Μάκης Τσίτας, Τσίχλες ταξιδίου ―από την Αλεξία Βλάρα

Μάκης Τσίτας, Τσίχλες ταξιδίουΕκδόσεις Μεταίχμιο

Το βιβλίο Τσίχλες ταξιδιού του Μάκη Τσίτα συγκροτεί ένα πολυφωνικό και βαθιά ανθρώπινο σύμπαν, όπου η καθημερινότητα αποκτά δραματικό βάθος και η φαινομενική απλότητα μετατρέπεται σε πεδίο υπαρξιακής αναμέτρησης. Μέσα από δεκαεννέα σύντομα διηγήματα, ο συγγραφέας σκιαγραφεί χαρακτήρες που παλεύουν να σταθούν όρθιοι απέναντι σε έναν κόσμο που διαρκώς τους δοκιμάζει, κουβαλώντας τις μικρές και μεγάλες τους πληγές με μια σιωπηλή αξιοπρέπεια.

Η θεματολογία κινείται με συνέπεια γύρω από τον πυρήνα των ανθρώπινων σχέσεων. Οικογένεια, απώλεια, ματαίωση, ενοχή και ανάγκη για αγάπη συνθέτουν έναν καμβά οικείο και βαθιά συγκινητικό. Οι ήρωες δεν εξιδανικεύονται· φέρουν τις αντιφάσεις τους, τις αδυναμίες τους, τις σιωπές τους. Η μητρότητα αποκτά πολλές αποχρώσεις, άλλοτε προστατευτική και τρυφερή και άλλοτε ασφυκτική. Οι συζυγικές σχέσεις αποκαλύπτουν ρωγμές που μεγαλώνουν αθόρυβα, ενώ οι οικογενειακοί δεσμοί κινούνται ανάμεσα στη θαλπωρή και το τραύμα.

Η γραφή του Τσίτα χαρακτηρίζεται από αμεσότητα και μια διακριτική ευαισθησία που διαπερνά κάθε σελίδα. Οι φράσεις του είναι ζωντανές, με έντονη προφορικότητα, και οι διάλογοι έχουν μια θεατρικότητα που φέρνει τους χαρακτήρες πολύ κοντά στον αναγνώστη. Η γλώσσα του, απλή αλλά ουσιαστική, κρύβει πίσω της μια λεπτή τρυφερότητα και μια βαθιά κατανόηση της ανθρώπινης ψυχής. Το χιούμορ, συχνά πικρό αλλά και λυτρωτικό, φωτίζει τις πιο δύσκολες στιγμές, δημιουργώντας μια ισορροπία ανάμεσα στο βάρος και την ανάσα.

Ιδιαίτερη δύναμη του βιβλίου αποτελεί η ποικιλία των αφηγηματικών τρόπων. Κάθε διήγημα έχει τη δική του ξεχωριστή φωνή και τον δικό του ρυθμό, σαν μικρός αυτόνομος κόσμος. Ο συγγραφέας πειραματίζεται με τη μορφή και τη δομή με άνεση, διατηρώντας πάντα μια αίσθηση οικειότητας. Η εναλλαγή ανάμεσα στο ρεαλιστικό και το ελαφρώς παράδοξο δίνει στις ιστορίες μια ιδιαίτερη υφή, σαν να κινούνται ανάμεσα στο γνώριμο και στο απρόσμενο.

Οι ιστορίες λειτουργούν σαν μικρά στιγμιότυπα ζωής που αγγίζουν τον αναγνώστη αθόρυβα αλλά βαθιά. Λεπτομέρειες της καθημερινότητας αποκτούν συναισθηματικό βάρος και μετατρέπονται σε φορείς μνήμης. Η απώλεια και ο θάνατος υπάρχουν, αλλά συνοδεύονται από μια ήπια, σχεδόν συμφιλιωτική ματιά. Παράλληλα, η ανάγκη για συγχώρεση και κατανόηση διατρέχει το βιβλίο σαν μια υπόγεια, ζεστή ροή.

Το βιβλίο διακρίνεται για την ικανότητά του να συγκινεί. Η συγκίνηση γεννιέται φυσικά, μέσα από τη συνάντηση με πρόσωπα που μοιάζουν οικεία, σχεδόν δικά μας. Ο συγγραφέας δεν επιβάλλει ερμηνείες· αφήνει χώρο στον αναγνώστη να νιώσει, να σκεφτεί, να αναγνωρίσει κομμάτια του εαυτού του μέσα στις ιστορίες.

Οι Τσίχλες ταξιδιού συνιστούν μια συλλογή που επιβεβαιώνει τη δύναμη της μικρής φόρμας. Κάθε ιστορία στέκει αυτόνομα, αλλά όλες μαζί δημιουργούν ένα συνεκτικό και ζωντανό σύνολο. Το βιβλίο διαβάζεται με ενδιαφέρον και αφήνει μια απαλή, επίμονη αίσθηση, σαν κάτι που σε συνοδεύει και μετά την τελευταία σελίδα.

Σε ένα βαθύτερο επίπεδο, το έργο συνομιλεί με τη μνήμη και τον χρόνο με τρόπο ήσυχο αλλά ουσιαστικό. Το παρελθόν επιστρέφει μέσα από μικρές στιγμές και απλές εικόνες, διαμορφώνοντας το παρόν των ηρώων. Ο συγγραφέας αποτυπώνει αυτή τη διακριτική παρουσία του χρόνου με ευαισθησία, αναδεικνύοντας την ανάγκη του ανθρώπου να κατανοήσει και να συμφιλιωθεί με όσα έχει ζήσει.

Τέλος, πίσω από τις προσωπικές ιστορίες αναδύεται μια διακριτική κοινωνική ματιά, που δεν κραυγάζει αλλά παρατηρεί με ενσυναίσθηση. Ο συγγραφέας φωτίζει τον σύγχρονο άνθρωπο μέσα στο περιβάλλον του, αναδεικνύοντας τις πιέσεις αλλά και τις μικρές στιγμές ανθρωπιάς που τον κρατούν όρθιο. Έτσι, το βιβλίο αναδεικνύεται σε έργο καθολικής απήχησης, συγκλονίζοντας τους αναγνώστες με τη δύναμη της αλήθειας του.

*

©Αλεξία Βλάρα

*

Βιογραφικό:

Ο Μάκης Τσίτας γεννήθηκε το 1971 στα Γιαννιτσά. Σπούδασε δημοσιογραφία, ζει στην Αθήνα και διευθύνει το ενημερωτικό site για το βιβλίο και τον πολιτισμό Diastixo.gr. Έργα του ανέβηκαν στο θέατρο σε Ελλάδα και εξωτερικό και στίχοι του μελοποιήθηκαν. Διηγήματα και βιβλία του για παιδιά έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες. Έχει εκδώσει 5 βιβλία για ενήλικες και 32 βιβλία για παιδιά.
Για το μυθιστόρημά του Μάρτυς μου ο Θεός (εκδ. Μεταίχμιο), το οποίο κυκλοφορεί σε 12 ευρωπαϊκές γλώσσες, έλαβε το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2014 (EUPL) και τιμήθηκε από τον Δήμο Αθηναίων, τον Δήμο Πέλλας, τον Δήμο Έδεσσας, τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Έδεσσας και την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας.
Από τις εκδόσεις Μεταίχμιο κυκλοφορούν επίσης η νουβέλα του Πέντε στάσεις και τα βιβλία για παιδιά: Γιατί δεν κοιμάσαι, μαμά;, Η καμηλοπάρδαλη Χαραλαμπία (Κρατικό Βραβείο Εικονογράφησης Κύπρου 2021), Έρχεται ο γίγαντας (Βραβείο του Ελληνικού Τμήματος της ΙΒΒΥ – Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου 2023), Ο σύμβουλος του βασιλιά (Βραβείο περιοδικού Χάρτης 2024).
Περισσότερα στο makistsitas.com.