Ανταποκρίσεις Απόστολου Θηβαίου, Η μπαλάντα του λιμανιού

Αρχείο 18/10/2016

fav-3

Δεν φορούσε επίκρανα
δεν τόνιζε την ελληνικού
τύπου ομορφιά της..
Ήταν ένα θέαμα σπαραχτικό
η Κάρμεν
με το φουστάνι της σκισμένο
με μια κατακόκκινη σταγόνα
γύρω και μες στα μάτια της.

Ήταν παράξενο, κυβιστικό εκείνο τ΄απόγευμα. Μεγάλα πλοία του ισπανικού, εμπορικού στόλου συνοστίζονταν στις προβλήτες. Οι δεξαμενές, τα ρυμουλκά, οι συντηρητές των υφάλων, όλοι εργάζονταν πυρετωδώς. Πάντα με τον λιμανίσιο τρόπο τους. Περήφανα παιδιά που κάθε τόσο έπιαναν το τραγούδι σκαρφαλωμένα στα σώματα των πλοίων.

Νωρίς το βράδυ όλοι χάνονται. Σαν τα στούντιο της Τορίνο Φιλμ αδειάζουν μεμιάς απ΄όλες τις ιστορίες και τους τεχνικούς τους. Μ΄ένα φανάρι αναμμένο τα πλοία προσμένουν το επόμενο πρωί και το σήμα για το ταξίδι. Τώρα στο λιμάνι συχνάζουν μονάχα μικροέμποροι και τοξικομανείς. Βρίσκουν μια σκοτεινή γωνιά, στήνουν ένα πρόχειρο νοικοκυριό. Στέγη τους κάτι μεσίστιοι γερανοί και ο ελεύθερος ουρανός. Με σημάδια κόκκινα των κοριτσιών ανάβει και σβήνει ο κόσμος στο λιμάνι της Βαρκελώνης.

Η Κάρμεν γλίστρησε κάτω απ΄τη σκιά του Αγίου Φραγκίσκου. Το φουστάνι της πιάστηκε και σκίστηκε. Στάθηκε κάτω απ΄τα φώτα. Από μακριά πλησίαζε ένας νέο μ΄ωραίο παράστημα. Η Κάρμεν δεν νοιάζεται, μαζεύει του φουστάνι της και τραγουδά, χτυπώντας τα μικρά, μπακιρένια ντέφια που ΄χει κρεμασμένα στην ποδιά της. Η Κάρμεν ανεμίζει μες στον ξαφνικό άνεμο του λιμανιού. Είναι μια σημαία, ένας κόσμος χαμένος για πάντα.

Εκατόμβες νεκρών στα βάθη της Ανατολής. Οι ξένες δυνάμεις διεκδικούν τα πρωτεία με εκρηκτικές επιθέσεις σ΄όλο το μήκος της αρχαίας αγοράς. Η κατάληξη, σημειώνει ο τοπικός άρχων θα είναι αιματηρή. Στ΄όνομα του Θεού εκτελούν όσους Πέρσες κατόρθωσαν να γλιτώσουν απ΄τις γαλλικές επιθέσεις. Η σφαγή στο Μεξικό τιμήθηκε όπως αρμόζει στους πεσσόντες.Άγημα του στρατού και κλιμάκια των αστυνομικών αρχών κατέθεσαν στεφάνι και εκφώνησαν απολογητικούς λόγους. Ως γνωστό, η μεγαλοψυχία ανήκει στους νικητές. Κομματικοί κύκλοι επισημαίνουν το έλλειμα στο πεδίο της βούλησης. Η γενική γραμματεία κατεθέτει το ψήφισμα για την έκβαση των συζητήσεων. Η χώρα εισέρχεται σε νέο κύκλο ζυμώσεων και αναταραχών. Δικινητήριο αεροσκάφος κατέπεσε σήμερον πρωίαν εις την ευρυτέρα, ορεινή περιοχή της Πελοποννήσου. Οι έρευνες στρέφονται στην περιοχή του αρχαίου οικισμού. Μονάδες εθελοντών χτενίζουν την περιοχή, γυρεύοντας τ΄απομεινάρια της μοιραίας πτήσης. Οι φωτογραφίες του Άβερντον φιλοξενούνται σε γκαλερί του κέντρου. Ο φωτογράφος επικεντρώθηκε στον αισθησιασμό των ολόσωμων πορτραίτων του, δίχως να χάνει σε εσωτερικότητα και συμβολισμούς. Γραμματόσημα με τον Θηραίο ήρωα Πρόχους κοσμούν τις συλλογές των φιλοτελικών οργανώσεων. Τα Πέτρινα Χρόνια τέλειωσαν, κανείς δεν τα θυμάται πια όλα αυτά. Η αναμνηστική αξία της ιστορίας επιδρά ευεργετικά στις δοκιμασίες της εποχής.

Η Κάρμεν κάτω από το εθνικό έμβλημα της Καταλωνίας γελά και αφηγείται ιστορίες απ΄τον νότο. Κάθε τόσο κρύβεται ανάμεσα στις σωρούς των σκραπ. Κερδίζει πάλι τη θέση της στον κόσμο καθώς εξέρχεται περιστασιακή, σπάζοντας με τη φωνή της το χοντρό γυαλί της νύχτας. Πες μου Κάρμεν τι ζητάς, τι ονειρεύτηκες περισσότερο ίσαμε σήμερα. Πες μου πως παθιάστηκες με μια ζωή γεμάτη έρωτα. Πες μου πως σ΄αρκούν οι τόποι που σ΄ερωτεύομαι, έτσι όπως χαράζουμε  την γη της Ισπανίας.

Το κορίτσι για τίποτε δεν νοιάζεται. Τινάζει τα μαλλιά της, μεγαλώνει μέσα της μια καρυάτιδα και ίσως γι΄αυτό, ίσως γι΄αυτό τόσο να διστάζει. Λέει πως ποτέ δεν τον αγάπησε, πως μονάχα έπαιζε μαζί του. Πως έκανε γούστο να τον βλέπει να λιώνει κάτω απ΄το κερί, κάνοντας σκέψεις τρομερές, στερούμενος κάθε έννοιας αυτοσεβασμού. Όλα αυτά τα ξεστομίζει με την πιο τρανταχτή ειρωνεία. Η ειλικρίνειά της είναι αφοπλιστική. Ο νέος που φέρει τα χαρακτηριστικά του Φαγιούμ δεν μιλά. Μόνο γυρεύει απελπισμένος το πρόσωπό της, πασχίζει να την πείσει πως είναι ψέμματα, πως όσα του εξομολογήθηκε απόψε είναι πράγματα της φαντασίας. Πως στ΄αλήθεια τον αγαπά και πως θα΄θελε μαζί του να αλλάξει τη νόθα της ζωή. Όμως όχι, όχι μ΄αυτήν την ανένδοτη Κάρμεν που χτυπά τις γόβες της στο τσιμέντο, που χορεύει παθιασμένη με τα λάθη της ζωής της, με μια ατέλειωτη σειρά ονομάτων αγαπημένων γραμμένη πάνω της. Όχι, αυτό το κορίτσι που έκαψε απόψε τη λεωφόρο Diagonal δεν μοιάζει με τους ανθρώπους του τόπου της. Πεισμωμένη όσο ποτέ, ρίχνει το βλέμα της δικαιώνοντας ζωγραφιές και αυλικούς. Ποτέ δεν σ΄αγάπησε η Κάρμεν. Τα πάντα σ΄εκείνη ήταν φωτιά και ήταν λάθος. Πέρα μακριά απ΄την Βαρκελώνη, άναβαν τα φώτα μιας μακρινής ακτής. Πάνω απ΄εκείνη την πόλη υψωνόταν, κάπως ανεπαίσθητο και παράξενο ένα χρώμα μπλε του κοβαλτίου.

Εκατόν πενήντα έτη ακαδημαϊκής και επιστημονικής προσφοράς συμπληρώνει τούτη τη χρονιά το εθνικό αρχαιολογικό μουσείο. Πλήθος εκδηλώσεων σχεδιάστηκαν ειδικώς για την επέτειο. Δυίστανται οι απόψεις για την καλλιτεχνική εγκατάσταση στον προαύλιο χώρο. Βαθαίνει η φτώχεια στη χώρα. Ένα μικρό οδοιπορικό στο ιστορικό κέντρο της πόλης, εκεί που άλλοτε χτυπούσε η καρδιά της αγοράς θα σας πείσει. Ο σύλλογος των εμπόρων και οι επιμέρους συντεχνίες συγκεντρώνονται απόψε σε κεντρικό ξενοδοχείο, γυρεύοντας μια λύση στα πάγια αιτήματά τους. Στο μεταξύ, χιλιάδες ξανθοί και όμορφοι Μπλεκ σαρώνουν τις αμερικανικές κοσμοπόλεις. Η βρετανική αποικιοκρατία δοκιμάζεται απ΄τις ηρωικές πράξεις του φανταστικού κυνηγού. Έπειτα από οκτάωρη κατάπαυση του πυρός η Μοσούλη σφυροκοπείται και πάλι. Κάπως έτσι προστίθενται στην ιστορία τ΄ατέλειωτα στρώματά της. Η σπουδαία ποιήτρια απήγγειλε δυο τρία ποιήματα. Ήταν κάπως άψυχη και αποχώρησε αμέσως μετά τις απαγγελίες. Είπαν πως είναι σε άσχημη κατάσταση, πως έχει εθιστεί στο ποτό και τις ουσίες. Ωστόσο, όλα της τα ποιήματα πάντοτε ζήτησαν ορίζοντες και όλοι της οι φίλοι της παρακολούθησαν απ΄τα σύρματα. Το ¨ευχαριστώ¨ στη ζωή τραγουδούν χιλιάδες Χιλιανοί φοιτητές. Η Βιολέτα λένε, υπήρξε το σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής. Σε κεντρικό κινηματοθέατρο ανοίγει την αυλαία του το 29ο πανόραμα. Τα φιλμ προέρχονται απ΄όλο τον κόσμο. Η συμμετοχή του κοινού θα κρίνει και την επιτυχία του θεσμού.

Αν το ήθελες, με μια σου μόνο λέξη θα μπορούσες να με κάνεις ευτυχισμένο. Θα μπορούσες να σβήσεις για πάντα όλες αυτές τις πίκρες και τις αναξιοπρέπειες που στοίχειωσαν τη ζωή μου. Μια παρέα τυχοδιώκτες τους παρακολουθούν από μακριά. Η Κάρμεν χορεύει για ΄κείνους κάνοντας με τα χέρια της νευρόσπαστες κινήσεις. Κλείνει και ανοίγει το σώμα της σαν όστρακο, λαμβάνει το σχήμα ενός ροδιακού αμφορέα. Ενσφράγιστες λαβές την καθορίζουν. Ζήσαμε για λίγο καιρό στο νότο. Γρήγορα εγκαταλείψαμε τον σταύλο που ευγενικά μας παραχώρησε επίσκοπος και χαράξαμε πορεία για την Γαλλία. Άφησε για πάντα τις σκιές της Κνωσού και αγάπησε παράφορα όλες εκείνες τις ειδικότητες του δρόμου. Πλανόδιοι μουσικοί, έμποροι, ιατροί και πρωταγωνιστές θιάσων που δεν το έχουν σε τίποτε να παίξουν μια ολόκληρη παράσταση της commedia de l’ art μες στην αποπνικτική και θλιβερή άμαξα. Δεν σ΄αγαπά η Κάρμεν. Κανέναν δεν αγαπάω. Κάποτε ο άγγελος της έδειξε την πηγή. Εκείνη προτίμησε την ελαφρότητα της ζωής, άλλη παρηγοριά δεν είχε για αυτήν.

Βραδιές καλοκαιριού, διά στόματος της αμερικανικής ροκ σκηνής. Μόνο για λίγες προβολές. Φιλήδονοι, εκστατικοί και ακριβείς. Ιδού τα τρία αδιαφιλονίκητα χαρακτηριστικά για τον Ελβετό αρχιτέκτονα που αφοσιώθηκε στα τοπία της Μεσογείου. Από το Σαν Φρανσίσκο ως το Μονπαρνάς ακούγεται το αμερικανικό ουρλιαχτό. Μισός σχεδόν αιώνας για το επικό ποίημα της αμερικανικής πρωτοπορίας. Οι παράξενες, άλυτες υποθέσεις είναι το στοιχείο του. Η μεταφυσική δίνει τη θέση της στην ποίηση. Η τελευταία κρύβεται μες στην τρομαγμένη ψυχή του συγγραφέα. Τινάζεται προς το φως, όπως το νιόκοπο πουλί. Χαλάρωση των μέτρων εμπάργκο στα κουβανέζικα προϊόντα αποφάσισαν οι ΗΠΑ. Σε μια απόφαση ενδεικτική της επιδίωξης μιας καλής γειτονίας τ΄άλλοτε παραπετάσματα των ιδεολογιών παραχωρούν τη θέση τους σε πιο δυτικότροπα στοιχεία και αρμόζουσες συμπεριφορές. Τα κορίτσια της Αβάνα, ωστόσο παραμένουν επικίνδυνα όμορφα. Μες στο παρισινό πλήθος η ταπεινή της μορφή αναδύεται και πάλι. Ποτέ μα ποτέ τέτοιο θαύμα κάτω απ΄τον πορτογαλέζικο ήλιο. Η ιστορική πορεία των σοβιέτ στο επίκεντρο των διαλέξεων.Ένας δυο θυμούνταν τον ακριβή ορισμό και έτσι αποφεύχθηκε δια παντός η αναμνηστική και μόνο σημασία ενός τόσο παράξενου όρου. Οι εργάτες σ΄όλο τον κόσμο ζητούν την αναθεώρηση της συλλογικής προσπάθειας σ΄έναν αγώνα να καθιερωθούν τα δικαιώματά τους. Οι επιζώντες που διασώθηκαν παραδέχθηκαν την αποτρόπαια επιβίωσή τους. Φυλακίστηκαν στις σκληρές, βιομηχανικές ζώνες δίχως καμιά απολύτως ελπίδα για να ζήσουν. Ρωτήθηκαν επανειλημένως. Επαναλάμβαναν το όνομά τους. Μα δεν είπαν κουβέντα, δεν αποκάλυψαν τίποτε για τις βραδινές ώρες, τις ταραχώδεις συζητήσεις, την ώρα  που λάμβανε χώρα ετούτο το παράξενο μυστήριο.  Ο καιρός αύριο θα είναι βροχερός. Η πτώση της θερμοκρασίας και οι θυελλώδεις άνεμοι σφραγίζουν το τέλος ενός ακόμη καλοκαιριού.

Προσπάθησε να την συνεφέρει. Την φαντάστηκε γυμνή, όμορφη, 0περιφρονητική. Ένας ισπανικός ήλιος στ΄απόγειο του μεσημεριού. Εκείνη τον αρνείται. Πεισματικά ζητά να χωριστούν, να τραβήξει ο καθένας τον δρόμο του.Πως άλλος τρόπος δεν υπάρχει για να ειπωθεί μια τέτοια αλήθεια, μ΄άλλον τρόπο δεν μπορεί να γίνει πράξη. Και εκείνος που τραβά το μαχαίρι. Είναι φτιαγμένο με φροντίδα, η τόση του ομορφιά υπάρχει μονάχα στην καρδιά του. Το κόκκινο, σκισμένο της φουστάνι, σταγόνες αίμα στα λιμάνια και τα πεζοδρόμια. Η Κάρμεν είναι νεκρή, απ΄αγάπη βουίζουν οι γειτονιές. Σκύβουν τα παιδιά και φιλούν τ΄άχραντο, τ΄ωραίο της σώμα. Οι λιτανείες είναι πράγμα συνηθισμένο. Κάτω απ΄τη λάμψη του μαχαιριού, εκεί μες στο καταναλανικό λιμάνι, μια ανάσα πριν τον κόσμο, πλαί σε τυμβωρύχους και κλεπταποδόχους η Κάρμεν αναβλύζει μες στην νύχτα. Για τώρα και για πάντα όταν στην άρρυθμη ζωή ειπωθεί τ΄όνομά της η Κάρμεν χορεύοντας, θα βγει απ΄τους ναούς μια απ΄τις θεραπαινίδες της Κόρδοβα και της Γρανάδας. Με τον πάταγο των μαλλιών της , με τα βασανισμένα της χρώματα.

Θάβω μικρούς, αναμμένους φανούς μες στα χώματα, μες στα χώματα. Όποιος ακολουθήσει αυτόν τον δρόμο φτάνει ως την καρδιά της. Την καρδιά της Κάρμεν.

Έτος Αρθούρου Ρεμπώ το φετινό με αφιερώματα και ημερίδες γύρω απ΄το μυστήριο της ζωής και του έργου του απαράμιλλου Γάλλου. Ποιήματα θα απαγγείλουν ηθοποιοί της σχολής Θεάτρου, κάτω απ΄την καθοδήγηση σπουδαίων διδασκάλων. Νεκρή βρέθηκε νεαρή αθίγγανη στον περιβάλλοντα χώρο του λιμανιού. Έφερε τραύμα από αιχμηρό αντικείμενο. Το τραύματα είχε ασκηθεί στην κοιλιακή χώρα. Το θύμα κατέληξε απ΄την ακατάσχετη αιμοραγία του. Η σωρός βρέθηκε σήμερα το πρωί απ΄τους εργάτες της πρώτης βάρδιας. Ένα μότορσιπ με ελληνική σημαία διενήργησε έρευνες στο θαλάσσιο χώρο πέριξ της προβλήτας. Στέλλα ή Κάρμεν απόψε στο αρχαίο θέατρο. Σε μια προσπάθεια να κρατηθεί ζωντανός ο έρωτας. Μια διάσταση άϋλη, αμετάφραση, ανεπίδεκτη. Ένα περίγραμμα των ματιών σου κάπως καινούριο και συναρπαστικό γράφει το καλαίσθητο πρόγραμμα, θέτοντας στο προσκήνιο για άλλη μια φορά τον άνθρωπο, μισό ιερό και μισό πορνογραφικό.Ένα δοχείο μ΄αρώματα ακριβά, με τρόπαια και μ΄έντονες λέξεις που θα γίνουν αργότερα των τάφων μας ευρήματα.

*

©Απόστολος Θηβαίος
φωτο©Στράτος Φουντούλης, Βαρκελώνη 2008

vintage_under2

Στηρίξτε την προσπάθειά μας με ένα απλό like στο facebook. Ευχαριστούμε