Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Γιώργος Θάνος, «Τα καύκαλα»

Γιώργος Θάνος,  Τα καύκαλα, διηγήματα. Ιωλκός, Αθήνα 2019. 

Δεκαεννιά διηγήματα (και τέσσερις εξαιρετικές φωτογραφίες) του συγγραφέα (γεν. 1984), συναπαρτίζουν το υπολογίσιμο αυτό ντεμπούτο.

Το πρόβλημα είναι ότι τα δεκαεφτά πρώτα είναι παλιομοδίτικα, τόσο στη θεματολογία (θα μπορούσαν να είχαν γραφτεί το ΄70, με ελάχιστες προσμίξεις, όπως η  αλβανική μετανάστευση στην Ελλάδα ή η πρόσφατη Ολυμπιάδα), όσο και στη γραφή, επειδή απουσιάζει η υπαινικτικότητα: ο συγγραφέας τα λέει όλα, σα να φοβάται να ολοκληρωθεί το δημιούργημά του διαφορετικά στο κάθε αναγνωστικό μυαλό.

Πρέπει κανείς να φτάσει στο τέλος, για να βρει δυο διηγήματα που δεν έχουν τα παραπάνω προβλήματα: «Η γεώτρηση» (σε δεύτερο πρόσωπο!) και «Τα ροδάκινα». Η αποζημίωση είναι επαρκής.

 

Χαράλαμπος Κατσαράς: Λόρδος Μπάϋρον, Συγκριτικές Μελέτες στην Ανάλυση των Ποιημάτων του

Χαράλαμπος Κατσαράς: Λόρδος Μπάϋρον, Συγκριτικές Μελέτες στην Ανάλυση των Ποιημάτων του, εκδόσεις ΑΩ

 Ο γνωστότερος και ίσως σημαντικότερος φιλέλληνας –λόρδος Βύρωνας για τους Έλληνες–, ο εμβληματικότερος εκπρόσωπος του «ρομαντισμού» στην χώρα του, άτομο με κοινωνικά αντισυμβατικό χαρακτήρα, ήρθε από νωρίς σε σύγκρουση με το αριστοκρατικό περιβάλλον του, αλλά και με την ίδια του τη χώρα, την Αγγλία, την οποία και εγκατέλειψε οριστικά το 1816.
Ο Μπάυρον, όμως, δεν ήταν μόνο φιλέλληνας, ούτε απλά κάποιος ποιητής· υπήρξε ένας από τους πυλώνες του ρομαντισμού, ευφυής κληρονόμος της gothic λογοτεχνίας, μεγάλος διανοητής με ρηξικέλευθες απόψεις για τη ζωή. Και πλήρωσε ακριβά γι’ αυτό. Εκατόν ενενήντα έξι χρόνια μετά το θάνατό του, ο Μπάυρον παραμένει ένας γνωστός-άγνωστος.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Χαράλαμπος Κατσαράς: Λόρδος Μπάϋρον, Συγκριτικές Μελέτες στην Ανάλυση των Ποιημάτων του»

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Bernhard Schlink, Όλγα

Bernhard Schlink, Όλγα ―μτφρ.: Απόστολος Στραγαλινός, εκδόσεις Κριτική, 2018

Ανατολική Πρωσία: η φτωχή Όλγα ερωτεύεται έναν ταξικά «ανώτερό» της, επηρμένο αξιωματικό, γίνεται δασκάλα και μοδίστρα, ζει δυο Παγκόσμιους Πολέμους,  και, σε προχωρημένη ηλικία, χάνει τη ζωή της σε μια παράτολμη πράξη. Ενδιάμεσα, στέλνει αναπάντητα γράμματα στον εξαφανισμένο αγαπημένο της.

Συγκίνηση, αξιοπρέπεια και απλότητα

Μυθιστόρημα σε τρία Μέρη, χωρισμένα με απόλυτη σαφήνεια. Πρώτο: τέλη του 19ου αιώνα – ΄50 κάτι, μηδενική εστίαση, παντογνώστης συγγραφέας· δεύτερο: ΄50 κάτι – μέρες μας, εσωτερική εστίαση· τρίτο: 1913-1971,επιστολικό, με εξαίρεση τον επίλογο. Κάθε (επίδοξος) συγγραφέας θα έπρεπε να μελετήσει την τέτοια δόμηση.

Μετάφραση ευπρόσωπη, με αναίτιες παραχωρήσεις στην καθαρεύουσα, επιμέλεια βελτιώσιμη, έκδοση άρτια.

(Λέξεις 99)

 

Ελπίδα Γρηγοράκη, Από τις κάργιες στα κοτοπουλάκια

(Εκφάνσεις της καρυωτακικής σάτιρας)

Στις 21 Ιουλίου 1928 ο Κ. Γ. Καρυωτάκης αυτοκτόνησε με μια σφαίρα στην καρδιά.

Στη  νεοελληνική λογοτεχνία, στη φιλολογία και στην κριτική έχουν εμφανιστεί και ευδοκιμήσει πολλές διαμάχες. Λίβελλοι, κριτικές,  παρωδία, σάτιρα, παιγνιώδης λογοτεχνία, θεωριτικά κείμενα και δοκίμια  αντικατοπτρίζουν ανταρσίες και συγκρούσεις.

Ο Κ.Γ. Καρυωτάκης εντάσσει το Ποίημα «Μικρή Ασυμφωνία εις Α Μείζον» στην ενότητα «Σάτιρες» από την ποιητική συλλογή «Ελεγεία και Σάτιρες», που κυκλοφόρησε το 1927.

«Το ποίημα είναι στιχουργημένο ολόκληρο σε ομοιοκαταληξίες που αρχίζουν από άλφα»,  παρατήρησε ο Τέλλος Άγρας για τον εκ πρώτης όψεως αινιγματικό, παιχνιδιάρικο τίτλο.

Ήδη από τον πρώτο στίχο αποκαλύπτονται η παιγνιώδης διάθεση και ο στόχος του ποιήματος. Στην υποσημείωσή του ο ποιητής διευκρινίζει: «Οι στίχοι αυτοί απευθύνονται στον κοσμικό κύριο, και όχι στον ποιητή [της Νέας Αθηναϊκής σχολής Μιλτιάδη] Μαλακάση, του οποίου δε θα μπορούσε να παραγνωρίσει κανείς το σημαντικό έργο». Ο παρατονισμένος στίχος και ο λόγιος τύπος “αριστοκράται” εντείνουν την ειρωνεία. Αργότερα ο Καρυωτάκης θα αποκαλύψει στο Μαλακάση ότι τον… «παρέσυραν οι δυνατότητες της ομοιοκαταληξιας» ώστε ενέδωσε και κατάφερε να προσφέρει στην ποίηση.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ελπίδα Γρηγοράκη, Από τις κάργιες στα κοτοπουλάκια»

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Mario Puzo, Ο νονός

Mario Puzo, Ο νονός ―μτφρ.: Ανθή Ροδοπούλου, εκδόσεις Λιβάνη 2021.

Εκδομένο το 1969, ταινία το 1972, το βιβλίο κουβαλάει μισό σχεδόν αιώνα το θρύλο των Κόπολα – Μπράντο – Πατσίνο, καθώς και των σίκουελ– λίγοι όμως θυμούνται ότι ο Ιταλοαμερικάνος συγγραφέας (1920 – 1999) είχε συνεργαστεί σε δυο από τα διασκευασμένα σενάρια, με ισάριθμα μάλιστα Όσκαρ..

Τούτη η άκρως ρεαλιστική, βίαιη και φαλλοκρατική σάγκα της μαφιόζικης οικογένειας Κορλεόνε στη μεταπολεμική Νέα Υόρκη, αφηγούμενη τον άγριο πόλεμο των συμμοριών και τις ανάλογες προσωπικές ζωές του «Νονού» και των τεσσάρων γιων του (ο ένας ψυχοπαίδι, Γερμανοϊρλανδός), ξεχώρισε ως μείζον αστυνομικοπολιτικό – ψυχολογικό μυθιστόρημα του 20ου αιώνα.

Αναγνωστικό «must», όπως λένε ελληνιστί.

(Λέξεις 99)

 

Κωνσταντίνος Λουκόπουλος, Γενόσημα ―Κυκλοφορεί [αποσπάσματα]

Κωνσταντίνος Λουκόπουλος, Γενόσημα, πεζά ποιήματα ― ΑΩ εκδόσεις

ΤΑ ΓΕΝΟΣΗΜΑ ΚΑΙ Η ΝΕΑ ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑ – ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Στη συλλογή ΓΕΝΟΣΗΜΑ περιλαμβάνονται 49 ποιητικές ολότητες με περιορισμένο (μονοψήφιο πάντα) αριθμό πεζών ποιημάτων η καθεμία. Το σύνολο των ποιημάτων είναι 278. Οι αριθμητικοί συνειρμοί είναι ποικίλοι μα πάντως όχι από πρόθεση. Οι ολότητες αυτές εκκινούν από μια αφορμή ( πχ. μία κοινωνική συνθήκη, μια διερώτηση ή ένα συντριπτικό συναίσθημα) και αναπτύσσονται εγκαθιστώντας μια διαλεκτική συνύπαρξη ανάμεσα στα ποιήματα και τους τίτλους τους. Τα ΓΕΝΟΣΗΜΑ οφείλουν τη δομή και τη γραμματολογική τους υπόσταση στην ομορφιά των Μαθηματικών και της Φιλοσοφίας της Γλώσσας και αποτελούν φόρο τιμής στο Tractatus Logico-Philosophicus του Λούντβιχ Βίτγκενστάιν καθώς και στην εικαστική ιδιοφυία του  Αύγουστου Ζάντερ, φωτογράφου – ποιητή της εικόνας και εκφραστή της Νέας Αντικειμενικότητας στην φωτογραφική τέχνη. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Κωνσταντίνος Λουκόπουλος, Γενόσημα ―Κυκλοφορεί [αποσπάσματα]»

Δημήτρης Φύσσας, ένα βιβλίο σε 100 λέξεις: Η δίκη για φόνο και άλλα μυστήρια του Καρόλου Ντίκενς

Καρόλου Ντίκενς, Η δίκη για φόνο και άλλα μυστήρια ―μτφρ.: Γιώργος Μπαρουξής, εκδόσεις Ποικίλη Στοά, 2016

Το καλαίσθητο τομίδιο περιλαμβάνει μεστή Εισαγωγή, Βιβλιογραφικό Σημείωμα και τρία καλομεταφρασμένα διηγήματα.

Στο πρώτο, αφηγητής είναι ο πρόεδρος των ενόρκων μιας κακουργηματικής δίκης: το φάντασμα ενός αδικοσκοτωμένου παρεμβαίνει επιλεκτικά, συμβάλλοντας στη θανατική καταδίκη του φονιά. Το επόμενο, στον αντίποδα: δυο αδέρφια νοικιάζουν ένα «στοιχειωμένο» σπίτι και αποδείχνουν πως τα «φαντάσματά» του είναι (αυτ)απάτη. Το τρίτο, από τη σκοπιά ενός ασφαλιστή, παρουσιάζει το σταδιακό ξεσκέπασμα ενός απατεώνα και φονιά.

Εντυπωσιακές πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις, ακρίβεια  περιγραφών και κατά τόπους αχαλίνωτο χιούμορ.

Αν συμπεριλαμβάνονταν και πραγματολογικές Σημειώσεις, η καλλιτεχνική απόλαυση των 170άχρονων αυτών πεζών του κορυφαίου Βικτωριανού πεζογράφου θα ήταν εντονότερη.

 

(Λέξεις 97)

 

Λίλια Τσούβα, Το τραγούδι των Ινουίτ ―Από την Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου

Λίλια Τσούβα, Το τραγούδι των Ινουίτ, εκδόσεις Βακχικόν, Αθήνα 2021

Το μαγικό άγγιγμα του ρεαλισμού

Δεκαέξι μικρές ιστορίες, όπου η Λίλια Τσούβα χτίζει με μαεστρία τους μύθους της, καθώς η απαίτηση της μικρής φόρμας απαιτεί μια συμπύκνωση, η οποία ομολογουμένως επιτυγχάνεται από τη συγγραφέα. Δεκαέξι μικρές ιστορίες, οι οποίες φέρουν το χρώμα της ταξιδιωτικής λογοτεχνίας. Ωστόσο, η παραμυθία είναι εμφανής, ενώ ο ρεαλιστική αφήγηση συναντά λίγο από τον μαγικό ρεαλισμό, χωρίς καμία διάθεση να τον ωραιοποιήσει με ρομαντικά στοιχεία. Ανθρώπινες ιστορίες που εγκιβωτίζουν τολμηρά, μα επιτυχημένα, χαρακτήρες, νοοτροπίες και τόπους μακριά από την ελληνική πραγματικότητα. Η συγγραφέας τολμά ένα ταξίδι στο διακείμενο εισάγοντας τον αναγνώστη σε ισάριθμες διαφορετικές κουλτούρες. Κεντρικό γνώρισμα των αφηγήσεων ο ανθρώπινος πόνος, καθώς το δίπολο ζωή– θάνατος φλερτάρει μεταξύ ονείρου και ρεαλιστικής αφήγησης. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Λίλια Τσούβα, Το τραγούδι των Ινουίτ ―Από την Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου»