Patricia Curd: Η κληρονομιά του Παρμενίδη. Ο ελεατικός ενισμός και η ύστερη προσωκρατική σκέψη (μτφρ.: Ε. Κεκροπούλου / Έ. Μαργέλη / Θ. Δαρβίρη / Κ. Αναστασοπούλου). Αθήνα: Ενάλιος 2008, 534 σ., 19 €.

Παρουσίαση
Ο Παρμενίδης ο Ελεάτης ήταν ο σημαντικότερος φιλόσοφος πριν από τον Πλάτωνα. Στο παρόν βιβλίο η Πατρίσια Κερντ ερμηνεύει εκ νέου τις απόψεις του Παρμενίδη και μας προσφέρει μια νέα εκδοχή για τη σχέση του με τους προκατόχους και τους διαδόχους του. Στην παραδοσιακή ερμηνεία ο Παρμενίδης ισχυρίζεται ότι η γένεση, η αλλαγή και η φθορά είναι κάτι που δεν υφίσταται στην πραγματικότητα και ότι υπάρχει μόνο ένα πράγμα. Έτσι απέρριψε ως αδύνατη την επιστημονική έρευνα των Προσωκρατικών φιλοσόφων. Όμως οι φιλόσοφοι που έδρασαν μετά τον Παρμενίδη επιχείρησαν να ερμηνεύσουν τη φυσική αλλαγή και συμπέραναν την ύπαρξη πλήθους βασικών οντοτήτων. Έτσι κατά την παραδοσιακή ερμηνεία, οι Ύστεροι Προσωκρατικοί είτε αγνόησαν είτε απέρριψαν τις διαπιστώσεις του. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η κληρονομιά του Παρμενίδη»

Μίλαν Κούντερα, Ο ακρωτηριασμός της Δύσης, μετάφραση: Γιάννης Η. Χάρης, Εστία 2022

Παρουσίαση

«Ο ΑΚΡΩΤΗΡΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ Ή Η ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ Ευρώπης» δημοσιεύτηκε στο γαλλικό περιοδικό Le Debat τον Νοέμβριο του 1983, μεταφράστηκε αμέσως στις περισσότερες ευρωπαϊκές γλώσσες, και είχε αντίκτυπο αντιστρόφως ανάλογο με τη συντομία του. Είκοσι σελίδες οι οποίες έδωσαν το έναυσμα για πλημμυρίδα αντιδράσεων, συζητήσεων και πολεμικών, κυρίως από την πλευρά της Γερμανίας και της Ρωσίας. Ενώ στη Δύση συνέβαλαν, σύμφωνα με μια διατύπωση του Ζακ Ρούπνικ, «στην αναδιαμόρφωση του πνευματικού χάρτη της Ευρώπης» πριν από το 1989. Την εποχή που η Δύση έβλεπε την Κεντρική Ευρώπη σαν μέρος του ανατολικού μπλοκ, ο Κούντερα της υπενθύμιζε με σφοδρότητα ότι η Κεντρική Ευρώπη πολιτισμικά ανήκε ολόκληρη στη Δύση και ότι, στην περίπτωση αυτών των «μικρών εθνών» που δεν είχαν απολύτως Συνεχίστε την ανάγνωση του «Μίλαν Κούντερα, Ο ακρωτηριασμός της Δύσης»

Μαργαρίτα Παπαγεωργίου, Εξωτικά είδη, εκδόσεις Σαιξπηρικόν, Θεσσαλονίκη 2022

«Τέλος και αρχή, φανερώνουν την ομορφιά του πετάγματος…»

Η ποιήτρια επιλέγει για την τέταρτη ποιητική της συλλογή τον ιδιαίτερο τίτλο ΕΞΩΤΙΚΑ ΕΙΔΗ, περιγράφοντας την πρόθεσή της να περιηγηθεί σ’ έναν κόσμο, εν είδη διαφυγής, πέρα από τα συγκεκριμένα και τα τετριμμένα. Η συλλογή αποτελείται από τέσσερις ενότητες με εξίσου συμβολικούς τίτλους: (τροπικά, ξωτικά, παραδείσια, οικόσιτα), δηλώνοντας εξαρχής το τέλος και την αρχή της νοητικής – εσωτερικής περιπλάνησης, αλλά και το επιτηδευμένα αφηρημένο πνεύμα του ποιητικού της στοχασμού. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Μαργαρίτα Παπαγεωργίου, Εξωτικά είδη ―από την Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου»

Μετάφραση: Αντώνης Καλοκύρης / Ευθύνη Σειράς: Σώτη Τριανταφύλλου / Εκδόσεις Πατάκη

Περίληψη:
Στη Δύση, η µελέτη της δικτατορίας έχει αποκτήσει µια σχεδόν εξωτική διάσταση. Όµως τα απολυταρχικά καθεστώτα παραµένουν οδυνηρή πραγµατικότητα για δισεκατοµµύρια ανθρώπους παγκοσµίως, µε τις ελευθερίες τους να παραβιάζονται και τα δικαιώµατά τους να καταστρατηγούνται µε όλους τους τρόπους.
Ποια είναι η φύση της δικτατορίας; Πώς επικρατεί; Ποιες συνθήκες και περιστάσεις τής επιτρέπουν να ευδοκιµήσει; Και µε ποιους τρόπους οι δικτάτορες καταφέρνουν να διατηρούν την εξουσία ακόµα και όταν τους λοιδορούν και τους χλευάζουν οι κυβερνώµενοι;

*
Η κρίση του βιβλίου από τον ©Πέτρο Μαρινίδη στην Athens Review of Books

Ο Αλλάχ γνωρίζει καλύτερα

Η δικτατορία δεν εγκαθιδρύεται για να διαφυλάξει μιαν επανάσταση∙ η επανάσταση γίνεται για να εγκαθιδρυθεί η δικτατορία. (…) Στόχος της εξουσίας είναι η εξουσία. ―Τζορτζ Όργουελ, 1984

Η αναφορά που συνοψίζει εξαιρετικά το κεντρικό θέμα της μελέτης, φανερώνοντας ταυτόχρονα τον συγγραφέα μυθιστορημάτων πίσω από τον φωτισμένο δοκιμιογράφο, νομίζω πως είναι η παραβολή του σπουργιτιού, στην αρχή της 7ης ενότητας, για τους προδιαθεσιακούς παράγοντες στην αποδοχή μιας δικτατορίας (σ. 107-108). Πρόκειται για γνωστή στο Ισλάμ παραβολή, με το σπουργίτι που παραπονιέται στον Θεό επειδή με κάποιον κεραυνό κατέστρεψε τη φωλιά του σ’ ένα δένδρο, υποχρεώνοντάς το να κατασκευάζει καινούργια, και τον Θεό να του εξηγεί πως μια οχιά ενέδρευε στο δέντρο, συνεπώς το χτύπημα έσωσε τη ζωή του σπουργιτιού∙ το οποίο μένει πλέον ευγνώμoν προς την καταστροφική χειρονομία κι αρχίζει ενθουσιωδώς την κατασκευή νέας φωλιάς, βέβαιο ότι, αγαθός και προστατευτικός ακόμα κι όταν το κατατρύχει, «ο Αλλάχ γνωρίζει καλύτερα». Συνεχίστε την ανάγνωση του «Αλάα Αλ – Ασουάνι, Το σύνδρομο της δικτατορίας»

Νίκος Α. Πουλινάκης, Δασοτόπι εύφλεκτων ουλών, εκδόσεις Το Ροδακιό

Η μεταρομαντική ποιητική του Ν. Πουλινάκη

Ο Νίκος Πουλινάκης επανέρχεται με μια τρίτη προσωπική ποιητική συλλογή, η προηγούμενή του (Η εθελούσια ερυθρότητα των λέξεων, ΑΩ, 2018), όπου η ρομαντική διάθεση με την οποία δομεί τα χαϊκού του μεταφέρεται και στην παρούσα συλλογή. Ενενήντα τέσσερις δημιουργίες, κάποιες μακροσκελέστερες, χωρίς να λείπουν και τα εμβόλιμα τρίστιχα, στην τεχνική των χαϊκού – «Γίναν φιλιά της/αγνά μελισσοκέρια/στα σωθικά μου.» – κοσμούν τη συλλογή του, η οποία είναι αφιερωμένη στους γονείς του. Ευφάνταστος ο κόσμος του Πουλινάκη υπηρετεί το ποιητικό του σύμπαν με τη χρήση αρκετών επιθέτων, μένοντας πιστός σ’ έναν τρόπο ποιητικής έκφρασης, ο οποίος αποφεύγει τη ρεαλιστική νεοτερική και μετανεοτερική απεικόνιση. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Νίκος Α. Πουλινάκης, Δασοτόπι εύφλεκτων ουλών ―από την Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου»

Χρύσα Κοντογεωργοπούλου, Αγρώστις ―εκδόσεις 24 Γράμματα

Φτάνοντας το βιβλίο της Χρύσας Κοντογεωργοπούλου στα χέρια μου, έκανα το παιχνίδι που ακολουθώ τελετουργικά όταν συναντώ ένα καινούργιο βιβλίο. Άνοιξα τυχαία σε διάφορες σελίδες και διάβασα όπου έπεφτε το μάτι μου. Διάβασα : «ο Χρόνος πάλι Άχρονος στον θάνατο». Σκέφτηκα, ότι οι λέξεις «Χρόνος» και «Άχρονος» είναι γραμμένες με κεφαλαία άλφα, ενώ ο «θάνατος» με μικρό θήτα. Νίκη της ζωής, λοιπόν. Μετά διάβασα : «Η λυρική σκηνή είναι η τρέλα» και σκέφτηκα «ωραία, έχει ψυχή το θέμα, δεν θα χαθούμε σε νοήματα και εγκεφαλικά σχήματα». Στη συνέχεια διάβασα : «Κι είδαν από μακριά σα μια σκιά/ τον Ιωάννη να περνά». Και μεταφυσικό στοιχείο, σχολίασα. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Χρύσα Κοντογεωργοπούλου, Αγρώστις ―από την Μαρία Κουλούρη»

ΓΕΝΕΘΛΙΑ ΠΟΛΗ ―Συλλογικό. Επιμέλεια: Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης, εκδόσεις Ελληνοεκδοτική

Για μια ακόμη φορά ο Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης εμπνεύστηκε και δημιούργησε μια πρωτότυπη συλλογή ιστοριών, μια ανάσα δροσιάς στο άγονο τοπίο της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Η Γενέθλια Πόλη παρουσιάζει ιστορίες απ’  όλη την Ελλάδα αλλά  και έξω από αυτήν, ιστορίες που δεν έχουν μονάχα σκληρές στιγμές μα και όμορφες όπως εκείνη με τα αγόρια που παίζουν ποδοσφαιράκια ξύλινα  ακούγοντας τον κυματιστό θόρυβο «καθώς κατάπινε την άσπρη μπαλίτσα  το στόμα του τέρματος». Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης, Γενέθλια Πόλη ―από τον Απόστολο Σπυράκη»

Θεοχάρης Ι. Φραγκιουδάκης, Κρητική ποιητικότητα χθες και σήμερα, εκδόσεις Ραδάμανθυς, Χανιά 2022

Ο κύριος Φραγκιουδάκης μάς έδωσε μόλις πρόσφατα ένα βιβλίο που παρουσιάζει κάποιο ενδιαφέρον όχι μόνον για τους εραστές τής λογοτεχνίας αλλά και για τους φιλολόγους, ιδιαίτερα για τους ασχολούμενος με την έρευνα και τον σχολιασμό κειμένων· γραμμένο με μια φρεσκάδα στον τρόπο και μια αρενωπότητα στο συναίσθημα –δύο χαραχτηριστικά που αξίζουν την προσοχή μας. Η τελευταία αυτή εργασία τού κυρίου Φραγκιουδάκη δεν είναι, βέβαια, χωρίς αδυναμίες πράγμα το οποίο δεν θα πρέπει ν’ αποθαρρύνει τους αναγνώστες σχετικών κειμένων απ’ το ν’ ασχολήθουν μαζί της. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Κριτική στην «Κρητική ποιητικότητα» τού Φραγκιουδάκη ―από τον Κωνσταντίνο Κ. Χατούπη»