Ι. ΣΟΠΕΝ
(Les Plaisirs et les Jours, Portraits de peintres et de musiciens 1896)

Σοπέν, μια θάλασσα από στεναγμούς, δάκρυα, λυγμούς,
Μιας πεταλούδας πέταγμα, που πουθενά δεν στέκει
Στη θλίψη πάνω παίζοντας, χορεύοντας στο κύμα.
Κι αν ονειρεύεσαι, αγαπάς, πονάς, κραυγάζεις, κάνεις απαλό
Μαγεύεις, νανουρίζεις,
Σε κάθε πόνο ανάμεσα κάνεις πάντα να ρέει
Ιλιγγιώδης, τρυφερή, χαριτωμένη λησμονιά
Όπως από άνθος σε άνθος το εφήμερο πετά
Και γίνεται η χαρά συνένοχος της θλίψης:
Του στρόβιλου η παραφορά φτάνει το δάκρυ να διψά. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Μαρσέλ Προυστ, δύο ποιήματα ―απόδοση: Μαριάννα Παπουτσοπούλου»

Denis Lacorne, Τα όρια της ανεκτικότητας. Οι αξίες του Διαφωτισμού και ο φανατισμός. Μετάφραση: Μαρία Παπαηλιάδη. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης

Παρουσίαση

Η σύγχρονη ιδέα της ανεκτικότητας απέναντι στις πεποιθήσεις και τις αντιλήψεις των άλλων ως στάση που συμβάλλει στο κοινό καλό εμφανίστηκε την εποχή του Διαφωτισμού, ύστερα από αιώνες θρησκευτικών πολέμων. Αφού την ανέπτυξαν μεγάλοι στοχαστές όπως ο Τζων Λοκ και ο Βολταίρος, κέρδισε σταδιακά έδαφος και ρίζωσε στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Ωστόσο, με την επανεμφάνιση του φανατισμού και της τρομοκρατίας, η θρησκευτική ανεκτικότητα αμφισβητείται πλέον ευθέως από μια φοβισμένη κοινή γνώμη.

Ο Denis Lacorne εξετάζει την εμφάνιση και την εξέλιξη της νεωτερικής ιδέας της ανεκτικότητας καλώντας μας να αναστοχαστούμε πώς πρέπει να αντιδράσουμε στις σύγχρονες προκλήσεις. Δίνει μάλιστα στη μελέτη του έναν ευρύ χρονικό ορίζοντα, εξετάζοντας ακόμα και προνεωτερικές όψεις της, όπως η «ανεκτικότητα» των Οθωμανών και της Βενετικής Δημοκρατίας, για να φτάσει μέχρι την απαγόρευση της μπούρκας στη Γαλλία και στα κινήματα της λευκής υπεροχής στις ΗΠΑ τον 21ο αιώνα. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Denis Lacorne, Τα όρια της ανεκτικότητας ―[απόσπασμα]»

Επανακυκλοφορεί: ―John Berger, Η εικόνα και το βλέμμα. Μετάφραση: Ειρήνη Σταματοπούλου. Εκδόσεις Μεταίχμιο

Λίγοι διαµόρφωσαν, και «παίδεψαν», τη σχέση μας με την εικόνα μέσα στον εικοστό αιώνα όσο ο Αγγλος συγγραφέας Τζον Μπέργκερ (1926-2017). Κριτικός τέχνης, μυθιστοριογράφος, δοκιμιογράφος και ποιητής, ο Μπέργκερ έζησε πολλά χρόνια στη Γαλλία και ακολούθησε μια δική του πορεία στη σκέψη και τη γραφή. Το βιβλίο του, «Η εικόνα και το βλέμμα», θεωρείται κλασικό πλέον. Βασισμένο στην παλαιά, ομότιτλη εκπομπή του ΒΒC, το βιβλίο, συλλογή δοκιμίων πάνω στο πώς κοιτάμε έναν πίνακα, μια φωτογραφία, ένα σχέδιο κτλ., αντέχει ακόμα στον χρόνο με τρόπο θαυμαστό. Είχε κυκλοφορήσει το 1993 από τις εκδόσεις Γνώση, εξαντλήθηκε, επανεκδόθηκε από το Μεταίχμιο το 2011 σε νέα μετάφραση, εξαντλήθηκε και τώρα επανακυκλοφορεί από το Μεταίχμιο και πάλι, σε μετάφραση της Ειρήνης Σταματοπούλου. Σήμερα η «Κ» προδημοσιεύει χαρακτηριστικό απόσπασμα. [Ηλίας Μαγκλίνης]

✳︎

Προδημοσίευση

Η οπτική αντίληψη είναι εκείνη που καθορίζει τη θέση μας στον κόσμο που μας περιβάλλει· ερμηνεύουμε αυτόν τον κόσμο με λέξεις, αλλά οι λέξεις δεν μπορούν ποτέ να αναιρέσουν το γεγονός ότι περιβαλλόμαστε από αυτόν. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η οπτική αντίληψη είναι εκείνη που καθορίζει τη θέση μας στον κόσμο που μας περιβάλλει»

Γενναία εμπρός, επιλεγμένα κείμενα της σερβική πεζογραφίας του εικοστού αιώνα,
Επιλογή, μετάφραση, επιμέλεια: Γιώργος Γκόζης, εκδόσεις Ρώμη 2022.

Μπράνκο Τσόπιτς | Αγαπημένε μου Ζίγια

Γνωρίζω πως γράφω ένα γράμμα που δεν μπορεί να φτάσει στον παραλήπτη του, αλλά παρηγορούμαι τουλάχιστον πως όποιος αγαπά και τους δυο μας θα το διαβάσει.
Είναι αργά το βράδυ και δεν μπορώ να κοιμηθώ. Σε αυτή την εποχή των κουφών, γίνεται συζήτηση μόνο για φαντάσματα και αναμνήσεις, και εγώ, ιδού, συλλογίζομαι τον χρυσό ιστό της αράχνης, την ασημένια ομίχλη των ιστοριών σας και το τρομερό τέλος που σας βρήκε στο στρατόπεδο του Γιασένοβατς.
Γράφω, αγαπημένε Ζίγια, και δεν είμαι σίγουρος ότι, για παράδειγμα, δεν με περιμένει παρόμοιο τέλος σε αυτόν τον κόσμο όπου η πανούκλα ακόμα ταξιδεύει. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Γενναία εμπρός, επιλεγμένα κείμενα της σερβική πεζογραφίας του εικοστού αιώνα ―κυκλοφορεί [απόσπασμα]»

Anne Applebaum, Το Λυκόφως της Δημοκρατίας. Η Σαγήνη του Απολυταρχισμού ―Μετάφραση Μενέλαος Αστερίου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια.

Περιγραφή
Όταν πολώνεται η πολιτική, ποια πλευρά διαλέγει κανείς; Αν είστε δημοσιογράφος, διανοούμενος, δημοτικός άρχοντας, πώς αντιμετωπίζετε την επανεμφάνιση αυταρχικών ή εθνικιστικών ιδεών στη χώρα σας; Όταν οι ηγέτες σας ιδιοποιούνται την ιστορία, προωθούν συνωμοσίες ή ακρωτηριάζουν τα μέσα επικοινωνίας και το δικαστικό σύστημα, εσείς πηγαίνετε με το ρεύμα;

Η Αν Άπλμπαουμ παρακολουθεί με ηλεκτρισμένη ένταση τις διαδρομές ατόμων που ενεπλάκησαν στα δημόσια πράγματα των τελευταίων τριών δεκαετιών. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Anne Applebaum, Το Λυκόφως της Δημοκρατίας. Η Σαγήνη του Απολυταρχισμού [απόσπασμα]»

• Διαβάστε   [I]– [II] –

Έχει ειπωθεί πολλές φορές πως η από-αποικιοποίηση υπήρξε το τέχνασμα που χρησιμοποιούν οι χώρες του Νότου για να υιοθετήσουν το δυτικό μοντέλο. Αναμφίβολα, ο πλανήτης εκσυγχρονίστηκε, αλλά δυτικοποιήθηκε και μονάχα εν μέρει: συνενώθηκε κάτω από την τριπλή σφραγίδα της οικονομίας, της τεχνολογίας και των επικοινωνιών, όχι κάτω από την σφραγίδα του σεβασμού του ατόμου η του κοινοβουλευτικού καθεστώτος. Μόνο που ο αριθμός των δημοκρατιών αυξάνει, είναι ακόμα πάρα πολλά τα καθεστώτα που γοητεύονται από τα όπλα, τις τεχνολογίες αιχμής, τις μεγάλες επιχειρήσεις μας, αλλά αρνούνται να προωθήσουν την ισότητα η τις θεμελιώδεις ελευθερίες. Συνεχίστε την ανάγνωση του «ο Δυτικός πολιτισμός κατά Pascal Bruckner [III]»