδινε νέους καρπούς: συγγραφείς και κείμενα που δεν γνωρίζαμε∙ και ο κατάλογος συνεχώς μεγάλωνε… Φτάσαμε έτσι να διπλασιάσουμε τον αριθμό των αρχικών κειμένων.

Η επόμενη φάση ήταν δυσκολότερη. Έπρεπε τα κείμενα να μεταφραστούν. Αποφασίσαμε να αναθέσουμε τις μεταφράσεις σε νέους συντοπίτες μας γλωσσομαθείς. Η αναμέτρησή τους με τα κείμενα είχε δυσκολίες, αλλά ήταν μια γοητευτική και ενδιαφέρουσα πρόκληση, όπως οι ίδιοι ομολόγησαν.

Λίγα ήταν τα κείμενα των οποίων τις μεταφράσεις βρήκαμε σε βιβλία και περιοδικά και τα δημοσιεύουμε με την συναίνεση των μεταφραστών.

viii
Το επόμενο βήμα ήταν να αποφασίσουμε πώς θα κατηγοριοποιήσουμε το υλικό, πώς θα το παρουσιάσουμε. Περάσαμε πολλές ώρες, εβδομάδες και μήνες συζητώντας και σχεδιάζοντας. Δεν ήταν λίγες οι φορές που αποθαρρυνθήκαμε και σχεδόν δειλιάσαμε μπροστά στον όγκο της δουλειάς. Αλλά πάντα ως δια μαγείας βρίσκονταν ως από μηχανής θεός ένα στήριγμα, μια απροσδόκητη βοήθεια που μας ωθούσε να συνεχίσουμε.

Την τελική επιλογή των κειμένων και τη δομή τους ανέλαβε να υλοποιήσει η φιλόλογος Αποστολία Μαλαδάκη. Έγραψε κι επιμελήθηκε τα βιογραφικά σημειώματα, τις εισαγωγές , τις τελικές παρατηρήσεις, την βιβλιογραφική τεκμηρίωση και είχε την γενική , γλωσσική και φιλολογική επιμέλεια. Συνέταξε και τον κατάλογο της βιβλιογραφίας, ξενόγλωσσης και ελληνόγλωσσης.

Τον πίνακα των τοπωνυμίων και των εκδόσεων του συλλόγου συνέταξε ο Γιάννης Χατζηπέγιου.

Ευχαριστίες οφείλουμε στους μεταφραστές, στον Ευάγγελο Χεκίμογλου που έγραψε το εισαγωγικό σημείωμα, στην Ελένη Χοντολίδου για την πολύπλευρη βοήθειά της και την ενθάρρυνση.

Θοδωρής Σαρηγκιόλης