Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Mικαέλ Λονέ, «Η μεγάλη περιπέτεια των Μαθηματικών. Από την προϊστορία μέχρι τις μέρες μας»

Mικαέλ Λονέ, «Η μεγάλη περιπέτεια των Μαθηματικών. Από την προϊστορία μέχρι τις μέρες μας». Μετάφραση Ανδρέας Μιχαηλίδης [μαθηματικός, συγγραφέας. Εικονογράφηση εντός κειμένου]. Πατάκης, Αθήνα 2019.

Ό,τι πιο ζωντανό έχω διαβάσει στα εκλαϊκευμένα Μαθηματικά. Αναφορές –ανάμεσα στ’ άλλα– στα εξής: ξεκίνημα από τις πρακτικές ανάγκες στην προϊστορία, ανάπτυξη στην  Ανατολή, εμφάνιση των αριθμητικών συστημάτων, παγίωση της ενιαίας συμβολικής γλώσσας, διαμόρφωση των μαθηματικών κλάδων – υποκλάδων, σχέση με τις Φυσικές Επιστήμες. Εδώ παρελαύνουν επίσης θρυλικοί μαθηματικοί, από τον Αρχιμήδη, τον αλ Χουαρίζμι ή τον Φιμπονάτσι μέχρι τη Νέτερ, τον Τούρινγκ  ή τον Γκέντελ. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Mικαέλ Λονέ, «Η μεγάλη περιπέτεια των Μαθηματικών. Από την προϊστορία μέχρι τις μέρες μας»»

Θόδωρος Θεοδωρίδης, Υπεύθυνος υποκλυσμών ―από την Τασούλα Γεωργιάδου

Θόδωρος Θεοδωρίδης, «ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΥΠΟΚΛΥΣΜΩΝ», εκδ. Μετρονόμος, Αθήνα 2019

ΤΟ ΣΠΑΝΙΟΝ ΤΟΥ ΕΥΘΥΜΟΥ

Το γέλιο και η η χαρούμενη διάθεση είναι ζωογόνα για την ύπαρξή μας, ευφραίνουν την ψυχή. Μας τρέφουν, μας κάνουν παραγωγικούς στην καθημερινότητά μας. Κι όμως, παρά την οικονομική ευημερία και την αλματώδη τεχνολογική πρόοδο των τελευταίων χρόνων, το εύθυμο στοιχείο στις εκφάνσεις της ζωής παρατηρούμε να ελαττώνεται διαρκώς. Αντιθέτως είχαμε εξαιρετικά πεζογραφήματα  με εύθυμο ύφος, ακόμη και μέσα στην Κατοχή από τον Δημ. Ψαθά, και σχεδόν παράλληλα από τον Νικ. Τσιφόρο τις δεκαετίες ’50-’60. Από αυτά προέκυψαν πλήθος από θεατρικές/κινηματογραφικές κωμωδίες που έγιναν κλασικές και τις αναζητούμε διακαώς στις τηλεοπτικές επαναλήψεις τους, οι δε ατάκες τους διαιωνίζονται από τις νεότερες γενιές. Αναζητώντας τίτλους στην αγορά βιβλίου πέφτεις κυρίως σε επανεκδόσεις των δεξιοτεχνών του ευθυμογραφήματος. Τα σύγχρονα σπανίζουν. Κι ας ζούμε στην χώρα του Αριστοφάνη και του Αισώπου. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Θόδωρος Θεοδωρίδης, Υπεύθυνος υποκλυσμών ―από την Τασούλα Γεωργιάδου»

Νίκος Ι. Τζώρτζης, Αναψηλάφηση Β’ ―κυκλοφορεί [αποσπάσματα]

Δείγμα γραφής

I

ΚΑΒΑΦΙΚΟΝ-ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ

Έτοιμοι για:

«Θερμοπύλες» (στα λόγια),
«Ιθάκες» (στα όνειρα),
«Βαρβάρους» (στ’ αλήθεια).

*

  ΑΝΑΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ

Εύκολα στις λέξεις
ο  σ τ ό ν ο ς
γίνεται
ν ό σ τ ο ς· Συνεχίστε την ανάγνωση του «Νίκος Ι. Τζώρτζης, Αναψηλάφηση Β’ ―κυκλοφορεί [αποσπάσματα]»

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Kατερίνα Σχινά, «Μυστικά του συρταριού. Η τέχνη και οι τεχνίτες της ημερολογιακής γραφής»

Kατερίνα Σχινά, «Μυστικά του συρταριού. Η τέχνη και οι τεχνίτες της ημερολογιακής γραφής». [Ανθολογία. Εισαγωγή, υποσημειώσεις, βιογραφικά, ευρετήριο, βιβλιογραφία]. Πατάκης, Αθήνα 2017.   

Ένα πολύ γοητευτικό βιβλίο, που το διαβάζω δυστυχώς όψιμα.

Εκατοντάδες αποσπάσματα από ημερολόγια 130 περίπου σημαντικών ημερολογιογράφων όλων των φύλων, ποικίλων εποχών, ιδιοτήτων και προελεύσεων, σε ειδολογική κατάταξη έντεκα κεφαλαίων: Περί ημερολογίων –  Ο εαυτός. Οι άλλοι –  Συναναστροφές και γνωριμίες – Τα φύλα. Ο έρωτας –  Τέχνη και γραφή –  Το ρίγος της Ιστορίας –  Ταξίδια και τόποι –  Η φύση –  Τα όνειρα. Οι ουσίες –  Βία, απώλεια, φθορά, θάνατος –  Θεός και   Θρησκεία. Κυριαρχούν οι αγγλόφωνοι και  οι μεταφρασμένοι προς τ’  αγγλικά, απ’  όπου συχνά μεταφράζει η ανθολόγος, ενώ υπάρχουν και λίγοι  Έλληνες. Στο σημαντικό «υποστηρικτικό περιτύλιγμα», ξεχωρίζει η κατατοπιστικότατη Εισαγωγή.

Διαβάζεται ποικιλοτρόπως, αποκαλύπτει πολλά, προκαλεί αναγνωστικές επιστροφές.

(Λέξεις 100)

 

Ζωή Κατσιαμπούρα, Οδός Άνω Κάτω ―κυκλοφορεί [απόσπασμα]

Από τις εκδόσεις Νίκας

Ο κατήφορος

Ήταν ωραία στη Τζια το απόγευμα εκείνο.
Ζεστή, ανοιξιάτικη μέρα και από τη ράχη του νησιού η θέα στο Αιγαίο σαγηνευτική. Να κάθεσαι και να κοιτάς, να σταματάει  ο χρόνος, να είσαι σαν σε μυθιστόρημα.
Τα παιδιά αργούσαν να ετοιμαστούν για τη βόλτα, τα μεγάλα απασχολημένα με τα κινητά τους και τα μικρά με τα παιγνίδια τους, τελείως ξεμυαλισμένα. Ναι, αλλά έπρεπε να πάνε στην Καρθαία.  Δεν γίνεται να έρθεις στην Κέα και να μην πας στην Καρθαία, λένε οι  οδηγοί. Οπότε;
Οπότε κατέληξαν στον δρόμο της Καρθαίας γύρω στις πεντέμισι, πάρκαραν το αμάξι και πήραν με τα πόδια τον κατήφορο. Υπέροχα!  Οι γυμνές πλαγιές πρασινοκιτρίνιζαν με την άνοιξη, μακριά  κάτι πέτρινα σπιτάκια, από αυτά τα αγροτικά του νησιού, με τον προφυλαγμένο εξώστη και χωρίς παράθυρα, έσβηναν  τον χρόνο. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ζωή Κατσιαμπούρα, Οδός Άνω Κάτω ―κυκλοφορεί [απόσπασμα]»

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: β. γ. δελλής, «μπανάλ»

β. γ. δελλής, μπανάλ. ΑΩ εκδόσεις, Καλύβια 2021

Ένας νεαρός, ψευδώνυμος ποιητής, που

-κάνει το ντεμπούτο του έχοντας στις αναφορές του –άμεσα ή έμμεσα– Ουράνη, Εγγονόπουλο, Καμπά(!), Ντόρρο, –παραδόξως;– Δημήτρη Χριστοδούλου, Βιαν, Εμπειρίκο, Ναμπόκοφ, Σεφέρη (Λάλα;), πλήθος σημαντικούς ζωγράφους, τον ηθοποιό Ζαν Πιερ Λεό και ποιος ξέρει τι άλλο που μου διέφυγε

-το βιογραφικό του είναι αυτοσαρκαστικό ποίημα

-αναπτύσσει εν πολλοίς ιδιοσύστημα γραφής (απουσία κεφαλαίων αρχιγραμμάτων στα ανθρωπωνύμια – τοπωνύμια, ιδιότυπη στίξη κλπ) Συνεχίστε την ανάγνωση του «Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: β. γ. δελλής, «μπανάλ»»

Χρύσα Φάντη, Σε θολά νερά ―προδημοσίευση

H υπό έκδοση συλλογή διηγημάτων της Χρύσας Φάντη, Σε θολά νερά, από τις εκδόσεις Σμίλη, 2021

Βράδυ. Τη νιώθεις ν’ ανασαίνει δίπλα σου και σαν να κολυμπάει στο ημίφως. Ξαφνικά ένας γδούπος από το διπλανό δωμάτιο σε κάνει να υποψιαστείς ότι το γκαρσόνι που μόλις σας έφερε την παραγγελία έχει βρεθεί κάπου εκεί, και τώρα έντρομο βιάζεται να το σκάσει. Τον φαντάζεσαι να σηκώνει από το πάτωμα μια ζώνη καουμπόικη με βαριά μεταλλική αγκράφα (εξ ου και ο γδούπος) και στη συνέχεια να κουμπώνεται.

Θυμάσαι τον εαυτό σου δεκαετίες πίσω, όταν φορούσες μια τέτοια ζώνη με χαραγμένη στο κέντρο μια νεκροκεφαλή. Της το αναφέρεις κι εκείνη συνεχίζει να κοιτάει προς το παράθυρο, με το πιρούνι μετέωρο κάτω από το σαγόνι της. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Χρύσα Φάντη, Σε θολά νερά ―προδημοσίευση»

Σπύρος Σφενδουράκης, Στον καθρέφτη του Δαρβίνου

Μια προσπάθεια να διαλευκανθούν οι πιο κοινές παρανοήσεις στην εξελικτική θεωρία, από τις Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης

Πόσο παραμορφώνει ένας παλιός καθρέφτης; Πόσο αλλοιωμένες αντανακλά τις θεωρίες του Δαρβίνου σήμερα; Πόσο καλά αντιλαμβανόμαστε την εξελικτική θεωρία κοιτώντας την στον καθρέφτη του σπουδαίου επιστήμονα; Μήπως η δυσκολία που συναντά πολύς κόσμος να αποδεχθεί την εξελικτική θεωρία έχει σχέση και με εσφαλμένους τρόπους κατανόησής της; Πόσο καλά γνωρίζουμε τι λέει η σύγχρονη εξελικτική βιολογία; Πόσο διαφέρουν αυτά που λέει από τη δαρβινική θεωρία; Είναι η εξέλιξη απλώς μια θεωρία και τι είναι στ’ αλήθεια μια επιστημονική θεωρία; Μπορούμε να εξηγήσουμε τη ζωή και την ποικιλία της με τρόπο διαφορετικό από εκείνον που μας προσφέρει η εξελικτική θεωρία; Μήπως οι εξελικτικοί βιολόγοι προσπαθούν να δικαιώσουν άδικα κοινωνικά συστήματα και να αποδώσουν στα γονίδια το κάθε τι; Και, εντέλει, καταγόμαστε πράγματι από πιθήκους, ή όχι; Σε τούτο το βιβλίο εξετάζονται αυτά και άλλα πολλά ερωτήματα που αφορούν μία από τις σπουδαιότερες κατακτήσεις της ανθρώπινης νόησης, τη θεωρία για την εξέλιξη της ζωής στον πλανήτη μας (ή μήπως και αλλού;). Αυτό γίνεται με τρόπο κατανοητό από τον καθένα, δίχως τεχνικούς όρους και δύσκολες έννοιες. Το μόνο που θα χρειαστεί ο αναγνώστης είναι διάθεση για αμφισβήτηση, ανοιχτό μυαλό και απέκδυση από κάθε προκατάληψη και ιδεολογική δέσμευση. Ίσως έτσι η εικόνα στον καθρέφτη να γίνει πιο καθαρή.

Διαβάστε απόσπασμα από το βιβλίο εδώ

Ο Σπύρος Σφενδουράκης είναι Καθηγητής Οικολογίας και Βιοποικιλότητας στο Τμήμα Βιολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κύπρου. Σπούδασε Βιολογία στο ΕΚΠΑ, απ’ όπου πήρε και το διδακτορικό του. Πέρα από το επιστημονικό του έργο στη βιογεωγραφία, τη συστηματική και την οικολογία, ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τη διάδοση της επιστημονικής γνώσης στο ευρύ κοινό. Έτσι, δίνει πολλές διαλέξεις, αρθρογραφεί συστηματικά στον τύπο, ενώ έχει επιμεληθεί ή μεταφράσει στα ελληνικά σημαντικά βιβλία εκλαϊκευμένης επιστήμης, με αντικείμενο κυρίως την εξέλιξη και την οικολογία. Είναι, επιπλέον, Γραμματέας της Ελληνικής Εξελικτικής Εταιρείας. Αυτό είναι το πρώτο του βιβλίο.