Ανταποκρίσεις Απόστολου Θηβαίου, Αντλώντας από τον Λέβυ

Αρχείο 16/09/2014

fav-3

Αμερικανικές προοπτικές

…για να ξέρεις, φθάνει ως το Σαιντ Λούις,
Συνεχίζει χαμηλά στο Μιζούρι,
Για την πόλη της Οκλαχόμα, γι΄αυτήν
δεν μπορώ
Να σου πω πόσο όμορφη είναι...
Depeche Mode / Route 66

Στις άκρες του δρόμου τα κορίτσια προβάρουν την τελευταία λέξη της μόδας. Φανταχτερές στολές, ενδύματα νυχτερινά, σέξι, πλαστικά κορίτσια των stations. Η μις Νότος έχει άψογο, σοκολατένιο χρώμα και χορεύει ανεπαίσθητα όλη την ώρα. Μια άλλη με σκισμένη την κορδέλα της έχει κρυμμένο το πρόσωπο. Μοιάζει εξωτική. Ένας της ένωσης για την συνταγματική υπεράσπιση της οπλοκατοχής διαμαρτύρεται. Υψώνει μια μικρή, αμερικανική σημαία. Άλλοι χειροκροτούν και οι πιο ερεθισμένοι χάνονται στο βάθος. Οι δρόμοι αυτοί σηματοδοτούνται με φώτα φθορίου. Βιομηχανικές διευκολύνσεις για την πρακτική Αμερική του περασμένου αιώνα.Το σημαντικό είναι πως υπάρχει έστω μια υποτυπώδης σύνδεση με τις αφετηρίες και έτσι η αμερικανική κοινωνία μπορεί να επικαλείται δίχως δεσμεύσεις έναν παλλαϊκό πατριωτισμό. Πέρα απ΄τις ενώσεις για το δικαίωμα στην οπλοφορία τα περιθώρια που είναι πολυπληθέστερα από την κεντρική οδό, συνθέτουν ένα μωσαϊκό από μονομερείς, αυτιστικές οργανώσεις. Φέρουν ως πρόσχημα τη σωτηρία ή ευφάνταστα δικαιώματα. Όπως εκείνο της ελεύθερης έκθεσης σ΄εξωφρενικούς κινδύνους ως αντιστάθμισμα μιας μονότονης, μακράς νύχτας στα επαρχιακά καζίνο των πενήντα δολαρίων κάτω από τρελούς λαμπτήρες ως το πρωί και ακοίμητους ινδιάνους. Ταριχευτές, τυχοδιώκτες στον δρόμο για το Ελ Ντοράντο, λαθρομετανάστες με καμμένα πρόσωπα και ένα κομμάτι απ΄το τείχος βαθιά στην έρημο. Σε κάθε γωνιά μια Μέριλυν υπόσχεται τον Θεό. Είναι μια θεά και όλη μα όλη η Αμερική συρρέει με σεβασμό ανασηκώνοντας το πέπλο της ακριβώς πάνω απ΄τους σταθμούς του υπογείου. Οι μεταμφιεσμένοι ναζί του Λεβύ, άνδρες του αυτοκρατορικού στρατού με πλήρη εξάρτηση πάνω σε σωρούς από άμμο και το δέντρο των μεταλλικών ταυτοτήτων. Μια θάλασσα από μπέρμπον, το φεστιβάλ Τζων Κένεντι που αποτέλεσε την πιο εύστοχη αναπαράσταση της τραγικής Αμερικής και η πομπή στη λεωφόρο του Τέξας εδώ και τόσα χρόνια.

Πιο πέρα τα πράγματα γίνονται μακάβρια. Ομοιώματα των κτιρίων του διεθνούς εμπορίου με καρφωμένα αεροσκάφη έναντι ενός και μόνο δολαρίου. Εικόνες του ορθόδοξου αγίου στη βάση των πύργων, δύο χιλιάδες και πλέον φωτογραφίες στα αυτοσχέδια νεκροταφεία, πρώην διασώστες που έχουν υποστεί χρόνια χημειοθεραπείας σ΄ένα άκρως συνομωσιακό περιβάλλον κάτω απ΄τις ευλογίες των συναγωγών. Ώσπου θα συμβεί το θαύμα και μια άλλη εντοιχισμένη πολιτεία θα γεννηθεί από τα σπλάχνα της παλαιάς Αμερικής, πλήθος Ρωμαίοι σ΄ένα τρομερά παρακμιακό σκηνικό όπου τίποτε δεν θυμίζει τον ηρωισμό του αμερικάνου ζιγκολό. Η βίβλος, οι κτηματομεσίτες με τις ευκαιρίες του πουθενά, νεκροί πυγμάχοι και φιλμ στις πολύ μελαγχολικές αποκαλύψεις των έρημων στούντιο.

Συναινώντας σ΄αυτό το ουσιώδες και περήφανο, αμερικανικό ιδεώδες που μας έθρεψε αρχίζω να θεωρώ την Αμερική κάτι λιγότερο και αρκούντως πιο αποστασιοποιημένο απ΄τη φιλοδοξία μιας χώρας ασύλου στην καρδιά της κόλασης. Ο Ντος Πάσος ανιχνεύει τη λύπη των χαμένων ευκαιριών όταν λάμπει καινούριο το αμερικανικό όνειρο. Ο Ντε Λίλο προσεγγίζει την Αμερική των νευρώσεων, γράφοντας για την εποχή του μ΄έναν τρόπο που υπονοεί τη διαστροφή. Η Αμερική έχει μονάχα παρόν και σκληρά πάθη. Η Αμερική αντιστρέφει για πάντα το κλίμα, θέτοντας όρους όπως το δικαίωμα του ανθρώπου. Μες σ΄αυτό το κλίμα είναι καταδικασμένη ν΄αναπαράγει καινούρια δράματα και ήρωες όπως ο Ορέστης, ο Οθέλος. Ιστορίες δηλαδή που άπτονται της ανθρώπινης ψυχής και διδάσκονται στα ελληνικά θέατρα εν μέσω θέρους. Μια νέα, ελεύθερη αυτή τη φορά φιλολογία της Βίβλου θα θέσει τις βάσεις για τον έτερο συμβαλλόμενο στην ορκωμοσία του προέδρου. Ο τελευταίος ορκίζεται δίχως αντίκρισμα σ΄ένα παλιό δέος, σε μια χαμένη για πάντα υγεία. Οι διαχρονικοί μέτοχοι του αμερικανικού οράματος κοιτούν με ικανοποίηση στους δέκτες τους τον νέο πρόεδρο. Στο πρόσωπό του αντικρίζουν τα τελευταία απομεινάρια απ΄την πολιτικά ορθή Αμερική, το άλλοτε λίκνο του ευγενούς πατριωτισμού. Την Αμερική που ερμηνεύει καλύτερα απ΄όλους ο ανυποψίαστος για το θαυμάσιο και επίκαιρο συμβολισμό του, Ζαν Ζενέ. Την Αμερική της τόσης ελευθερίας και του τοπίου ως μόνιμη δυνατότητα της περιπλάνησης.

*

©Απόστολος Θηβαίος
Φωτογραφία της Dorothea Lange, αγνώστου ημερομηνίας

vintage_under2

Στηρίξτε την προσπάθειά μας με ένα απλό like στο facebook. Ευχαριστούμε